IIISermo
Iam em̄ ſecuris ad radicē arboris poſita ēMath̓. iij. Auſtꝝ q̄ eſt ꝑs calida ⁊ humidaſigͣt ꝑſonā q̄ eſt in ſtatū gr̄e. q̄ eſt calida ꝑ deuotōeꝫ. ⁊ hūida ex pctōꝝ ꝯtritōe lachrymādo. Aquilo q̄ eſt ꝑs frigida ⁊ ſicca ſigͣt ꝑſonā q̄ nō eſt in gr̄a dei. q̄ eſt frigida ex indeuotione. ⁊ ſicca ⁊ ſterilis ex oꝑbꝰ miſcd̓ie et penitētie. Dic̄ gͦ. Si ceciderit. ⁊c̄. Exqͦ gͦ pctm̄ſeu culpa durat eternalit̓ in aīa. iō pena eritetiam eterna. patet rō. Tu forte credebas ꝙaīa recedēte ꝑ mortem corꝑalē ꝙ dimitt̓etpctm̄ ⁊ culpā qͦd nō facit niſi in gr̄a recedatIdeo mō eſt hora penitēdi. Ecce qͣlit̓ anīadānata d̓r filia belial. ſine iugo vel abſqꝫ domino. ¶ Pro dictoꝝ pleniori intelligentiaNota ꝙ btūs Tho. iiij. ſcripto diſ. xlvj. q. j.ar. iij. hāc mouet q̄ſtionē. Utꝝ ex diuina iuſticia inferat̉ pctōribꝰ et̓na pena. Ad quamvbi sͣ rn̄det ꝙ ſic. loquēdo de culpa mortali. qꝛ duratio pene nō rn̄det duratōi culpe.Dicit Augꝰ. xxj. de ciui. dei. Nō em̄ adulteriū qͦd in momēto tꝑis ꝑpetrat̉. mom̄taneapena punit̉ etiā ẜm leges hūanas. Sed duratio pene reſpicit diſpoſitōeꝫ peccātꝭ. Qn̄qꝫ em̄ ille qͥ peccat ī aliqͣ ciuitate ex ip̄o pctōefficit̉ dignꝰ vt totalit̓ expellat̉ a ſocietate ciuitatꝭ. vel ꝑ exiliū ꝑpetuū vel etiā ꝑ morteꝫ.Qn̄qꝫ ꝟo nō reddit̉ dignꝰ vt totalit̓ a ſocietate ciuiū excludat̉. ⁊ iō vt poſſit eſſe ꝯueniens mēbꝝ ciuitatꝭ pena ei ꝓlongat̉ vel breuiat̉. ẜm ꝙ eiꝰ expedit correctioni. vt in ciuitate ꝯueniēter ⁊ pacifice viuere poſſit. Itaetiā ẜm diuinā iuſticiā aliqͥs ex pctō dignuſreddit̉ penitꝰ a ciuitatꝭ dei ꝯſortio ſeparariqͦd fit ꝑ oē pctm̄ qͦ qͥs ꝯͣ caritatē peccat. q̄ eſtvinculū vniēs ciuitatē p̄dictam. Et ideo ꝓpctō mortali qͦd ē ꝯͣriū caritati aliqͥs ī et̓nua ſocietate ſcōꝝ excluſus et̓ne pene adijcit̉.Ꝙ aūt pena quā ciuitas mūdana infligit.ꝑpetua nō reputat̉. hͦ eſt ꝑ accn̄s. inqͣꝫtū hōnō ꝑpetuo manet vel inqͣꝫtū etiā ciuitas ipſa deficit. Un̄ ſi hō in ꝑpetuū viueret penaexilij ⁊ ẜuitutꝭ q̄ ꝑ legē humanā inferūt̉ ī eoꝑpetuo ꝑmaneret. Qui ꝟo hͦ mō peccāt. vttn̄ nō reddāt̉ digni totalit̓ ſeꝑari a ſcē trinitatꝭ ꝯſortio ſic̄ peccātes venialit̓ tāto eoꝝ pena erit breuior vel diuturnior. qͣꝫto magꝭ vl̓minꝰ purgabiles erūt ẜm ꝙ pctā eis plꝰ velminꝰ inheſerūt. qͦd in penis hꝰ mūdi et purgatorij ẜm diuinā iuſticiā ẜuat̉. Inueniūt̉⁊ alie rōnes a ſctīs aſſignate. qͣre iuſte ꝓ peccato tꝑali .ſ. mortali aliqui pena eterna puniant̉. Una ē. qꝛ peccauerūt ꝯͣ bonū eternuꝫ
dū ꝯtēpſerūt vitā et̓nā. At hͦ ē qͦd Augꝰ. inlibro p̄dicto dicit. factꝰ ē malo dignꝰ eternoqꝛ hͦ in ſe ꝑemit bonū qͦd eſſe poſſꝫ eternum.Alia rō qꝛ hō in ſuo et̓no peccauit. vn̄ Grego. in. iiij. dyalo. ꝙ ad magnā iuſticiā iudicantꝭ ꝑtinet vt nūqͣꝫ careat ſupplicio qͥ nūqͣꝫcarere voluerūt pctō. Et ſi obijciat̉ ꝙ qͥdaꝫpeccātes mortalit̓ ꝓponūt vitā ſuā in meliꝰqn̄qꝫ ꝯmutare. ⁊ ita ẜm hͦ nō eēt digni eterno ſupplicio vt videt̉. Dicendū ꝙ ex hocip̄oꝙ mortalit̓ peccat finē ſuū ī creaturā ꝯſtituit. ⁊ qꝛ ad finē vite tota vita ordinat̉. id̓o exhocipſo totā vitā ſuaꝫ ordinat illd̓ pctm̄. etvellet ꝑpetuo in pctō ꝑmanere. ſi hͦ eſſet ſibiīpune. Et hͦ ē qͦd Grego. dic̄. xxix. mora. ſuꝑilld̓ Iob. Eſtimauit abyſſum qͣi ſeneſcentēIniqͥ id̓o cū fine deliq̄rūt. qꝛ cū fine vixerūtvoluiſſent qͥppe ſine fine viuere. vt ſine finepotuiſſent in iniqͥtate ꝑmanere. Pōt et aliaſcꝫ tertia rō aſſigͣri. qͣre pena pctī mortal̓ ſitet̓na. Quia ꝑ eā ꝯͣ deū q̄ eſt infinitꝰ peccaturvn̄ cū nō poſſit eſſe infinita ꝑ intenſiōeꝫ. qͥacreatura nō eſt capax alicꝰ qͣlitatꝭ infinite requirit̉ ꝙ ſit ſaltē duratōe infinita. Eſt ⁊ qͣrta rō. Ad hͦ idē qꝛ culpa manet in eternum.cū qua culpa nō poſſit remitti ſine gr̄a quaꝫhō nō poteſt poſt mortē acquirere. nec debꝫpena ceſſare qͣꝫdiu culpa manet. Confirmatur qͦd dictū ē ꝑ id qͦd d̓r Math. xxv. jbūthij ſcꝫ pctōres in ſuppliciū eternū. Item ſic̄ſe hꝫ p̄mium ad meritum. ita pena ad culpāSed ẜm diuinā iuſticiā merito temꝑali debetur p̄mium eternum. Iohan. vj. Omnisqui videt filiū hominis ⁊ credit in eum habet vitam eternaꝫ. ergo ⁊ culpe temꝑali ẜmdiuinam iuſticiam debet̉ pena eterna. Preterea ẜm ph̓m qͥnto ethicoꝝ. pena taxat̉ ẜmdignitatē eiꝰ in quē peccat̉. vn̄ maiori penapunit̉ qͥ ꝑcutit alapa pͥncipē qͣꝫ aliū quēcunqꝫ. ſꝫ qͥ peccat mortaliter peccat ꝯtra deumcuiꝰ p̄cepta trāſgredit̉. ⁊ cuiꝰ honorē alijs īpartit̉ dū in alio finem cōſtituit. Maieſtasaūt dei eſt infinita. ergo quicunqꝫ mortalit̓peccat dignus eſt infinita pena. ⁊ ita iuſte ꝓpeccato mortali aliquis perpetuo punitur.Hec ſctūs Thomas vbi ſupra. Idem ponit pͥma ſcd̓e q̄ſtio. lxxxvij. arti. iij. vbi concludit ꝙ peccatū mortale quantū eſt de ſe īducit reatū pene eterne. Idem ſcd̓o ſcriptodiſt. xlij. arti. v. in quo ponit differentiā īterpeccatū veniale ⁊ mortale ꝑ penā eternam ⁊temꝑalem. De aīabꝰ autem q̄ nō ſtatim vadunt ad paradyſum. quia non ſūt cōdigne