Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
81v
Einzelbild herunterladen
 

Fe nIIIIDe cura contuſionis

tio fi at in attractione reditione ſol̓onis continuitatisvillorū in inciſoꝝ ⁊cͣ. Ad euidentiam cuius ē intelligēdum in contuſione eſt ſol̓o cōtinuitatꝭ: vt dcm̄ eſt pͥus cura prima ſe ſol̓onis continuitatis eſt vnitio qꝛ ſumit̉ ab accn̄tia morbi. cura ꝯtuſiōis qͣꝫtū eſſet exꝑte huiꝰ ē ēt reditōe ꝯtinuitatis: ſed ibi eſt aliquid impediēs .ſ. ſanguis hūor ꝯſtrictus: ꝑꝑ oꝫ vt adminiſtratio cure fiat in attractōe reditiōe ſol̓onis cōtinuitatis: ſicut ſit in vulnere: qꝛ in vulnere conculcat̉ ſanguis ſic̄: ſi aliqn̄ ꝯſtrīgat̉ ꝯculcet̉ ibi ſāguis: ſicut fitqn̄ vlnere aſſociat̉ ꝯtuſio. tūc ſtatī īpedit̉ cura vulneris: ſicut dcm̄ fuit pͥus. ꝑꝑ bn̄ dicit Auic. oꝫ vt acminiſtratio ſiat in attractione reditōe ſol̓onis ꝯtīui viloꝝ inciſoꝝ. ītelligas: īciſoꝝ vulneratoꝝ: ſꝫ ītelligas īciſoꝝ .i. cōquaſſatoꝝ. qꝛ qn̄ caro ꝯtūdit̉. tūc villi ſunt inea ꝯqͣſſant̉ dilacerant̉. Uel ſi velles ītelligere īciſoꝝ.i. vulneratoꝝ. tūc ītelligeret̉ vulnere eēt ꝯtuſio ēt ī tali vl̓ nere ꝓcedimꝰ ſuēdo īcarnādo vt dcm̄ fuitpͥꝰ: ſꝫ pͥª e xpō credo ſit melior. qꝛ eſt gn̄al̓ ad .ſ. ſiue ſitibi vulnus ſiue. īmo ad ſedādū dolorē. Sꝫ tu dicesnōne ēt ī vlnere debemꝰ ēt ſedare dolorē dolor ſitapatis qd̓ ꝓhibet curā vulneris. Dico ī ꝯtuſiōe īdigemus magis ſedatōe doloris qͣꝫ ī vulnere. qꝛ maior doloraccidit in ea qͦꝫ ī vulnere vt dcm̄ eſt pͥus. ēt qꝛ vt plus accidit in ea ap̄a ꝑꝑ retētionē ſanguīs: vt dcm̄ ē pͥus. Iteꝝ ētalio īdigemus mitigare dolorē in vulner̄. alioin ꝯtuſiōe. qꝛ in vulnere ſimplici mitigamus dolorē cumeis ꝓhibet repellūt ſtipticāt. ita ſil̓ ꝓhibent apadolorē. cōſolidāt: ſed ī ꝯtuſiōe debemꝰ mitigare dolorē his molliūt reſoluūt tepide ſūt ꝯtraria curatiōiſol̓onis ꝯtinuitatis. qꝛ in ꝯtuſione ſumit̉ cura a reſol̓oneſanguīs fit talibꝰ medicinis. ēt a curatōe apatis facit a cāis p̄mitiuis: ēt ſit mollitiuis ẜm apꝑuit priꝰin caº. de cura flegmonis. qꝛ magis īdigemus mitigaredolorē in ꝯtuſiōe qͣꝫ in vulnere. alio ēt mitigamꝰ dolorē eis ſunt ꝯtraria ſol̓onis ꝯtinuitatꝭ. In vulnereāt eis ꝯueniūt cure ſol̓onis ꝯtinuitatis niſi eſſet vulnus ꝯpoſitū ſicut declaratū fuit prius in caº. de vulneribus idcirco dixit Auic. non opꝫ vt admīſtratio fiat ⁊c̄. īmo ad ſedādū dolorē ⁊c̄. De cura. Cap. iijOn reperit̉ in pluribꝰ haꝝ diſpoſitionū in hac accn̄tia excuſacio aflebotomia: īmo opifices artisparant ad illud qͣꝫuis ſit corpus mundū. In iſto caº. Aui. ponit curā ꝯtuſionis attractiōis iſtaꝑs diuidit̉ tn̄ ꝑtes duas. pͥº facit.. qꝛ aliqn̄ glanduleſequuntur ꝯtuſiōeꝫ pōit curā taliū glādularū ibi (Glādulaꝝ āt curatio) Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. ponitcurā ꝯtuſiōis attractōis qͣꝫtū ad vl̓ia .ſ. qͣꝫtū ad eūatiōeꝫtotius corꝑis. ponit cur a ipſaꝝ qͣꝫtū ad localia. oſtēdit qͣſis ligatura qͣlis p̄paratio mēbri ꝯpetat in cōtuſiōe attractiōe. ibi (Et qn̄ ſit flōmia) ibi (Ligatura āt qadminiſtrat̉ ⁊cͣ.) Qd̓ dicit Auic. pꝫ niſi ē dubiū de illo v̓bo qd̓ Aui. dicit ēt ſi ſit corpus mūdū. dices tu. ſi corpus ē mūdū ad ꝗd īdigemus flōmia vel alia eūone corporis. Ad hoc ē dd̓m eūatio corꝑis ſit dupl̓r. q̄dā fit vteuētur ſuꝑfluus hūor ī corpore. talis eūatio ſit in corpore pletorico vel cachochimo. Alia eu̓atio ē fit pͥncipaliter rōne etonis: ſꝫ potius rōne deriuatiōis attractiōisad cōtrariā ꝑtē. talis pōt fieri ī corꝑe mūdo: vt ſi in eo accidat ꝯtuſio. tūc qꝛ ꝑꝑ dolorē mēbri ꝯcurrūt ibi ſpūs humores ſūt poſtea ibi ap̄atis. idcirco ſit in eo flōmia:vt attrahant̉ hūores ad ꝯtrariā ꝑtē. dato corpuꝫ ſit mu ē qd̓ dicit Ga. 13ª ꝑticula de īgenio ſanitatis:ſolū in plenitudine corꝑis: verū ēt eo temꝑato exn̄te purgatio ꝯfert ꝑꝑ magnitudinē morbi. nam dolor calorbri tumefacti ſunt trahēdi maͣm ad apa lꝫ corꝑi ſuper-

fluitas humoꝝ non ſit. Deinde dicit. Et qn̄ ſit flebotomia feſtīat̉ ad ē pl̓aprohibentia oppilantia accidit ex eisillud qd̓ eſt neceſſarium ad curationemque multū ꝯuenit. Et eſt eoꝝ prohibitō īfrīdatōe ſtipticitate: aut vno eoꝝ Auic. pōit curā ꝯtuſiōis attractōis qͣꝫtū ad mediciaslocales: Et iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. on̄dit cura ſiterronea. pōit curā rectā. ip̄i āt tardat̉ id ⁊c̄. ¶Dicit. Et qn̄ ſit flōmīa ⁊cͣ. accidit ex eis id qd̓ ē necͣiuꝫad curatōeꝫ multū ꝯuenit .i. ē recta cura ꝯpetit .ſ.repellere ꝓhibere īfrigidatiōe ſtipticitate: autīfrigidatōe ſolū aut ſtipticitate ſolū. autē hꝰ qͣre ē cura recta ē habita ex p̄dictꝭ: eo ī ꝯtuſiōe ſumit̉ cura a reſol̓one tal̓ ſanguīs ibi ꝯſtricti. Illa aūt que frigidaſūt vl̓ ſtiptica ꝯculcant ibi plꝰ ſanguinē. talis aut ſanguisibi ꝯſtrictꝰ putrefit. putrefactꝰ aūt corrūpit putre facitmēbꝝ. talis cura non eſt cura recta. Dein̄ dicit. aūt tardat̉ illud. ꝓparat ſanguisad diſpoſitionem ſol̓onis. times nocumenta p̄dctā neceſſariuꝫ ē in curatōe eiꝰextrahere ſanguinē illum vt non redeatapud continuatione ad diſpofitionē eiꝰ Aui. pōit curaꝫ rectaꝫ ꝯtuſiōis. iſta pars diuidit̉ ī partes duas. qꝛ prīo pōit que ē cura recta ꝯtuſiōis. pōit .n.cura recta ē reſolutio extractio tal̓ ſanguīs ꝯgelati. ſcd̓oqꝛ tal̓ reſolutio extractio pōt fieri pl̓ibus modis. ponitduplicē modū reſol̓onis talis ſanguis. ibi ( ſi fuerittal̓r ⁊c̄. Dic̄. aūt tardat̉ id .ſ. qd̓ ꝯuēit ad curaꝫ rectā: ꝓper at ſanguis .ſ. ē ibi ꝯſtrietꝰ ad diſpōnē ſol̓onis.i. ad vt ſoluat cōtinuū qꝛ qn̄ ſanguis ibi aggregat̉reſoluit̉: plus ibi ꝯſtrīgit̉. putreſit: ex putrefactioneputrefit mēbꝝ cācerat̉. per ꝯn̄s ſoluitur continuitasmēbri: Et times nocumēta p̄dicta .ſ. putrefiat mēbꝝ: vlcāceret̉: tūc nec̄ium ē in curatiōe eiꝰ extrahere ſanguinēillū: vel medicīas vel per aliū modū reſol̓onis ẜm dicet̉ poſtea vt redeat apud ꝯtinuationē ad diſpōnēeiꝰ. ē dic ere. bn̄ dcm̄ ē nec̄e ē extrahere illū ſaugui. vt tal̓ ſāguis redeat ad diſpōnē eiꝰ .i. ad diſpō putre factiōis apud ꝯtinuatōem. Id pōt expōi dupl̓r vt mihi vr̄. vnoº apud ꝯtinuationē .i. ꝑꝑ ꝯtinuatiōem.ſ. appōnis taliū medicaminū frigidoꝝ vel ſtipticoꝝ ſāguinem ibi ꝯculcāt. Alioº pōt exponi apud cōtinuatiōeꝫ.j. apud vnitionem ſol̓onis ꝯtinuitatis que ſit in carne exꝯtuſiōe. ſi .n. non extraheret̉ talis ſanguis: ſed ſolumponerent̉ ibi medicine ꝯſtrictiue vt ſol̓o ꝯtinuitatis vniret̉: tunc apud talē cōſtrictionem ſanguis ille reuertereſad putrefactionem. non ad īcaruationeꝫ ſicut fit in vulneribꝰ ꝑꝑ cās p̄dictas. vt talis ſanguis pulrefiat: neneſſe eſt extrahere ipſum. Deinde cum dicit. ſi fuerit tal̓r ſit pol̓e vt reſoluat̉pter raritatē poroꝝ embrocis aquarum calidarū ſimiliū eis fiat. Et fortaſſe adminiſtrat̉ ſuꝑ verberatos de illisdiximus. Et iteꝝ medicinis carminatibus ſanguinē mortuū oleis reſoluētibꝰ laxitudīeꝫ: vt dent̉ ī potu deītus resadiuuātes ad reſolutiōeꝫ fiat illud: ſisꝯtētꝰ illo. iſta mūdificatiua adiuuātiaad illud ſt̄ ſic̄ bdelliū iudaicū coſtꝰ