Liber. II. de iudi.
LV.
Explicit liber primus.Incipit ſcd̓s de iudicijs.Inno. iiij. in ge. ꝯci. Lugd̓.Uris eſſe ambiguumª non videturiudicem delegatūquo a ſe. ap. mandatum ad hoc non receꝑit ſpeciale. iubere non poſſe alterutrā ꝑtium coraꝫ ſe perſonalit̓in iudicōʸ cōparere niſi cauſafuerit criminalis. vel niſi proveritate dicenda vel ꝓ iuramento calumnieᶻ faciendo. vl̓al̓s iuris neceſſitas partes co
ram eo exegerit perſonaliterpreſentari.Bonifacius octauus.Ulieresª quas vagari nō conuenit. nec viroꝝ cetibus īmiſceriauctoritate litteraꝝᶜ ſe. ap. vl̓legatoꝝ ipſiꝰ. aut alia quacūqꝫ ad iudiciū ꝑſonal̓r euocarivel trahi īuitasᶠʳ cauſa ferenditeſtimonium aut alia qualibꝫq̄ in iure nō exprimit̉ᵍ ꝓhibemus Sed cum neceſſariumfuerit teſtimoniū earundē iudex in expēſis ꝑtis ꝓducentꝭ
aut cū clauſula tūc iteꝝ ſubdiſtīgue. qꝛ aut cū clauſula iſta.vos vel alter veſtrū. aut cū illa. ꝙ ſi nō oēs. in primo caſu tene qd̓ hēs. sͣ. e. li. de off. dele. cū pl̓es. In ſcd̓o qd̓ habes. sͣ.de of. d̓ele̓. prudētiam. Sed q̄res qͣre ius diuerſuꝫ inter arbitros ſimplicit̓ datos ⁊ delegatos ſimpliciter datos. vt ꝑſuꝑiora patuit. dicꝙ ius qd̓ minꝰ dictūeſt a ꝑtibus ſuppletlex. ſic al̓s. ff. e. ti. itēvnꝰ. §. pͥncipal̓r. Iudiceſ aūt maiori maturitate creāt̉. vt. sͣ.de reſcrip. ſtatutū. ⁊ideo ius in eis ſupplere nō vult. Itē iniudicibꝰ rigor attendit̉. qꝛ clementioreslege eſſe nō debēt inaucͣ. de iudi. §. oꝑtetcoll̓. vj. arbitri autēꝓut viſum eis eſt ꝓnūciāt. ⁊ plerūqꝫ eligunt̉ amici. ⁊ pn̄t viles eē. ⁊ id̓o ius magiſ circa illoſ ꝓuidere ⁊ ꝯſiderare voluit. vt. sͣ. in prin. decr.Uris eſſe ambiguū. Iudex delegatꝰ nō hn̄s adhͦ ſpāle mādatū a papa. nō pōt cōpellere ꝑteꝫ vtꝑſonal̓r corā eo cōpareat niſi ex rationabili cā.q Ambiguū. ambiguū eſt vbi opīones ſūt ⁊ iura varia vident̉. sͣ. de ſen. excō. inter alia.r Nō videt̉. nec eſt. ff. de ar. q̄ſitum.s ¶ Delegatū a ꝯͣrio ſenſu videt̉. ſecus d̓ ordinario. xxv. di.qͣlis. de his q̄ fi. a p̄la. cum apl̓ica. Sed idē in ordinario ẜmber. nō em̄ pōt cōpellere ꝑtes corā ſe venire ꝑſonaliter niſi īſequentibꝰ caſibꝰ. C. de ꝓcu. l. vl. ⁊ ideo d̓ ip̄o dictū nō fuitqꝛ de ipſo nō dubitat̉ ꝑ p̄di. l. ſed de delegato pape dubitabat̉. qͥ videbat̉ poſſe idē qd̓ papa quo ad illā cauſaꝫ. liberūem̄ eſt cuilibet ꝑ ſe vel ꝑ ꝓcuratorē rn̄dere. C. d̓ his qui adec. ꝯfu. l. pn̄ti. §. cū aūt. ff. de ꝓcu. l. j. jͣ. de iur̄. calū. c. vl. d̓ ꝓcur. q̄relā. bn̄ficiū aūt iuris nemī auferenduꝫ eſt. vt. xxviij.di. de his. jͣ. de re. iur̄. indultū cū ſuis ꝯcor. Ar. ꝯͣ ꝙ ꝑſonalit̓citatus ꝑſonaliter venire teneat̉. sͣ. de do. ⁊ ꝯtu. cū dilecti.Dic ꝙ illud obtinet in papa. vt ibi no. ⁊ ſic̄ etiam. sͣ. de ma.⁊ ob. humil̓. de dila. c. vl. ⁊ hn̄t hec locū in cauſis pͥuatorū.In cautis ꝟo eccl̓ie collegij vl̓ vniuerſitatꝭ d̓ neceſſitate interuenit ſindicus. de iu. calū. in ꝑtractādis. ⁊. c. ſe. ẜm ber.t ¶ Speciale. qꝛ tūc ſicut papa id pōt. ⁊ ip̄e ſimiliter. sͣ. d̓ ꝓcur. c. pe. cū ſuis ꝯcor.v ¶ Iudicio. de exͣ iudiciū nō dubitabat̉. ⁊ eſt ſi. sͣ. c. li. d̓ re.in inte. c. ij.x ¶ Crimīalis. intelligas criminalit̓ intētata. ſi em̄ de crimine agit̉ ciuiliter. bn̄ interuenit ꝓcurator. sͣ. de ꝓcur. tuc. deaccuſa. ſuꝑ his. vn̄ tūc ꝑſonaliter venire cōpelli nō poterit.Si aūt crimīaliter intentat̉ ꝓcurator non interuenit. niſi incaſibus no. ij. q. vj. ſi qn̄. ⁊ sͣ. de accu. veniēſ. Sed q̄rebat h̓ber. ſi admittat̉ ꝓcurator in cauſa criminali an valeant quefacta ſunt cū eo. Et videt̉ ꝙ ſic. ſi nō opponit̉ exceptio. C. deꝓcur. ita demū. ff. de ꝓcura. filiuſfamilias. §. veterani. ⁊ eaque fiunt cū falſo ꝓcuratore valeant ꝑ ꝯſenſum. ff. de iudi.licet. ff. rem ra. ha. l. iij. §. falſus. Sed contra videtur. qꝛ cōtra legē actum eſt. ff. de publi. iudi. l. pe. §. ad crimen. ⁊. v. q.iij. §. in criminalibus. dicebat ber. ꝙ valet qd̓ cū eo actū eſtꝑ pͥma iura. ex qͦ nō fuit obiectū. Iudex tn̄ talē ꝓcuratoreꝫex officio ſuo pōt ⁊ dꝫ repellere. sͣ. de excep. exceptionē. cūſuis ꝯcor. ⁊. jͣ. d̓ accu. cū. p. nec ob. ſi iudex debet repellere.ergo nō valuit iudiciū. vide inſtātiā in excōicato ꝑ p̄dictam
z ¶ Calūnie. qd̓ pͥncipales ꝑſone preſtare debēt. C. de iura.calum. aucͣ. principales. ⁊ sͣ. de iura. calum. in pertractandis. quod verū eſt niſi ꝓcurator habeat ad id ſpeciale mandatū. jͣ. de iura. calū. c. vl. in quo caſu dicam ꝙ delegatꝰ pͥncipalem ad iurandū cōpellere nō poterit. cum ibi tūc nō ſitiuris neceſſitas de qua ſequit̉ niſi forte principalis iuſtiorſit qͣꝫ ꝓcurator. ⁊ natura cauſe hoc requirat vel ſcit meliusveritatem. vt. C. de ꝓcura. l. vl. ⁊ facit ad hoc. sͣ. de ꝓcur. ſiquem in fi. c. l.Ulieres. quas muulieres ꝑſonaliter ad iudiciū quacunqꝫ cauſa in iure non expreſſa inuite trahende nōſunt. ſed ſi neceſſarium ſit ipſarum teſtimonium incauſa. iudex expenſis producentis interdum ibit. interduꝫmittet. ⁊ iudex fraudulenter vadens excommunicatus eſt.Mulieres religioſe etiam volentes extra monaſterium ſuum ex aliqua cauſa perſonaliter ad iudicium trahi non poſſunt. quod contra predicta fit eſt irritum. Iſta decre. bonifa. extrauagans erat. quia edita ante compilatōnem huiusvj. libri.b ¶ Immiſceri. periculoſa eſt enim ſexuum cōmixtio. xviij.q. ij. diffinimꝰc ¶ Litteraꝝ. generaliū intelligas. puta quibus cā cōmittit̉ſi em̄ ſpecialiter exp̄ſſuꝫ eſſet in litteris. ꝙ mulier trahi poſſet ſecꝰ. ad hͦ. sͣ. c. ꝓxi.d ¶ Legatorū. vel delegatoꝝ multomagis. ad hoc. sͣ. de ree ¶ Alia. puta ordinaria vel delegata ab eo.ſcrip. ſtatutum.f ¶ Inuitas. volentes ergo poſſunt. ⁊ in hoc differunt religioſe. vt. jͣ. ſequit̉.g ¶ Exprimunt̉. sͣ. c. ꝓxi.h ¶ Prohibemus no. meliorem conditionem mulierum qͣꝫmarium. ad idem. sͣ. de ſen. excō. muliereres. ⁊. c. ea noſcit̉.sͣ. de pigno. ex litteris. Interdum eſt deterior. quod dic vtno. sͣ. de pe. ⁊ rc. noua quedam. ad hoc. ff. d̓ reg. iur. l. ij. Interdum par vtriuſqꝫ cauſa. et de his. no. in ſpe. de procura.to. §. j.i ¶ Receſſariū. qꝛ nō ſunt alij qͥ veritatē ſciāt. vl̓ non ita bene ſciunt. xi. ij. q. ij. qͣ qͣꝫ.k ¶ Producentis. iiij. q. iij. venturis. sͣ. e. l. de reſcrip. ſtatutum. ⁊. C. d̓ toſti. quoniā. ſicut ergo ꝓducens ienet̉ expēſas
decre. exceptionē. jͣ. de excep. pia. ⁊ cū ber. ꝯcor. Guil. ī ſpe.de ꝓcu. §. j. ꝟ. ſed pone ꝙ in. cā tali.y ¶ Dicēda. puta p̄ſtādo iuram̄tū d̓ veritatē qd̓ ſolū olim p̄ſtabat̉ in ſpūalibꝰ. hodie ſecꝰ. jͣ. d̓ iur̄. calū. c. j. in fi. ⁊ differt īeo a iuramēto calūnie. qꝛ ꝑ illud reſpōdet̉ de eo qd̓ credit eteſtimat. C. de iu. cal.l. ij. §. ſin aūt. ꝑ iſtudiuramētū de veritate rn̄det̉ vt lr̄a ſonat̉sͣ. d̓ elec. dudū. ij.
v
H iiij