apud mercatorē ul̓ artificē exigere ꝑteꝫaliquā ⁊ paciſci de ꝑte aliqua ſibi dādagͦ ſic ur̄ licitū in eo qui pecuniā ponit excā mutui apud aliū indigētē. Inſuꝑ ẜmeūdē ille qui mutuo dat pecuniaꝫ numeratā pōt licite paciſci de aliquo ſibi dando ī recōpēſatione dāni ſui ꝑ qd̓ ei ſb̓trahit̉ aliquid qꝛ ꝑ hͦ nō uēdit̉ uſus pecunie ſed uitat̉ dānū cur gͦ nō ſic erit in qͦcūqꝫ caſu cum pecunia nō poſſit ī aliū tnͣſferri ſine dāno dantis qui fuiſſet de ea p̄diū empturꝰ l̓ mercimonia et qui mutuando ſb̓mittit ſe ꝑiculo ꝑditionis eiuſmultis ⁊ uarijs modis. In cōtrariuꝫ vr̄ꝙ oī iure ſit ꝓhibita pͥmo iure naturali qꝛ ꝯtra naͣm ē ꝙ pecunia germinet pecuniā. Itē quia ē ꝯtra naͣlē inſtinctū qͦhō hōi ad ſeruiendū alligat̉. Deinde ꝓhibita ē de iure diuino exodi xxij. dumdr̄ ſi pecuniam mutuo dederis pupillomeo pauperi n̄ urgebis eū quaſi exactornec uſuris opprimes. Et ī pſalmo ſcribitur. ⁊ qui pecuniā ſuā nō dederit ad uſurā Et ī euangelio mathei. mutuū dātesnihil inde ſperantes. Iure etiā canonicoeſt ꝓhibita ⁊ diuino ſimul ut pꝫ. xiiij. q.i. cum ſe. ꝑ totū. et ī cle. i. de uſuri. Um̄plius ur̄ etiā ꝓhibita iure ciuili quo imꝑator dic̄ ꝙ leges nō dedignant̉ imitariſacros canones ut in aucͣ. de eccle. ti. ⁊ mādat imꝑator obẜuari quatuor generaliacōſilia ⁊ in eis diſpoſita in quibꝰ ꝓhibita ē uſura ut in. l. fi. C. de ſū. tri. ⁊ fi. ca.Sꝫ ad hoc ꝑ aliquos rn̄det̉ ꝙ ī ceterisp̄terqͣꝫ in uſuris mandat dc̄a ꝯſilia obẜuari ſi enī ad uſuras ſe īꝑator referre voluiſſet iam nō ſp̄alit̓ ⁊ exp̄ſſe ſuper illistractatū ſic ꝓlixuꝫ ⁊ eaꝝ ꝑmiſſiuum ī ſerui uoluminibus. ffoꝝ. C. ⁊ aucͣoꝝ mandaſſet nec pp̄ cui tūc ipſe īꝑator notitiaꝫfecit de ꝯpilatione ꝑ eum facta. C. et aliorū libroꝝ ꝯceſſiſſet ꝓut fecit ſꝫ ꝓhibuiſſet ut dicte uſure cōcederent̉ un̄ cū ipſepp tūc cōceſſerit ut hētur in epl̓a int̓ claraſ ⁊ epl̓a r̄ddētes honorē. C. d̓ ſū. tri. nexp̄ſſe ordinationi īꝑatoriſ ī hoc ꝯtradixᶜur̄ ẜm eos ꝯcludi poſſe ꝙ ipſe uſure permiſſe ſint tam a pͣꝑ ꝙͣ ab imꝑatore. ⁊ ſicvtroqꝫ iure. ¶ Quid gͦ dicēdū finaliter⁊ ꝯcluſiue idē tho. fatet̉ ip̄am uſurā iur̄diuino ⁊ iure canonico eē ꝓhibitā d̓ iure autē ciuili eē ꝑmiſſā. ¶ Suꝑē autē videre q̄ ē cā ꝓhibitionis iure diuino ⁊ canonico et que ſit cā ꝑmiſſionis iure ciuili. vbi aduertēdū ꝙ cauſa ꝓhibitionis ẜꝫSMHºaliquos fuit multiplex. ut refert Inno.ī. c. i. de uſuris. Prima fuit ad euitādumne hōies fierent idolatre ꝙ ſcribit̉ ubiē theſaurus tuus ibi et cor tuū. 2ª ne homines deſererēt agriculturā ītēdēteſ lucro uſure ⁊ ꝑ hoc ſb̓mergerent pauperes⁊ occiderent qꝛ ſequerētur fames et careſtie. 2ª ne diuiteſ qui mutuo ſumerēt aliqua neceſſitate cogēte efficerent̉ pauꝑesq̄ pauꝑtas ē ꝑituloſa ut inquit ſalomō.Pauꝑtatē neqꝫ diuitias dederis mͥ dn̄eQuarta qꝛ offēdit̉ ꝓximꝰ ⁊ amor natural̓ qui ē alter alteriuſ onera ſuſtine̓ ⁊ earitas minuit̉. Quīta rō ē ẜꝫ ſc̄m tho qꝛvſura nil aliud ē qͣꝫ p̄ciū uſus pecūie mutuate vſus autē huiꝰ pecunie nil aliudē qͣꝫ ipſa rei ꝯſūptio ſic̄ etiā ī uino frumēto et alijs que mutuarꝭ poſſunt Si gͦ ꝗſvelit reſtitutionē equal̓ qͣꝫtitatis ⁊ p̄ciūvſus eius ſequit̉ ꝙ uelit duas recōpēſationes ꝓ eodē qd̓ diuine repugnat iuſtitie. ſed iſta rō paruꝫ urget ꝙ ſit dici poſſet ꝓhiberi lucꝝ vl̓ emolumētū recipiex maſſa argēti l̓ pecunia in ſacco ad on̄tationē ꝯſignata cuius ꝯtraᵐ ipſe determinat ut sͣ dixi. Sexta ut credo potuiteē ut refrenat̉ ⁊ cōpeſcatur nimis ardorauaricie ⁊ vana gloria pompoſitaſ ⁊ aliavitia que ꝓducūt̉. ex pecunie hadūdanªSeptīo addit̉ ne hoīs ſollicitudo circadoctrinā bonaꝝ artiū ⁊ uictuꝫ ex laboremanuū querēdo deꝑeat ⁊ hō pigricie etſomnolētie dedituſ ſub ſpē huiꝰ īpudiciredditus qui feſta nō celebrat ⁊ die nocteqꝫ laborat oīo et in breui marteſcat etꝑeat. Rō autē ꝑmiſſiua vſuraꝝ de iureciuili ea fuit ẜm tho. ꝙ lex humana quedata ē ppl̓o ꝯſiderauit ſolū ppl̓i vtilitatē que ex negociatione ꝓcedit. ne gͦ hꝰmodi utilitates īpedirent̉ uſuras ꝯceſſitnō tāqͣꝫ iuſtas ẜm diuinā. l. ſed tāqͣꝫ vtiles ad humanā cōionē ſb̓ſtinēdaꝫ ſicut īpluribꝰ lex humana multa peccata relīquit īpunita ⁊ ſb̓ſtinet ea tāqͣꝫ licita q̄. l.diuina ꝓhibꝫ ⁊ punit tāqͣꝫ iniuſta ut pꝫī emptore ⁊ uēditore qui carius emit etuēdit. ꝙͣ. l. humana ſb̓ſtinet niſi ſit exceſſus vltra dimidiam ⁊ tn̄. l. diuina hͦ dānat ut ple̓ diſputat idē tho. ī li. ſupͣſcripto. q. lxxvij. Sic ⁊ ī alijs caſibus quoseſſet lōgū expͥmere. voluerūt auteꝫ ꝗdaꝫdice̓ ꝙ nulla ē urgēs nec neceſſaria rō qr̄vſura ſit ꝓhibita. Et ob hoc uolueruntꝗdā dice̓ ꝙ abſtine̓ ab uſuris iure dīnoponit̉ inter cōſilia nō autem int̓ p̄cepta