ſeritis qipriſtena eaodie vriuri cin
UetusDigeſtumDe nautico fenore.¶ Nauticū fenus eſt quod ꝓpter nauticā vel quaſi nauticam pecuniā exigitur. Nauticū fenꝰ.Eſt autem nautica pecunia q̄ periculo creditoris in nauigio ſuſcepto datur trai-cienda Quaſi nautica eſt. vt cum periculū mutuate pecunie in me recipio. ſi ali Pecuniā nanqua conditio non exiſtat. Et exiſtente conditione: idipſum qd̓ credidi recipiamᵘ ca.cum centeſima vſura. infra. e. l. periculi. In his autem multa ſpecialia ſunt. Nāvſuram centeſimā licet ſtipulari id eſt tantum quantū eſt ſors reuoluto anni ſpa-cio. Et incipit currere hec vſura. ex quo nauem nauigare conueniat. et ꝙͣdiu p̄-tinet periculū ad crediiorem. infra. e. l. in nautica. ⁊. l. j. ⁊ ij. Item et hec vſursdebetur ex nudo pacto. infra. e. l. pericū. §. vlti.De ꝓbationibus et preſumptionibus.¶ Probatio eſt rei dubie per argumēta oſtenſio ſcd̓m Azo. vel eſt rei dubie in Probatio-iudicio ꝑ legittimos modos facta declaratio. Et ẜm Pla. dicitur a ꝓbo aduer-bio. facit em̄ ꝓbe qui probat. Manifeſtat enim dubium: vincit aduerſarium. eteuitat penam non ꝓbantium. vel dicitur ꝓbatio: quaſi ꝓpalatio vel manifeſta-tio eius quod dubium eſt. et eſt regulare ꝙ ſemper ei incumbit ꝓbatio qui dicitet iſta regula eſt affirmatiua. Fallit autem in multis caſibus nota. ꝑ glo. inſti. d̓le. §. quod autem diximus. et. C. e. l. actor. ⁊. C. d̓ eden. l. qui accuſare. ⁊ in. c.Preſumptio.vno. vt eccle. bene. Preſumptio autem eſt triplex. Nam quedaꝫ eſt talis cui ſtaIuris ⁊ de iu-tur etiam ſi contrariū quis ꝓbaret. Et iſta appellatur iuris ⁊ de iure. vt eſt indote mulieris ſtipulata. Alia eſt cui ſtatur donec contrarium ꝓbetur. vt ſi resſit patris. preſuemtur heredis eſſe. Tertia cui non ſtatur aliquo modo niſi ha-beat adminiculum. vt ꝓbatio per priuatum inſtrumentū. C. e. l. inſtrumēta. Et Fictio.differt preſumptio a fictione. quia fingitur ſuꝑ eo quod eſt certum. p̄ſumitur ſuiincerto. vt dicit glo. in. l. vna. C. de rei vxo. acc. Et ſunt in materia preſumptio Iudiciū.nis varia vocabula. Aliquando appellatur iudicium. C. de rei venden. l. iudiSuſpicio.cia. Aliquando ſuſpicio. l. abſentem. infra. de pe. Aliquando opinio. l. iij. §. eiuſ Opinio.dem. infra. de teſti. Aliquando preſumptio temeraria. de ſenten. excō. inquiſiti Preſumptiooni. Aliquando preſumptio non modica. cap̄. ſuper eo. de teſti. Aliquādo pre temerariaſumptio probabilis. dic. cap̄. inquiſitioni. Aliquando vehemens. c. litteras. de Probabilisreſti. ſpol̓. Aliquando violenta que idem eſt ꝙ vehemens. ca. cum continentia Uehemensde here. li. vi. Et de variis generibus preſumptionum eſt gloſa. in. cap̄. is qui Uiolenta.de ſpon. et in. cap̄. quanto. et. cap̄. ſcribam. de preſumptio. poteſt bar. in. l. ad.monendi. sͣ. de iureiuran.De fide inſtrumentorū.¶ Inſtrumenti appellatione largo ſumpto vocabulo: omnia ea accipienda ſunt Inſtrumentū.qͥbꝰ cauſa inſtrui poteſt. et ideo tam teſtimonia ꝙͣ perſona: inſtrumentorum loco Quare inuenhabentur. Stricte autem accipitur ꝓ ſcriptura que ſit ad ꝓbationem alicuiusta inſtrumēta.Originale.rei in futurum faciendam. vel ſcriptura ad memoriam alicuius rei confecta. EtAutenticū.ſunt inuenta inſtrumenta ad faciliorem ꝓbationeꝫ. fiunt enim ſcripture. vt quodactum eſt per eas facilius probari poterit. l. contrahitur. ſupra de pigno. Et ſūt Exemplar.tria vocabula principalis inſtrumenti. ſcilicet originale. autēticū. et exemplar.