De fracturisFenIIIII
fuit cōſuetudo eiꝰ in ſanitate de aſſiduation cōſtrictiōis ⁊ dilatatōis: ⁊ illud qd̓ ēmagis vincēs ē dilatatio. ⁊ ſcias ꝙ ille cuius coxa ⁊ ancha ſūt fracte parū denudat̉a claudicatiōe: ⁊ qn̄ abſcindūt̉ fruſta lacertoꝝ eiꝰ mādat priª: deīde minuit̉ ſcd̓o¶ Ponit aliā regulā: ⁊ dicit ſic: Ꝙ ego annūciabo quō oꝫvt ſit ſitus cruris qn̄ aggregat̉ curatio eiꝰ. qm̄ oꝫ vt ponatur inter duas coxas pila retinēs coxā reſtauratā ẜm figuram: ẜm quā equata eſt: ⁊ reſtauret̉ coxa reſtauratiōe cognita ẜm ꝙ intelligit̉ de ap̄ate ⁊ pruritu. Et qn̄ ſuꝑ coxaꝫaccidit ap̄a forte: tūc oꝫ vt feſtine veniat̉ ad ſoluēdū ligamentū vt reſpiret: ⁊ apa capiat locuꝫ. Et tu ꝗdē iā ſciuiſtiembrocas ꝓprias ap̄ati. Sed tabule q̄ ponunt̉ ad reſtaurandū oꝫ vt decēter cōponant̉ vt nō ſint maiores qͣꝫ opotet. Et non eſt poſſibile vti iſtis tabulis niſi anteqͣꝫ locusap̄et̉: qm̄ ap̄a nō tolerat hec: ⁊ dū inceptio apatis perſeuerat fugiat̉ ab iſtis tabulis: ⁊ cura cū ingeniis alijs: ſed ſitꝰcoxe reſtaurate oꝫ ꝙ ſit ẜm quod ē cōſuetudo coxe in ſanitate. Et ſcias ꝙ ille cuiꝰ coxa ⁊ ancha ē fracta parū denudat̉ a claudicatiōe. Et qn̄ fruſta lacertorū coxe ſcindunt̉.natura mandat materiā ad membrū: deinde maͣ minuit̉.¶ De fractura rotul e poplitis.Capl̓m .xv.O tula paꝝ frāgit̉: ⁊ ẜm plurimūcōterit. Et cognoſcit̉ illud qd̓ accidit cū tactu et aſꝑitate: et cū vacuitate que intelligit̉ cū tactu et audit̉ aure. Et oꝫ in curatōe eius vt extēdat̉ crus:deinde intromittat̉ rotula in locū ſuum.et ſi ſeparata fuerit aggregetur prius: ⁊inde intromittatur.¶ Ponit curā de fractura rotule. ⁊ dicit ſic: ꝙ rotula parūfrangit̉: ⁊ ẜm plurimū cōtrahit̉ ⁊ cognoſcitur hoc tactu ⁊auditu. Et in curatiōe eius oꝫ vt extendat̉ crus: deinde ītromittatur rotula ad locū ſuū: ⁊ ſi rotula fuerit ſeparataprius aggregetur: deinde intromittatur.Capl̓m. xvi.¶ De fractura cruris.Uādo frāgit̉ os paruū cruris eſtſaluiꝰ qͣꝫ ſi frangat̉ os magnum. ⁊qn̄ frangit̉ harūdo parua ſuꝑidreſt inclinatio ad exteriora ⁊ ante: et ē ambulatio cū hoc poſſibilis. et ſi frangit̉ harūdo magna inferior declinat crus ad exteriora: ⁊ qn̄ frangunt̉ vtreqꝫ harūdinesſimul: tūc eſt deteriꝰ: et tūc quidē acciditcruri inclinatio ad om̄es ꝑtes. Et ſcias ꝙcuratio fracture cruris eſt ẜm cōſideratonem curatiōis adiutorij: ⁊ in eiꝰ ſil̓itudīeet nō ē diſpoſitio eruris ī tortuoſitate queaccidit figure ſue naturali ſicut diſpoſitōadiutorij: īmo eſt rectū: quare oꝫ vt ſit extēſio eiꝰ ad hoc vt redeat ad rectitudinē.¶ Ponit curā de fractura cruris parui. ⁊ dicit ſic: ꝙ quando os paruū cruris frangit̉ eſt ſaluiꝰ qͣꝫ ſi frangat̉ os magnū. ⁊ ſi harūdo parua ſuꝑior frangit̉: declinatio oſſis eſtad exteriora ⁊ ante: ⁊ eſt motus cū hoc poſſibilis. Et ſi ha
rundo magna frangit̉: declinat crus ad exteriora. ⁊ quando vtreqꝫ harūdines frāgūtur tunc eſt deterius: ⁊ tūc quidem crus inclinatur ad omnes partes. Et ſcias ꝙ cruscuratur ſi frangat̉ ſicut adiutoriū: ſed diſpoſitio ⁊ figuracruris eſt recta ⁊ diſpoſitio adiutorii eſt tortuoſa: ⁊ ſic oꝫvt crus extendatur ad rectitudinem.¶ De fractura calcanei.Capl̓m. xvii.Alcaneꝰ eſt excuſatꝰ a fractura ꝓpter duritiē ſuā ⁊ ꝑ circūdatiōemdefenſionū et plurimū eiꝰ qd̓ accidit ei nō ē niſi diſtocatio: ⁊ iā dictū ē d̓ ea.¶ Ponit curā de fractura calcanei. ⁊ dicit ſic: ꝙ calcaneusnō frangitur ꝓpter duritiē ſuā: ⁊ ꝓpter defenſionē eiꝰ plurimū quod accidit calcaneo nō eſt niſi diſlocatio. Et iamdictum eſt de ea .ſ. diſ locatione calcauei.¶ De fractura tali.Capl̓m. xviii.Ractura tali eſt ꝑua: et eiꝰ curatioeſt difficilis. et plurimū quidemfrangit̉ cuꝫ cadit hō ex loco alto:qm̄ conterit ſuꝑius pedis. ⁊ fortaſſe accidit cū eo attritio oſſis cū curſu ſanguinisad ventres qui coagulat̉ in eis: ⁊ qn̄qꝫ ꝑducit ad egritudines magnas ex febre etꝑmixtiōe rōnis ex tremore ⁊ ſpaſmo pedis. Cū ergo accidit in eo apa cōgelatuꝫqd̓ nō apꝑet ⁊ nō egredit̉: ⁊ apꝑet iā tenebroſitas que nō fuit eſt ſignū malū: ſignificās ꝙ eſt in via putrefactiōis. Si aūt ēapa apꝑens īpellens manū: tūc eſt meliꝰet fortaſſe fit facilis eiꝰ eruptio. ⁊ qn̄ talusreſtaurat̉ deambulatio eſt doloroſa ſuꝑipſum. et quando non reſtauratur talusẜm ꝙ oportet deſtruitur iuuamentum.¶ Ponit capl̓m de fractura cauille pedis. ⁊ dieit ſic: ꝙ fractura tali .i. cauille pedis eſt praua: ⁊ curatio eiꝰ ē difficil̓.Et plurimū quidē frangit̉ .ſ. talus cū cadit homo ex locoalto: qm̄ ꝑs ſuꝑior pedis cōuertit̉. ⁊ fortaſſe cum iſto caſuaccidit attritio oſſis cū curſu ſanguinis ad venas qui ſanguis coagulat̉ in venis: ⁊ ꝑducit qn̄qꝫ ad magnas egritudines vt ad febrē ⁊ ꝑmixtionē mētis ⁊ ſil̓ia. Et ſubdit ꝙcū accidit ap̄a cōgelatū: ⁊ apꝑet tenebroſitas in membrotūc eſt ſignū ſignificās ꝙ mēbrū eſt in via putrefactōnis.ſi aūt eſt ap̄a apparēs tūc eſt meliꝰ. ⁊ fortaſſe eruptio iſtiꝰap̄atiꝫ ſit facilis. ⁊ cum talus reſtaurat̉ ẜm ꝙ oꝫ: tūc iuuamentū ambulationis deſtruitur.Capl̓m. xix.¶ De fractura digitorum pedis.Uratio eorū in fractura et diſlocatiōe eſt curatio digitorū manꝰ.Et qn̄qꝫ reſtaurator equat eos pede ſuo calcando eos cum eo.¶ Ponit curā diſlocatōnis digitoꝝ pedis. ⁊ dicit ſic ꝙ curatio iſtoꝝ digitoꝝ in fractura ⁊ diſlocatōe eſt curatio digitorū manus. ⁊ qn̄qꝫ reſtaurator equat iſtos digitos pede ſuo: ⁊ ſic equat̉ ⁊ ē.¶ Gentilis florentini ſuꝑ tractatū tertiū ꝗnte ſen quarti canonis Auicēne de fracturis expoſitio explicit.