De cura. vul. alſehigi 80Tractatus
corꝑibꝰ q̄ ſūt hūidiora. qꝛ humidis cōpetūt minꝰ ſicca: vtdem fuit pͥus. Et p̄t tunc ſic cōponi cerotuꝫ. R. cere ⁊ oleiana. 3. v. ⁊. 5. ⁊ floris eris. 3. i. Et oꝫ vt ſeruet̉ in iſtic qn̄ p̄dicta exꝑiunt̉. hoc ē ſerua in iſtis medicinis ad cognoſcēdūvtrū de ſiccāt nimis vel parū p̄dictū exꝑimentū pͥus poſitum. ⁊ ſi tale cerotū deſiccat nimis de flore eris. minue etadde aliquid de cera ⁊ oleo. Tunc ſeꝗtur illa pars:¶ Senes eget medicinis in ꝗbꝰ ē cal̓itasmaior: ⁊ attractio fortior. Et cadūt ī eisq̄ ſunt ſicut pix ⁊ thꝰ et farina ordei ⁊ farīatabaꝝ ⁊ farina herbi ⁊ radix lilij: ⁊ ariſtologia ⁊ climia: ⁊ herba oppoponaci.¶ In qͣ ꝑte Auic. oſtēdit quales medicine cōpetūt ſenibꝰ.⁊ in hoc Auic. on̄dit ꝙ etiā exiccatio medicine accipit̉ inreſpectu a ad etateꝫ: eo ꝙ ſenes indigent alijs medicinisgeneratīs qͣꝫ pueri ⁊ iuuenes ꝓpter cām que dicet̉. Dicitergo ſenes egēt medicinis ⁊cͣ. in ꝗbus caliditas eſt maiorſupple qͣꝫ medicine q̄ adminiſtrant̉ in corꝑibus pueroꝝ⁊ iuuenū. ¶ Sꝫ tu dices. hoc videt̉ eſſe falſuꝫ. qꝛ dcm̄ fuitſupra ꝙ caliditas ⁊ frigiditas medicie generatiue debēteſſe ſil̓es oīno cōpl̓oni naͣli mēbri. Et aſſil̓et̉ cal̓m valdecalido. ⁊ frigido valde fr̄m valde. Cum ergo compl̓o naturaliꝫ ſenū ſit frigida ⁊ frigidior cōpl̓one naturali pueri⁊ iuuenis. gͦ medicine generatiue in eis debent eſſe frigide ⁊ frigidiores qͣꝫ medicine pueri ⁊ iuuenis. ¶ Ad hoceſt dd̓m ꝙ illud argumentū optime arguit ꝙ qͣꝫtum eſt ꝑſe ⁊ rōne cōpl̓onis naturalis medicine generatiue ſenuꝫdebēt eē frigidioreꝫ: ſed hoc impedit̉ paccn̄s. vn̄ ex accn̄tidebet eē in medicinis eoꝝ maior cal̓itas. ⁊ rō huiꝰ. qꝛ generatio carnis ſit ex inuiſcatiōe nutrimenti. puta ſanguīscū nutrimēto. nūc aūt caro ſenū eſt dura at dēſa. ⁊ iō difficulter fit in eis īuiſcatio. Cū ergo cal̓m ſit aperiēs pͥoros:⁊ rarificās carnē idcirco medicine ſenū debēt eſſe calidiores: vt in eis melior poſſit fieri inuiſcatio nutriētis cū nutrimēto. ⁊ ꝑ ꝯn̄s carnis gn̓atio. Iteꝝ in eis debet eſſe attritio fortior vel exiccatio fortior. vtraqꝫ lr̄a pōt eſſe vera. nā⁊ i eis dꝫ eē attractio fortis. ⁊ rō qꝛ gn̓atio carnis ſit ex ſanguine ſicut ex materia. nūc aūt in ſenibus eſt paucus ſanguis. ⁊ iō indigent medicinis attrahētibꝰ ſanguinē ad vlcus plus qͣꝫ in alijs etatibꝰ. Iteꝝ etiā in eis debet eſſe exiccatio fortis. qꝛ cōpl̓o eoꝝ natural̓r ſicca eſt: ⁊ cadūt in eisque ſunt ſicut pix ⁊cͣ. Deinde cum dicit:¶ Et qn̄ ꝓhibet̉ medicīa a iuuamēto declina ad aliaꝫ. cū ergo fit difficilis curet̉cum eo qd̓ eſt ꝓprium vlceribus.¶ Auic ponit duos can. obẜuādos. vnū ponit circa medicinā generatiuā. aliū circa vulnꝰ. 2ᵐ ponit ibi (Cū gͦ ſit diſficilis Dicit ergo. Et qn̄ ꝓhibet̉ medicina a iuuamēto declina ad aliam. illud p̄t dupl̓r exponi. vno modo vt referat̉ ad medicinas diuerſoꝝ graduū: vt dicat̉ ſic. Et qn̄ ꝓhibet̉ medicina a iuuamēto .ſ. qꝛ nimis deſiccat vel parūdeſiccat. declina tūc ad aliā alteriꝰ gn̓is q̄ plꝰ vel minꝰ deſiccet. Alio mō p̄t exponi hͨ referēdo ad medicinā eiuſdēgeneris: vt ītelligat̉ ſic. Et qn̄ ꝓhibet̉ medicīa a iuuamēto. nō qꝛ ſit nimis vel paꝝ deſiccatiua: ſꝫ forte qꝛ fuiſti vſus ea nimio tꝑe. Diē̄. n. Aui. ī pͥº fen 4ª. ꝙ in medicatiōeegritudīs vniꝰ debemꝰ ꝑmutare medicīas: eo ꝙ ab aſſuetis nō ſit paſſio declina tūc ad aliā .ſ. inſuetā: ſꝫ nō alteriꝰgeneris. īmo eiuſdē gn̄is. qꝛ vtraqꝫ debet eſſe tm̄ deſiccatiua. Tūc Auicē. ponit aliū canonē ꝗ eſt circa vulnꝰ dicēCum ergo ſit difficilis ſupple curatio iſtiꝰ vulneris. tunccuret̉ cuꝫ eo qd̓ eſt ꝓpriū vlceribus. qꝛ tale vulnꝰ forſitaniam trāſiuit ad vlcus malū. difficile ꝓpter aliquā cām extraneā. Et iō tūc ꝓ cura eiꝰ recurrendū eſt ad curā vlceꝝde ꝗbꝰ poſtea loquet̉. ⁊ nos exponemꝰ ſi deus voluerit.¶ De curatiōe vulneꝝ alſehigi .i. q̄ ſunt in capite. Ca. xij.
Egimē quidē oſſis in eis ⁊ ꝗd accidat ex accidentibꝰ eorū timidisiam dcm̄ eſt in ca. oſſiū ⁊ algēbra.¶ In hoc capl̓o Auic. determinauit de curatiōe vulnerūcapitis que ſunt abſqꝫ leſiōe oſſis ẜm ꝙ lr̄a dicit. Dicit .n.capl̓m de curatiōe vulnerū alſehigi .i. vulnerū q̄ fiunt incapite. Cauſa aūt quare Auicen. in hoc tractatu deſcenditſpāliter ad vulnera capitis magis qͣꝫ ad ad vulnera aliorū mēbroꝝ pōt eſſe hec: vt mihi videt̉ ad preſens. qꝛ vulnus capitis quod eſt cū leſione oſſis ⁊ fractura diuerſificat̉ a vulnere alioꝝ mēbroꝝ que ſunt ſine leſiōe oſſis ẜmꝙ apꝑebit in capº de fractura cranei. ne gͦ aliꝗs crede̓t ꝙeodē mō diuerſificaret̉ cura vulneꝝ capitis q̄ ſunt ſine leſione oſſis acura vulnerū alioꝝ mēbroꝝ q̄ ſunt etiā ſineleſione oſſis ſicut diuerſificat̉ cura vulneruꝫ capitis cumleſiōe oſſis a cura vulnerū alioꝝ mēbroꝝ. Idcirco Auic.hic in iſto tractatū introduxit iſtud capl̓m qd̓ eſt de curatione vulneꝝ capitis ſine leſiōe oſſis. ⁊ dato ꝙ os diſcooperiat̉ vt on̄dat ꝙ eadē eſt cura iſtoꝝ ſicut ⁊ reliquorū.⁊ diuidit̉ iſtd̓ cap̄. in tres partes. In pͥma parte on̄dit qd̓dictū eſt de vulneribꝰ capitis in alio loco. 2º ipſe exeꝗturde cura vulneꝝ capitiꝫ ẜm ꝙ de eis intēdit .ſ. vt ſunt abſqꝫleſione oſſis. ⁊ 3º repetit qd̓ pͥmo dixerat. 2ª ibi (Ueruꝫ incuratiōe) 3ª ibi (Et reliquū regimē ⁊cͣ. Dicit pͥmo. Et regimē ꝗdē oſſis. id eſt vulnerū q̄ ſunt cū leſiōe oſſis qd̓ accidit ⁊cͣ. iam dcm̄ eſt .i. iam dice̓t̉ in cap̄. oſſiuꝫ ⁊ algebra .i.⁊ reſtauratōis. qꝛ dcm̄ ē d̓ iſtꝭ talibꝰ vl̓neribꝰ: ⁊ d̓ accn̄tibꝰip̄oꝝ in cap̄. de fractura cranei ſufficient̓. Dein̄ cum dicit:Uerum in carnatiuis vlcerū eorum: etque ſunt extra ea ſufficiunt quelibet medicine exiccatiue leues puluerizate ſuperea ex medicina. Et medicina q̄ eſt fca exalōe. ⁊ myrrha ⁊ olibano ⁊ ſanguine draconis. ⁊ ſil̓r medicīe leues p̄dicte ī vulneribꝰ. Qd̓ ſi fuerit illic curſus ſanguīs tūccuret̉ cum eo qd̓ diximus in cap. fluxusſanguinis. Et oportet vt cibet̉ habēs eācerebellis gallinaꝝ aſſatię qͣꝫtū pol̓e eſt.ip̄a .n. ẜm ꝙ teſtificant̉ quidā confortantcerebꝝ et retinent ſanguinis fluxū: lꝫ ſit īeis ſentētia alia. Et ſil̓r aqͣ granati muzi.et emplaſtrat̉ cum virga paſtoris. Et demedicis bonis ad vulnꝰ et ſanguine ē vtſumat̉ fermentū purū ſiccum. ⁊ teratur ⁊puluerizet̉ deſuper ⁊ nō humectetur.Ueꝝ in curatiōe. id eſt in cura vulnerū capitis ẜm ꝙ deeis hic ītēdit. Et iſta ꝑs diuidit̉ ī duas. qꝛ talia vl̓nera autſunt ſine cōtuſione aut cum cōtuſione. primo ponit curāip̄oꝝ: vt ſunt ſine cōtuſiōe. 2º vt ſunt cū ꝯtuſiōe. 2ª ibi (Qd̓aūt ꝓhibet egritudinē) Prima ꝑs poſſet diuidi in pluresꝑticulas: ſꝫ nō eſt viꝫ. Dicit ergo. veꝝ ī carnatiua vlceꝝ .i.vulneꝝ eoꝝ ſupple nō cōtuſoꝝ: ⁊ que ſūt extra ea .i. extraoſſa hͦ eſt ꝙ ſunt ſine leſiōe oſſis ſufficiūt quelibet medicine leues. dicit leues ꝑcōꝑationē ad medicinas que competūt vulueribꝰ capitꝭ que ſunt cū leſiōe oſſis. qꝛ ibi cōpetūt medicine fortiores eo ꝙ os eſt mēbꝝ ſicciꝰ qͣꝫ caro. etſil̓r medicine leues .i. nō multū deſiccatiue p̄dicte in vulneribꝰ .i. ī p̄dictis capl̓is d̓ vulneribꝰ ſupple. ſufficiūt etiāin iſtis vulneribꝰ. Et ex hoc apꝑet ꝙ cura iſtoꝝ vulnerūeadē eſt cum cura p̄dictoꝝ. qꝛ ſicut ibi cōpetit deſiccatio ⁊