legitima recuſatōis ⁊ tunc cogit̉ iurare l̓referre. aūt ſb̓eſt iuſta cā excuſatōis ⁊ tuncnon cogitur iurare nec referre. Que autēſint cāe legitime noͣ per Bar. ī dicta. l. manifeſte ⁊ hanc opi. approbat ēt Ty. ī dicta.l. nalit̓. ⁊ ita poſſunt ītelligi dicta caª fi. ⁊.ij. Et noͣ ꝙ inter cās legitimas eſt illa qn̄3.ꝑs cui defert̉ iuramētū hꝫ ſuam ītentōeꝫfundatā per inſtrumentū ut in. d. c. fi. Reperi tn̄ ī aliꝗbus ꝑtibꝰ dictā. l. manifeſteeſſe approbatā per ſtatuta terraꝝ ⁊ ben̄qꝫmaxᵐ eſt remedium dirim̄darū litiuꝫ iuſiurandū. vn̄ maiori nitat̉ equitate dicereipſam. l. manifeſte correctā nō eſſe. Neceſſarium aūt iuramētū qd̓ per iudiceꝫ tm̄ defert̉ regularit̓ non recuſat̉ niſi ex iuſta cāut ī d c. fi. in pͥn. ⁊ in d. §. ſin aūt. Nūꝗd gͦpoſſit quilꝫ deferr̄ ſuo aduerſario iuramētū iudiciale l̓ uolūtarium dic ꝙ ſic pͥncipaliſ perſona ſꝫ tutor l̓ curator nō poſſuntniſi eo caſu quo de iuribꝰ pupilli l̓ adultial̓r ꝓbari nō poteſt ut ꝓbat̉ in l.tutor. inpͥn. ⁊ noͣ per glo. in l. iuſiurādū. ⁊ ad pecunias. §. ꝓcurator. ff. de iurꝭ iurꝭ. Eꝫ an tutoͣl̓ curator ſi eis tale iuramentū deferat̉ cōgant̉ iurare diſtingue inter iuramentumcalūnie ꝟitatis ⁊ affectionis ut hēt̉ ⁊ noͣin d §. ꝓcurͣ. ⁊ in l. uideamꝰ in pͥn. ⁊. §. i. ff.de in litꝭ. iurꝭ. Hodie ꝟo iurꝭ. codicꝭ. clarumeſt ẜm aliquos ipſum nō compelli iurareſi nō acceptauerit iuramētū ꝟitatis qꝛ necpͥncipalis perſona ad hoc compellit̉ ut dictum eſt ⁊ potiſſime qn̄ eſſet fundata ītētio pupilli l̓ adulti per inſtrumenta ut ī.d. c. fi. de iurꝭ. iuri ⁊ cū hac limitatōe debꝫītelligi glo. que eſt ī . l. videamꝰ. ¶ Alijp̄terea inter hec iuramēta ſūt diuerſi effectus. nam ex iuramento volūtario uel iudiciali p̄ſtito dat̉ ei ꝗ iurauit actio ⁊ exceptio ut in. l. nam ⁊ poſtea. §. iuſiurandū. et.ſ. duobꝰ in. § exceptio. ⁊. § fi. ff. de iurꝭ. iurꝭ.Ex iuramēto aūt neceſſario nulla naſcit̉actio nec exceptio niſi ſecuta iudicꝭ. ſnīa uti. d. l. admonēdi. ⁊. l. ī bone fidei. Aliꝰ ē ēteffectꝰ qꝛ iuramentum uolūtariū l̓ iudiciale ſi p̄ſtitū ſit nō reuocat̉ ut in. l. nō erit xx.§. dato ⁊ l. duobꝰ. §. fi. ff. de iurꝭ. iurꝭ. ⁊ l. ꝙſi deferēte ⁊ l. ſe. ff. de dolo. Sꝫ iurimētuꝫneceſſariū poſt ſnīam retractat̉ ꝓpt̓ inſtr̄ade nouo reperta ut in dicta. l. admonendiff. de iurꝭ. iarꝭ. ⁊ ibi noͣ. Et eſt rō differētieqꝛ iuramētū uolūtariū ⁊ iudiciale hn̄t inſe ꝑtiū conſenſum. Ideoqꝫ n̄ reuocātur utꝓbat̉ in d. l. admonēdi in fi. ar. in. l. ab eo.T. quō ⁊ qn̄ iudex ꝗ conſenſus deficit ī iuxaalēQρ δυαꝓbarūramento neceſſario cum ipſum preſteturex offitio iudicis p̄ter conſenſū ꝑtis iō reuocat̉ p̄textu nouoꝝ inſtr̄oꝝ etiam poſtlatam ſnīaꝫ lꝫ regularit̓ ſit contra qn̄ ſnīaeſt fūdata ſuper alijs ꝓbationibꝰ ut ī l. ſb̓ſpē. C. d̓ re iudi. et l. i. C. de ſen. aduer. fiſ.la. niſi in cā fiſcali ut. d. l. i. ⁊. l. imperatores.ff. de re iudi. facit ad p̄dicta qd̓ habet̉ in. lſb̓ p̄textu. C. de tranſac. Eſt gͦ bona cautela qn̄ ꝑs ſuſpicat̉ ſe fortaſſe poſſe reperireſuo tempore inſtrumēta actionis l̓ exceptionis ſue ꝙ faciat ⁊ operet̉ cum iudice ꝙdeferat hoc iuramētū ex offitio ſuo partiaduerſe. ¶ Pro declaratōe auteꝫ pleniorihꝰ iuramenti neceſſarij q̄rēdū eſt d̓ pl̓ibꝰpͥmo qn̄ ſit deferēdū per iudiceꝫ ad quod℟º ꝙ tūc defert̉ qn̄ uel ex ꝑte actoris uelrei eſt ſemplene ꝓbatū ut in. d. c. fi. ī fi. ⁊ ī.c. ij. extra d̓ ꝓba. ⁊ ī. d. l. admonēdi. ⁊ in l.ī bone fidei nam ſi eſſet plene ꝓbatū nō recurrerꝫ iudex ad hoc iuramētū ſꝫ l̓ ī totūabſolueret l̓ condēnaret dicit̉ aūt ſeīplen̄ꝓbatū multipl̓r ut plene ꝓbat̉ ī d. l. admonēdi ⁊ in. l. ī bone fidei. pͥmo per pͥuatāſcripturam. 2º per cōꝑationem lr̄aꝝ 3º perſugaꝫ rei. 4º. per vnū teſtem omni exceptione maiorē ut in. c ex īſinuatōe exͣ d̓ ꝓturͣ.⁊ in. c. fi. extra de ſucceſſ. ab īteſta. que oīaplene declara qꝛ ꝓlixꝰ eſſꝫ ẜmo ut noͣ perBar. ī. d. l. admonēdi ⁊ alios doc. ī d. l. ī bone fidei. Addūt ꝗdaꝫ ⁊ ꝗntū vꝫ per famāar. ī. l. iij. §. ciuſdeꝫ. ff. d̓ teſti. Qd̓ aūt dicit̉de vno teſte ītellige in actu illo in qͦ duoteſtes facerēt plenam ꝓbationem nā ī alijſactibꝰ ī ꝗbꝰ duo non facerēt nec vnꝰ ſolꝰtūc facerꝫ ſemiplenam ꝓbationem. ut pꝫ īteſtamēto ⁊ ſi. ẜꝫ bar. ubi ſupra qd̓ noͣ vn̄ī teſtamēto ad ſemiplenam ꝓbationem reꝗrūt̉ qͣtuor teſtes ⁊ ſic dimidia ꝑs teſtiūque reꝗrit̉ ad plenaꝫ ꝓbationem ar. a paritate rōis que eſt in duobꝰ ut in l. illudad. l. acqͥl̓. ¶ 2º. pͥncipal̓r q̄rit̉ cui ſit taleiuramētū deferendū an actori l̓ reo ſuperqua qōne uarie ⁊ diuerſe ſunt glo. ⁊ doct.opi. ut plene refert̉ ī dicta. l. in bone fidei⁊ l. admonēdi tn̄ cōcluſiue ẜꝫ Dar. dicen̄eſt ꝙ tribꝰ ſimul cōcurrētibꝰ defert̉ illiꝗ ꝓbauit ſemiplene ſiue ſit actor ſiue reusvꝫ ſi cā eſt modica ſi hꝫ perfectam ſcīaꝫ ꝟitatis ⁊ ſi ē homo legalis ⁊ bone fidei ⁊ fame Iō dixi ſi cā eſt modica naꝫ in magnistauẜ non eſt locꝰ huic iuramēto ſi ſolumattendit̉ an ſit plene ꝓbatum uel non arinſti. de excu. tu. §. ꝓpt̓ litem demū. 2. iur̄git̉ ſi hꝫ perfectam ſcīam ꝙꝛ ignoranti uelAa