.III.De curaFen

¶ Deinde cum dicit:¶ Et laudabilior eruptio eius eſt ad vētriculum ꝓprium mēbro cui eſt via currens ad exteriora ſicut exitura ſtomachivt enī erūpat̉ ad interiora eiꝰ ⁊ ipſiꝰ cōcauitatē meliꝰ ē qͣꝫ rūpat̉ ad exteriora eius⁊ ad ventriculū cōtinētē mirach.¶Hic Aui. ponit aliam cōparationē exituraꝝ penes bonitatē ⁊ malitiam ratiōe eruptionis. Dicit ergo. Et laudabilior eruptio etꝰ ē ad vētriculū. ⁊c̄. quafi velit dicere: īla exitura eſt laudabilior minꝰ mala cuius eruptio ē adventriculū propriū. Et ratio huius qd̓ dicit Auicē. ē manifeſta: qꝛ hoc ē vt poſſit libere mūdificari ſanies ⁊ virusſicut exitura ſtomachi. CHic exēplificat declarādo illd̓quod dixit: melius enī eſt ꝙ exitura ſtomachi erūpaturad īteriora eius ⁊ in cōcauitatē ipſius vt poſſit mūdificari ⁊ egredi libere ſanies ⁊ virus qͣꝫ rūpatur ad exterioraeius: ⁊ ad vētriculū continētē mirach .i. qͣꝫ rumpat̉ v̓ſusſiphac: qꝛ quādo exitura ſtomachi rūpitur ad exteriora:verſus ſiphac: tūc ſanies nō inuenit libere meatū ad exteriora: ⁊ iō tūc nocet nocumento vehemēti.dubitabit de hoc quodSed forte aliquis dicit Auic. ⁊ ad ventriculum cōtinentē mirach. expoſitū eniꝫ ē ꝙ ītelligit ꝙ rūpatur ad ventriculū cōtinētem mirach .i. verſus ſiphac.¶ Modo dices tu. ſiphac nō cōtinet mirach: īmo mirachcōtinet ſiphac: cū mirach ſit pāniculus exterior: ⁊ ſiphacpāniculus īterior cōtentꝰ a mirach: quomō dicit ergo adventriculū cōtinentē mirach: īmo deberet dicere ad ventriculdm cōtinentē ſiphac. ¶ Tu potes reſpondere ꝙ verum ē ꝙ mirach ē pāniculus exterior ⁊ ſiphac ē pāniculus magis intus ītra viſcera. Et iō diſtinguēdum eſt: ꝗaaut ꝓcedimꝰ de mēbris exterioribꝰ ad interiora: ⁊ ſic mirach cōtinet ſiphac cū ſit panniculus prior. Aut poſſumꝰprocedere de membris interioribꝰ ad exteriora. Et ſic ſiphac continet mirach cum ſit prior: ⁊ ita forte intelligitAuicenna. cum dicit ad ventriculum continentem mirach: cum loquatur de eruptione exiture ſtomachi procedendo verſus ſiphac ⁊ mirach.Sicut eruptio eiꝰ q̄ ī cerebro ad duosvētriculos anteriores laudabilior ē: qm̄ambobus ſunt meatus ſicut naſus ⁊ nares. Et quādo rumpitur ad ſpacium cōtinens cerebrum aūt ad ventriculum poſteriorē nō inuenit meatū ad exteriora ⁊nocet nocumento vehementi.CHic Auicē. ponit illud exemplū declarando etiaꝫ illudquod dictū eſt. Dicit ergo: ⁊ planū eſt. Sicut naſus ⁊ naͣres: ſi illa littera dicat ſic: tūc expone ſic: naſus ⁊ per .i. nares: verum eſt ꝙ ego inueni aliud exēpli quod dicit ſic:naſus ⁊ aures: tamen non videtur mihi bona litteraᵇ eoꝙ meatꝰ per quos emanant ſuperfluitates .ſ. anteriorispartis cerebri ponūtur ab auctoribus nares ⁊ palatū nōautem aures: vnde ſolū credo ꝙ littera debeat eſſe ſicutſtat: licet videatur ſuperfluitas in verbis. Et quandoqꝫrumpitur .ſ. exitura ad ſpacium cōtinens cerebrum: illd̓poteſt exponi vno modo ad ſpaciuꝫ cōtinens cerebrumideſt quādo rumpitur ad concauitateꝫ de ſubtus in quacontinetur cerebrū: tunc enim eſt maluꝫ cū non habeatſanies liberum exitū ſicut eſt de exitura ſtomachi quando rumpitur ad exteriora eius verſus ſiphac. ¶ Uel poteſt exponi ad ſpacium cōtinens cerebrum: ideſt ad ventriculum medium cerebri: qꝛ peior eſt exitura que rum-

pitur ad ventriculum medium cerebri qͣꝫ illa que rumpitur ad ventriculos anteriores cerebri eo ꝙ ſanies: ita nōpoteſt libere egredi: ⁊ peior omnibꝰ iſtis eſt illa que rūpitur in poſteriorē cerebri. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et nō eſt omne membrū cōueniēs adhoc vt eueniat in ipſo exitura: in iuncturis eniꝫ minoratur egreſſio exiture: qm̄in eis ſunt humores mucillaginoſi: ⁊ loca eorum ampla nō ſuffocantia materiāneqꝫ retinētia egreſſionē putridi. Qd̓ ſiegrediat̉ illic exitura erit ꝑꝑ re maximā.¶ In parte iſta Auicen. comparat exituras ī reſpectu admēbra in quibus: vt plurimū poſſunt fieri: ⁊ in quibꝰ vtraro. Et patet quod dicit: qꝛ cauſa quare minorat̉ exitura in iuncturis eſt ex duobus. Primo ex parte humorūquia humores vtplurimū currentes ad iuncturas ⁊ ī eiqui reperiuntur ſunt groſſi ⁊ mucillagīoſi: humores autem groſſi ⁊ mucillaginoſi raro conuertuntur ad ſanieꝫ.Et ideo ex eis vtplurimū non ſit exitura. ¶ Item etiamratio eſt ex parte membrorū: quia loca iuncturaruꝫ ampla: ⁊ ideo humores in eis non ſuffocantur ex qua ſuffocatione accidat ei calefactio extranea mouens ipſum adſaniē. ¶ Iterum etiam propter amplitudinem loci nonretīetur egreſſio putredinis: ideſt caliditatis putredinalis: īmo exalat que poſſet mouere humorem ad ſaniem:⁊ ꝓpter cauſas cōtrarias iſtis vtplurimū exiture fiunt ininguibus ſubaſcellis ẜm ꝙ dicit Raſis vt dictum ē pͥus.¶ Deinde cum dicit.¶ Et deterior exiturarum ⁊ maligniorearum eſt que egreditur ſuper extremtates lacertoruꝫ: ⁊ proprie lacertorū plurium neruorum.¶ In parte iſta Aui. comparat exituras adinuiceꝫ penesbonitatem ⁊ malitiā rōne membrorū in quibus fiut: ⁊ patet quod dicit: qꝛ illa eſt deterior exitura ceteris paribusque egreditur ſuper extremitates lacertoꝝ plurium neruorum eo ꝙ maior eſt timor ꝓpter ipſaꝫ de ſpaſmo ex repletione neruoꝝ. Tunc ſequitur illa pars.¶ Etexiture quidem diuerſificantur ꝓpter ſpacium maturationis ſaniei ſue ẜhumore in ſubtilitate ⁊ groſſitudine ſua⁊ complexionem in calore ⁊ frigore eius⁊ equalitate eius ⁊ ẜm tempus ⁊ etatem⁊ ſubſtantiam memhri: ⁊ nō cōtingit nematuretur exitura ⁊ ne conuertatur qd̓in ea eſt in pus: niſi propter paruitatemcaloris innati in membro aūt ꝓpter groſſitudinē ſubſtātie que eſt mater iei.¶ In qua parte comparat exituras ad ſeinuicē penes farditatē ⁊ velocitatē maturatiōis: ⁊ habet ille. §. duo dicta:qꝛ in pͥmo dicto ponit cauſaꝫ tarditatis ⁊ velocitatis maturatiōis exiture: in ſecūdo dicto circa hoc ponit cauſaꝫquare ſanies que ē exitura aliquādo nobis non manifeſtatur. Unde tūc tardamus in cognitione ſaniei exiture.ſcd̓a ibi. (Et quādoqꝫ contingit ex hoc vt fiat ſanies ⁊c̄.Dicit pͥmo: ⁊ exitura ꝗdem ⁊c̄. Planū eſt. Et nō cōtingitne maturet̉ exitura ⁊ ne cōuertatur quod in ea eſt in puſupple cito ⁊ velociier: ſed tardat̉ in maturatiōe niſi propter paruitatem ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: