Tercium vtrum beatus marcus in deſcrptione ſui euangelij potuit errare.Ad primū dubiū rn̄deo ẜm Nicolaū de lirain ꝓlogo ſuꝑ Mattheū. Ꝙ cuiuſlibet legiscōuenienter date ſunt quattuor ꝯditōnes.¶ Prima eſt vicia extirpare.¶ Scd̓a mores ſeu actus hoīm ordinare.¶ Tercia inducere ad felicitatem.Quarta lucide tradere veritatem.In his quattuor ꝯditōibꝰ: lex euangelica excedit oēm aliā legem et diuinā et humanā vtpatebit ꝑ ſingula diſcurrendo. Prima igiturcōditio legis eſt. ꝙ debet vicia extirpare. Adhoc enī leges date ſunt vt quos priuata caſtigatio cohibere nō potuit metu penaꝝ que legibus infliguntur a maleficijs retrahantur.Un̄ in ꝓlogo decretaliū d̓r. ideo lex ꝓditur:vt appetitus noxius ſub iuris regula limitet̉Et di. iiij. c. facte ſunt Iſidorꝰ ait Facte ſuntaūt leges vt eaꝝ metu humana coherceat̉ audacia: tutaqꝫ ſit inter improbos innocētia: etin ipſis improbis formidato ſupplicio refrenetur nocendi facultaſ. Propter hͦ dicit apl̓si. ad Thimo. i. c. Iuſto nō eſt lex poſita ſꝫ iniuſtis ⁊ nō ſubditis impijs ⁊ peccatoribꝰ ſceleratis ⁊ cōtaminatis patricidis ⁊ mr̄icidis:homicidis ⁊ fornicarijs maſculoꝝ cōcubitoribꝰ plagiarijs mendacibꝰ et ꝑiuris. In hacaūt extirpatōne vicioꝝ lex humana inuenit̉defectiua qꝛ nō punit oīa mala. cuius rō eſt:qꝛ lex cōitati ꝓponitur obſeruanda. In cōitate aūt pauci inueniunt̉ virtuoſi ⁊ ꝑfecti ⁊ plures imꝑfecti ⁊ defectuoſi ideo ſicut pueris aliqua ꝑmittuntur que nō ꝑmitterent̉ viris perfectis: ita in legibꝰ que cōitati ſeruande imponuntur: aliqua mala minora ꝑmittuntur vtmaiora euitent̉. Sicut lex ciuilis meretricesin ciuitatibꝰ ꝑmittit: ne reſpublica ꝓpter imꝑfectionē multitudinis: que caſtitateꝫ difficileobſeruare p̄t: diſſentionibꝰ que ꝓpter libidinēinſurgerent conturbet̉. vn̄ dicit Augꝰ. li. deordine. Aufer meretrices a ciuitatibꝰ oīa cōturbabis libidinibꝰ. verū tn̄ iſta mala que bonō modo auferri nō pn̄t: relinquit diuino iudicio punienda. Un̄ Augꝰ .i. de li. arbi. ait.Lex iſta que regendis ciuitatibꝰ fertur: multa ꝯcedit atqꝫ impunita relinquit: que ꝑ diuinam ꝓuidentiā vindicant̉. Sil̓r lex moſaica diuinitus data: aliqua tn̄ mala ꝑmittit: ſicut ꝑmiſit dare libellum repudij. vt habeturDeutro. xxiiij. c. ne vxores interficerent. Etdare ad vſuram extraneis ne fratres ꝓpriosgrauarent. Nō huius fuit qꝛ lex illa data fuit populo dure ceruicis ⁊ imꝑfecto: ideo ſunteis ꝑmiſſa aliqua mala minora vt euitenturmaiora. Propter quod ſaluator Matth̓. xixc. dicit iudeis de permiſſione libelli repudij.Ad duriciā cordis vr̄i ꝑmiſit vobis dimittere vxores vr̄as. ſic ergo patet. Ꝙ tam lex humana qͣꝫ moſaica ꝑmittit aliqua mala: et quātum ad hoc eſt imꝑfecta. Sed lex euangelica nullū malum ꝑmittit tanqͣꝫ ꝑfectiſſima: ſꝫoīa excludit et punienda p̄dicit: ꝓpter quod legiſlator euangelicus ieſus xp̄us dicit Matthei. xij. c. Dico aūt vobis: ꝙ de omni verboocioſo: multo grauius de nociuo: qd̓ locutifuerint hoīes ſuꝑ terrā: reddent rōnem in dieiudicij. Et ſi de verbo multo magis de factoSecundo ad legem ꝑtinet mores ſeu actushumanos ad bonū ordinare. vn̄ dicit ph̓us.ij. ethi. Intentio cuiuſlibet legiſlatoris eſt ciues facere bonos in hoc aūt inuenit̉ lex humana defectiua qꝛ de actibus exterioribꝰ tm̄ordinat: lex aūt diuina ordinat actus interiores. Similiter lex moſaica in hoc deficit. qꝛvt habet̉ in glo. ſuꝑ epl̓am ad Philippen̄. iij.c. Prohibebat manū nō animū. qd̓ duplicit̓p̄t intelligi. Uno modo erronee. Et ſic intelligebant doctores iudeoꝝ dicentes voluntatem malā non eſſe peccatū: niſi aliquo modoexeat in actū. vt patet ꝑ Ioſephū. xiij. li. antiquitatū. Et qn̄ arguebat̉ ꝯtra eos qꝛ ſcriptūeſt Exodi. xx. Nō concupiſces vxorē ꝓximitui rn̄debant ſic. Ꝙ hoc p̄cepto nō ꝓhibeturꝯcupiſcentia vicioꝝ: ſed manifeſtatio exterior quaſi dicat. nō ꝯcupiſces .i. ſigna cōcupiſcentie non facias. vt ꝑ amplexus ⁊ oſcula etꝯſimilia. Sed hoc manifeſto patꝫ falſuꝫ. qꝛactus exterior nō habet malitiā vel bonitatēmoralē: niſi inquantū ꝓcedit ab actu interiori de ſen. excō. c. cū voluntate. Alio modo intelligitur p̄dictum verbū .ſ. ꝙ lex vetus ꝓhibebat manū nō animū: recte ⁊ bn̄ videlicet ꝙlex vetus in paucis ꝓhibebat animū ⁊ cōcupiſcentiā interiorē. videlicꝫ in vicio mechie ⁊auaricie tm̄. Et adhuc licꝫ ꝓhibet in iſtis cōcupiſcentiā: nō tn̄ tranſgreſſoribꝰ infligebat̉aliquā penā. At ideo in talibꝰ inuenit̉ imꝑfecta: lex aūt euangelica tanqͣꝫ ꝑfectiſſima: generaliter ꝓhibet ꝯcupiſcentiā malā ⁊ ꝯcuplſcentibꝰ indicit penā infligendā. Propter qd̓ſaluator Matthei. v. c. ait. audiſtis qꝛ dictuꝫeſt antiquis nō occides. qui aūt occiderit reus erit iudicio. Ego autē dico vobis: qꝛ oīsqui iraſcitur fratri ſuo: reus erit iudicio. Eteodē modo dicit de alijs p̄ceptis. Tercio adlegem ꝑtinet ad felicitatē hoīes adducere. verūtamen lex hūana nō adducit: niſi ad felicitatem politicā: que eſt tranquillus et pacuiꝰcus ſtatus ciuitatis in vita morali. Sed ad
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten