Liber ſextus decreta.

I

Incipit ſextꝰ liber decretaliūIIOnifaciusª epiſcopus

Uia p̄poſterus ē ordo prius humana ſubſidia petere vt illis deficientibus diuini fauoris gratiapoſtulet̉. de ꝯſe. di. j. oīs xp̄ianus. in fi. Idcircorego Ioannes andree bonon̄. in omnibus iuuenisinter decretoꝝ doctores licet minimꝰ. tn̄ indignus cupiēshuiꝰ oꝑis mei foreprīcipiū ad inuocatōnē honorem ⁊ laudē noīs ieſu xp̄i. qd̓qn̄ recolo flecteredebeo genuā ſalteꝫcordis. jͣ. de īmu. ecͣ.decet. prius ad euminqͣꝫtū poſſū hūilesporrigo p̄ces. vt nōponderatis hūanisd̓meritis ſui ſola clementia in me ſui celeſtis irrigui vel regni gratiam influat)ſciētie ⁊ eloquentie.ſupplendo defectuꝫ / 1augēdo ingenij modulū ⁊ memorie quātitatē vt poſſim ſcripturaꝝ huiꝰ libri veritatē pādere. errores fugare. enigmata reſerare. nodos ſoluere. obſcura dilucidare. ⁊ dubia d̓clarare. jͣ. de reliqͦ. c. j. Uel vt ſic cōſeruet̉ ⁊ augmētet̉ ſcīa.ꝟtus ⁊ gr̄a in meip̄o. vt iuxta ꝟbū pſal. cum de virtute ambulē in virtutē. de pe. di. ij. dū ſancta. plātet̉. edificet̉. roboret̉. ⁊ ꝯſeruet̉ huiꝰ iuris ſcīa ī mētibꝰ deſiderātiū auditorūxxiiij. q. j. aduocauit. in fi. vt ꝑ eā ip̄oꝝ honorifica ⁊ ditataſint corꝑa. sͣ. de p̄ben. de multa. in fi. ip̄oꝝqꝫ corporū membra reddant̉ iuſticie ſeruitura. vt. xlvij. di. oēs. vt ſic erudite ſint aīe ⁊ adeo picte induteq̄ꝫ iuſticia beatitudinē mereātur. de pe. di. ij. illa aīa. et. c. ſe. ſit aūt hͦ opꝰ memoriale ꝓuectis. iuuenes inſtruat. cum paribus cōferat. et deſides excuſſo negligētie ſomno. jͣ. de homi. ꝓ hūani. aſſiduos ⁊ vigilantes reddat ad ſtudiū. vt ſermo meꝰ ſcintillā amor huiꝰſcīe in eis inueniēs ī illā fluat ⁊ nutriat. ⁊ cū creuerit flammā digniſſimā faciat. de pe. di. ij. ſi ſermo. Laudātes igiturhoc opus melioribus rōnibus roborātes. ⁊ merito rep̄hēdentes amplector. detrahētibꝰ aūt n̄ reſiſto. ſed velut agnꝰcorā tondētē nō aperiā os meū. de pe. di. ij. ſi cm̄ inqͥt ad fi.pͥme colūne. paratꝰ ab anniculo doceri. xxiiij. q. ix. c. j. Aſſcribat̉ igit̉ inſufficiētie mee qͥcqͥd ī hͦ oꝑe rep̄hēdēdū exiſtitme tn̄ reddāt aliqͣlit̓ ī his excuſatū cognoſcēde ꝟitatis affectus. ⁊ nō debilis amor. quē corde gero fixū ad ſtudium. etſtudentes qͥbus attrahor ⁊ abſolute appellor manū ad calamū mittere. lꝫ ad inſufficientiſſimū me cognoſcā. Si quidaūt ibi fuerit nota dignū ⁊ vtile. pͥus diuine petentie. ſecundo reuerēdiſſimo pr̄i ſub cuius vmbra quieſco. ⁊ doctor ſedeo licꝫ indignus. dn̄o Guidoni de abayſio archidi. bon̄. excuius ſcriptꝭ ⁊ dictꝭ. q̄ n̄ in gloſas recipio ſꝫ ī textū. ⁊ maxīelectura ꝑ ip̄m ſuꝑ libro decretoꝝ nouit̉ cōpilata infra ſcripta collegi. Et lꝫ oīm ꝑitoꝝ huiꝰ iuris dicta vl̓ ſcripta ſuo iudicio putē eſſe ſūmiſſa. vt qd̓ approbat approbatū et qd̓ reꝓbat habeat̉ a ſingulis reprobatum. filiali tn̄ audatia huiꝰoꝑis ſcripta ſue correctōni ſubijcio. ⁊ ꝓfiteor me tenere qd̓approbat. et tn̄ tenere qd̓ reprobat. Et ſiqua in hͦ oꝑe ſuisdictis vl̓ ſcriptis eſſent ꝯͣria hr̄e cogito illa ꝓ nō ſcriptꝭ. ⁊ ꝓhoc cunctis pateat me rep̄hēdi nō poſſe. vt. xxiiij. q. j. hec ēfides. de ſum. tri. dānamus. in fi.bOnifaciꝰ ep̄s (a rōe motus qͣ in pͥncipio ſecunditertij quarti ⁊ quinti libri decre. Querere nō ſolemꝰ de his. v. vl̓. vj. q̄ ſūt in cuiuſlibet libri principio attēdēda. ſꝫ ī p̓ncipio volumīs ſufficit q̄ſiuiſſe ī principio huiꝰ. vj. libri. lꝫ nō idē ſit auctor q̄rere p̄termittā. vt ſicbreuitatis cā ad ea ſufficiat remiſiſſe q̄ ī pͥncipio gr̄e. cōpilationis ꝑ Ber. no. fuerūt. Et lꝫ antiqͣ ſit rhetoricoꝝ altercatō

an ſalutatio ſit ꝑs epl̓e. id eoꝝ diſputatiōni ⁊ ſolutōni relinquēs hͦ ꝓemiū in qͣttuor diuido ꝑtes. In qͣꝝ pͥma ſalutatioponit̉. vſqꝫ ibi ſacroſancte. In ſcd̓a exordiuꝫ. vſqꝫ ibi ſane.In tertia narratio. vſqꝫ ibi vniuerſitati. In quarta concluſio. vſqꝫ ibi in fi. Primo igit̉ dn̄s Bonifacius doctores etſcholares morātesbonon̄. ſalutat ⁊ bn̄dicit. Scd̓o exordiēdo dic̄ ꝙ ītēdit ſollicite circa commodaſubditoꝝ ⁊ volūtarie laborat. ⁊ interdū totis noctibꝰ vigilat antiqua iura d̓cl̓ando ⁊ noua condendo. vt ip̄oꝝ ſcandala tollat. ⁊ liteſ reprimat. ad qd̓ ſe tenere fatet̉ ex officiodiſpēſatōnis ſibi credite. eo ꝙ p̄eſt ſācteromane eccl̓ie (queadeo p̄lata fuit cūctꝭ eccl̓ijſ. ⁊ effecta totiꝰ orbis mgr̄a Certio narrat ſe a multis reqͥſitū inſtāter vt elucidare deberetq̄ exͣuagātibꝰ editis pꝰ cōpilatōeꝫ gre. ix. ab ip̄o vl̓ alijs ro.pon. teneri ⁊ q̄ refutari deberēt. ⁊ q̄ fuerīt auctores ip̄aꝝ.Qd̓ efficere deſiderās ꝑ tres noīatos ī lr̄a exͣuagātes ip̄asfecit diligētius recenſeri qͣꝝ multe reſecate fuerūt. qꝛ tꝑaleſvl̓ iuri ꝯͣric vl̓ ſuꝑflue. reliqͣs ī meliꝰ reformatas cū vtilibꝰcōſtitutōibꝰ ꝑ ip̄m nouit̉ editis mādauit in vnū librū redigiet ſub debitis titulis collocari. Illūqꝫ librū vult adiūgi qͥnqꝫ libris decretaliū ⁊ vocari ſextū cū ſenarius numerꝰ ſit ꝑfectꝰ. Dicit demū. ꝙ iō n̄ mādauit has ꝯſtitutōnes ī cōpilatione gre. ſub ſuis titulis poni. qꝛ oportuiſſet multos libros deſtrui ⁊ nouos fieri. cū maximis laboribꝰ ⁊ expēſis.Quarto ꝯcludēdo mādat ip̄is doctoribꝰ ⁊ ſcholaribus ꝙip̄m librū mature cōpoſitū. quē eis ſub bulla tranſmittit. aſfectuoſe recipiāt illo vſuri ī iudicijs ⁊ ſcholis; ⁊ p̄cipit ꝙ vl̓teriꝰ n̄ recipiāt nec ꝓ decretalibꝰ habeāt aliqͥs ꝯſtitutōnesro. pō. editas pꝰ cōpilatōem gre. ix. q̄ in ip̄o ſexto libro īſerte vl̓ reſeruate non ſint hoc dicit ꝓemiū.a ¶ Bonifaciꝰ ex p̄deceſſoribꝰ ſuis eiuſdē noīs licet ip̄e fuerit octauus Credo ꝙ vnicā decre. habuimꝰ .ſ. sͣ. d̓ p̄ſump.nullus. Et dicit̉ bonifacius quaſi bona faciēs ⁊ vere ē cōſonās nomē rei. ꝓut eē dꝫ. xxj. di. cleros de p̄ben. cū ẜm inſti.de dona. §. ē aliud Bonū igit̉ īmo optimū opus fecit nr̄mius cano. illumīando. ⁊ ꝑ declaratōes antiquoꝝ iuriū ꝑ editiones nouoꝝ. vt. jͣ. ſequit̉ SSed ſolent iuuenēs dubitare q̄rōne mutetur nomen in creatione ro. pon. cum nominis mutatio ꝓhibita ſit. C. de mu. no. l. j. hic em̄ prius vocabaturBenedictus modo Bonifacius eſt nominatus. Inuocenti.us. iiij. prius Simbaldus. Gregorius. x. prius TheobaldꝰCeleſtinus. v. prius Petrus. Rn̄det hoc fieri ad on̄dendūꝑ mutatōnē noīs factā mutatōem hoīs/ cū em̄ prius eēt purus hō nūc vicē veri dei gerit in terris. sͣ. vt ec. bn̄. vt nr̄m.vl̓ iō qꝛ oīs actio xp̄i nr̄a ē inſtructio. sͣ. de ele. ſignificaſti. ij.q. j. deus oīpotens (ſꝫ ī ꝓmotōe Petri mutatū ē ſibi nomēcū primo vocaret̉ Simon. xxj. di. in nouo ſꝫ ro. pon. vicemPetri gerit. sͣ. qui fi. ſint le. ꝑ venerabilē. vn̄ ad eius inſtarprimeuum mutandum eſt nomen Preterea equū fuit mutationem fieri. quia poſſet ꝓmotus turpe originale nomenhabere. Pone exemplū. sͣ. de ele. per inquiſitionem. vndenon eſſet equum ipſum illo nomine vocari. lex aūt de mutatione nominis fraudulentia intelligitur.b ¶ Epiſcopus. ante conſecrationem et coronationem ſicſcribitur. Bonifacius electus epiſcopus. Et adde quod dicam in fi. li. ſuper data. Et quare ſe vocet epiſcopum cū ſintin eccleſia dei dignitates ep̄ali maiores dubitari ſolet