De ſponſa. ⁊ matrimo:

primitꝰ ſit ꝯceſſa ¶ Siqͥs aūthoꝝ temerarius violator extiterit. excōis īcurrat ſnīamip̄oᵇ fcō. ¶ Doctores quoqꝫſiue magiſtri qͥ religioſos habitu ſuo dimiſſoᶜ legē vel phiſicam audiētes ſciēt̓ᵈ docereaut ī ſcol̓ ſuis preſumpſerintretinere. ſil̓iᵗ eo ipſo ſint ſnīeſīnodati. ¶ IdemPiſcopꝰᵍ ſeu qͥcūqꝫ aliꝰ prelatꝰ vl̓ cl̓icus iuris dictōem obtinens tꝑalē. ſihomicidio aut alio maleficioab aliquibꝰ ī iuriſdictōne ſuaꝯmiſſo. baliuo ſuo aūut alij cuicunqꝫ īiungat. vt ſuper hocveritatem inquirēs iuſticie debitū exequat̉. irregularis cenſeri nō debꝫ. qͣꝫuis ipſe baliuꝰl̓ aliꝰ ꝯtra malefactores ad penam ſanguinis proceſſerit iuſticiaⁱ mediāte: nam lꝫ clericis cauſas ſanguinis agitare

nō liceat.ᵏ eas tn̄ cū iuriſdictōnem obtinēt temporalem. debent ⁊ poſſunt metu irregularitatis ceſſante alijs delegare¶ Bonifatius. viij.Incipit liber quartus.De ſpōſalibus ⁊ mr̄imonijsX ſponſalibuſᵐ purisᵏ et ceterisº etiaꝫſi conſanguinitatꝭCaffinitatisq frigiditatꝭ religionisᵍ aut aliaᵗ quauis rōne ſint nulla. dummodo non ſint nulla ex defectu ꝯſenſusᵛ oritur efficax ad impediēd̓ ⁊ dirimēdū ſequētia ſpōſalia vel mr̄imoniū. non āt adp̄cedētia diſſoluēdūˣ impedimētū iuſticie publiceʸ hoeſtatis. Quare ille qͥ ſpōſalia pure ac d̓t̓mīate cū aliqͣ mulier̄ ꝯtraxit ⁊ poſtmodū cū ſcd̓a p̓orꝭ ꝯſanguinea idēᶻ fec̄. ex pͥoꝝ

a ¶ Porum .ſ. ꝙ apoſtotat dimittēdo habitum. vel quia vadit ad ſtudium ſine licencia.b ¶ Ipſo facto. ſpāle in religioſo apoſtata. qꝛ al̓s apoſtatanon ē excōicatus. ſꝫ excōicādꝰ ẜm ꝙ no. Io. et ber. xxiij. di.ſiquis ex clericis. de vi. et ho. cle. ſiqͥs ex clericis. de apoſtatis. c. iij.c ¶ Dimiſſo. qͥd ſi n̄dimiſerit hītū vr̄ ꝙtūc doctores nō ſintexcōicati. qꝛ hec pena nō eſt ampliāda..jͣ. de re. iur̄. in penisdic ꝯͣ. qꝛ cōicāt ī crimine. et ſic eadeꝫ etnō minori excōication ligant̉. de ſen.ex. nuper. et. c. ſi cōcubine. et in hoc poterit dici hoc potivenire ad declarationem iuris veterisqͣꝫ nouum caſum ponere.d ¶ Scienter. vbi īcederēt in hītu nonhaberet locuꝫ ignorantia. ſꝫ vbi dimiſerāt habitū probabiliter poterant ignorare.e ¶ Retinere. nō officiū doctoris ſcholarem de ſcholis expellere. et per id ꝙdicit retinere dicasꝙ licet doctor ſciatmonachum habētem domū iuxta ſcholas doctoris ī domopropria audire excōicatus nō eſt. iā eī inhiberi nō poſſꝫ quīſtet in domo ꝓpria. et facit ꝙ dixi. jͣ. de re. iur̄. locupletari.Quid ſi mōachus nō vult exire ſcholas vr̄ per hāc lr̄aꝫ ꝙ licite vi poſſꝫ expelli. ad hoc de ſen. ex. veniēs. et hoc maxīeſi vera eſſꝫ opinio ꝙ excōicatꝰ nō gauderet priuilegio canonis qd̓ non ē ꝟm ẜm Io. ber. et hoſt. qui de hoc noͣ. xvij. q.iiij. ſiquis deinceps. de ſen. ex. cōtingit. i. Quid ſi nō pōt expelli exeat ſcholas doctor. ad inſtar eiuſ qd̓ dicimꝰ cū excōicatꝰ ītrat eccīaꝫ. vt noͣ. xi. q. iij. ſic̄ apl̓i. et ꝑ modernos. sͣ. deſen. ex. nuper.f ¶ Simili. qꝛ cōicāt in crimīe. vt dixi. et qꝛ ꝯditor ſibi nō reẜuauit abſolutōnē alijs indulſiſſe vr̄. sͣ. de ſen. ex. nuꝑ. et facit quod noͣ. sͣ. t. ſuper ſpecula.Piſcopus. emanauit ad declaratōꝫ eoruꝫ que noͣ.ber. Inn. et moder. sͣ. e. clericis. vbi videbat̉ glo. ⁊hoſt. ſentire ꝙ generalem vicarium vel baliuū poſſet dare ad talia ſed nō ſpālem. Sꝫ ex verbis ipſoꝝ olī tenebā ꝯͣriū. nā dicunt ꝙ ſi appellet̉ in tali cauſa dꝫ appellari adipſum p̄latuꝫ et ip̄e alij denegabit. ergo etiam ẜm eos ſpālit̓poterat delegare. Quid ergo iuris de p̄latis tꝑalem iuriſdictionem hn̄tibꝰ habes hic et quō eā ꝯmittere poſſint. Quidergo iuris de clericis iniuriā paſſis. et quomodo de ipſa cōqueri poſſunt. habes. jͣ. de homici. prelatis.h ¶ Hoc maleficio. ergo et ſpecialiter cōmittit. dicit hoſt. sͣ.ē. clericis ꝙ ſibi placeret. ꝙ aut daret̉ clericis lnīa tales cauſas iudicādi ꝑ ſeipſos. aut taliū cāꝝ poteſtas ip̄is clericiſ tolleret̉ cū ꝯmiſſio ſit contra ius. ff. de of. eiꝰ cui man. ē iur. l. i.i ¶ Iuſticia mediante. Quid ſi contra iuſticiam dic idemnam epiſcopus qui mandauit iuſticiam fieri nō eſt in culpa:

ſi iuſticiarius delinquat et abſit ꝙ ea que propter licitum etbonum ⁊cͣ. xxiij. q. v. de occidendis. nō ob. jͣ. de homi. is quimandat. qꝛ ibi culpa preceſſit. et caſus qui culpam ſequiturbene imputatur. de hoc plene de homici. ſicut dignum. hicnulla culpa preceſſit.k Liceat. sͣ. e. clericis. et. c. ſententiāl ¶ Poſſunt. ergopōt quis per aliumqd̓ non ꝑ ſe. de hocdixi. jͣ. de re. iur̄. poteſt quis.miX ſpōſaAlibꝰ emanauit adpeclara.tionē eoruꝫ que noͣ.xxvij. q. ij. ſiquis deſpōſauerit. ij. sͣ. e. ti.ad audientiam.n ¶ Puris. cōditionalia non inducuntpublice hōeſtatis iuſticiā. vt dicit̉ in fi.o ¶ Certiſ. ut ſi promiſit ducere bertaꝫfiliam Ticij incertaſunt quando promiſit ducere vnā ex filiabus ticij. ad hoc. sͣe. c. ex literis. ii.p ¶ Conſanguinitatis .ſ. infra gradumquartum. sͣ. de conſang. nō debꝫ. et iſteerat caſus. sͣ. e. adaudientiam.q ¶ Affinitatis. in primo genere et quarto gradu vel citeriori. sͣ. de ꝯſang. et affini. non debet. et cum talis affinitas annullat matrimonium quando preceſſit. ſecus ſi ſecuta fueritde eo qui cogno. conſang. vxo. ſue diſcretionem.r ¶ Frigiditatis. sͣ. de frigi. per totum.g ¶ Religionis. precedentis. qꝛ tūc nullum eſt matrimoniūvel ſponſalia ſi ſequit̉ tūc diſſoluit ſpōſalia. vt. sͣ. de conuer.coniū. ex publico. et. c. ii.t ¶ Alia. ſicut dicebat predictus canon. xxvii. q. ii. ſiquis deſponſauerit. et multe alie cauſe reperiuntur. puta votum ſolenne cognatio ſpūalis et legalis et reliqua impedimenta vtdixi in ſumma. iiii. li.v ¶ Conſenſus. puta cōtracta ab infante vel furioſo. sͣ. e. dilectus. de deſpon. impu. litteras. et. c. acceſſit.x ¶ Diſſoluendum. bene ergo dicebant hu. et Io. et ſui ſe jͣces qui dicebant monachū ſacerdotem frigidū et ſimiles ꝑſonas ꝯͣhendo cum alique impedire omnes conſanguineoscontrahere cū eadē. vt noͣ. in predicto. c. ſiqͥs deſponſauerity ¶ Publice honeſtatis. sͣ. e. ſponſam. publice eniꝫ honeſtūeſt exquo conſanguineus meus conſenſerit in bertam ꝙ egoillam habere non poſſim.z ¶ Idem fecit .ſ. quia ſponſalia contraxerit. ſponſalia veroſunt futurarum nuptiaruꝫ promiſſio. ff. e. ti. l. i. xxx. q. v. noſtrates. Unde aduerte. ſi cum prima contraxerit de futuro.et poſtmodum cum ſecunda conſanguinea ī ꝓhibito gradueodem modo contraxit et ſecundam cognouit. nec primamhabere poterit propter affinitatem ſuperuenientem q̄ ſoluitſpōſalia de futuro. vt. sͣ. de eo qͥ cog. ꝯtan vx. ſue veniēs .i.et. c. ex lr̄is. ſcd̓aꝫ hr̄e nō poterit qꝛ publice honeſtatis iuſticia illum contractum impedit et dirimit. vt. sͣ. rn̄. ꝓxi.

O 3