eruditos viris catholicisnoticiā lingͣuaruꝫ hn̄tibꝰquibꝰ vtunt̉ infideles precipue habūdare ſancta affectamus eccleſiā qͥ infideles ipſos ſciāt et valeāt ſacris inſtitutis inſtrue̓. criſticolarūqꝫ collegio ꝑ doctrinaꝫ xp̄iane fidei. ac ſuſcepcione ſacri baptiſmatis aggregare. vt ergopericiā lingͣuaꝝ hmōi poſſit humilit̓ ꝑ inſtructionisefficaciā obtineri. ¶ Hocſacro aꝓpbante ꝯcilio ſcolas in ſb̓ſcriptarū linguarū generibꝰ vbicumqꝫ romana curiaꝫ reſidere ꝯtinget. necnō ī pariſien̄. oxomeſi bonon̄ et ſalamātinoſtudijſ ꝓuidimꝰ erigēdaſſtatuētes vt in quolibꝫ ipſorū locorū teneāt̉ viri catholici ſufficiētē hn̄tes hebraice. grece. arabice. etcaldee linguarū noticiamduo videlꝫ vniuſcuiuſqꝫlingue periti qui ſcolas regant inibi et libros de lingͣuis ipſis ī latinuꝫ fidelit̓trāſferenteſ alios linguaſIpſas ſollicite doceat. ea
rūqꝫ periciā ſtudioſa in illos inſtructione tranſfundat. vt inſtructi et edoctiſufficient̓ in linguis hmōifructū ſperatū poſſint deoauctore producere fidempropagaturi ſalubriterin ipſos populos īfidelesQuibus equidem in romana curia regētibꝰ ꝑ ſedeꝫapoſtolicā. in ſtudijs veropariſiēſi ꝑ regnū fracie. inoxoniēſi anglie ſtocie ybe̓nie ac vuallie In bōnienſiꝑ ytalie in ſalomātīo ꝑ hiſpanie p̄latos. monaſteriacapitula ꝯuentꝰ collegiaexempta et non exempta⁊ eccleſiarum rectoreſ inſtipēdijs competentibuset ſumptibꝰ volumꝰ ꝓuideri. cōtribucionis onereſingulis iuxta facultatumexigenciam. imponendop̓uilegijs et exemptōnibꝰqͥbuſcūqꝫ ꝯtͣrijs nequaꝙͣobſtantibꝰ quibus tamennolumꝰ quo ad alia p̄iudiciū generari.Vm ſit nimis abſur-dum vt qͥs cum vanitate et impericia ad hono
verbi ꝑpecior ⁊ ponit̉ ꝓ diu tolerare vel valde pati. Induce̓. xl. di. tria. de ſpon. inter oꝑa. ¶ Cooꝑante gr̄a perquā ꝯgnoſcit̉ qͥd agend̓ ſit et quid vitand̓ et adiuuam̉ adfaciēdū d̓ ꝯͣ. di. iiij. gr̄a et t̓bꝰ vl. c. Eſt aūt gr̄a operās ⁊cooꝑāſ. pͥma p̄parat hoīs volūtatē vt velit bonū. ſcd̓a adiuuat ne fruſtra velit. Videt̉ tn̄ qͥbuſdāꝙ eadē ſit gr̄a. Idēdonū vel eadē virtꝰoperās et cooperāsſꝫ ꝓpt̓ diuerſos effectus diſtinguunt̉ inverbo. Gr̄a. .n. q̄ parat homīs volūtatēad bonū. cuꝫ nō ſit ocioſa vt augeat̉ ⁊ aucta ꝑficiat̉ coadiuuat ne fruſtra velitſꝫ ꝑducat ad opusqd̓cunqꝫ recipias coaptabit̉ hͨ lr̄a huicaltricacioni theologoꝝ ē ſimiliſ altricacio legiſtaꝝ an ſintdue poſſeſſiones differentes ſpē an vnatm̄ diu̓ſificata ꝑ accidēcia de qͣ ſatis pꝫꝑ dy. d̓ reg̓. iur̓. ī tercia regula li. vj. Etan ſit vnicuꝫ int̓eſſean triplex. de qͦ etiāſatis ꝑ eū. e. t. moraAd id .ſ. ad inducendū errātes ad veritatis viā. Ad modūꝓ valde. ꝯcor. videsͣ. e. d̓ iur̓iur̓. romaniꝟ. nos itaqꝫ ¶¶ Promi. i. ꝓferri vel ꝓmulgari. Et habet̉hͦ ꝟbū. de iud̓. nouitꝟ. quicūqꝫ. xxiij. q.iiij. nō pt̄ in fi. Ponitur .n. ꝓme̓ ꝓ ꝓferre. maīfeſtare. aperire. ore dice̓. ¶ Inaniter. q. inuanū velinutilit. ¶ Proferātur. ſimile de off. or.qm̄ ¶ Voluit. actuūij. ī pͥn. et de varietate linguaꝝ. xvj. di. ſeptugīta in fi. ¶ Qui viri catholi.¶ Obtineri. e. t. c. fi. ¶ Curiā. q̄ hꝫ ſtudiū generale et pͥuilegia ſtudij. de pͥuil̓. c. ij. li. vj. Reſidere. qd̓ dic vt. sͣ. e. ꝯ.d̓ elec. romani. §. ſane ¶ Bonon̄. dicit̉ bononia qͣſi ſuperoīa bona vel bonoꝝ noticia nimis amabiliſ nō puto ꝙ ordo iſte ꝓcedat ex ordine ſtudioꝝ ſꝫ ex gͣtificatōne ꝓunnciaꝝ. et hoc qꝛ dicebat romanā curia ꝑmitti. q̄ vltīo ſtudiū habuit a tempore. Inno. iiij. vt p̄d̓. dec̓. ij. de pͥuil̓. li.vj. qͥcquid ſit h̓ ꝯſtat ꝙ bonon̄. habuit pͥuil̓ia ſtudij a theodoſio. de mīore tn̄ intelligo qͥ regnare incepit ꝓut colligit̉ ex cronicis qͣſ veriores puto āno dn̄i. cccc. xxv. ⁊ regnauit annis. xxvij. qͦ tn̄ anno ſui imperij hͦ ꝯceſſerit nō ꝑcipio. currētibꝰ aūt. cccc. lij. ſucceſſit marcianꝰ ¶ Sufficiētem. nō dicit eminētem. cōcor. de elec. cū nobis olim de p
bē. c. pe. ¶ Hebraice in originali habuimꝰ hebraice grece. arabie. Et illud grece in ipſo originali erat cācellatūet forte ꝓpt̓ litterā. q̄ eſt. sͣ. qͥbꝰ vtūt̉ infideleſ. ⁊cͣ. ¶ Cācellata fuit cū greci fideles ſint et olim ſub obediēcia eccleſie. de bap. licet. et fa. qd̓ no. de ſū. tri. c. pe. li. vj. tam̄hodie ſciſmatici ſūtnec recognoſcūt caput rōͣne eccleſie etforte expediēcior eſſet ſue lingue doctrina ꝙͣ aliarum. Iudeiaūt habēt lr̄am hebraicā. ſed linguamſpecialeꝫ in vulgarin̄ hn̄t. Hēmuſ em̄ ꝙeuanauit ip̄oꝝ lingua vulgariſ arabicalr̄a ē ſarracēoꝝ. caldea caldeoꝝ. d̓ quaxxvij. di. §. huic eciā⁊. c. turbat. ⁊. c. quibuſdā. Et tn̄ fert̉. qͥhͨ littera hodie nonhabeat̉. ¶ Sedemapoſtolicam ī ſtipēdijs cōpetētibus etſumptibꝰ volumusꝓuideri ꝙ ſequit̉.Vuallie ſcribit̉ ꝑduplex. v. vt dixi d̓ten. or. c. ij. ¶ Rectores alios bn̄ficiatōſnō videt̉ includere.¶ Volumꝰ. h̓ voluntas ſuiſ manet terminis qꝛ nō fuit de executore ꝓuiſum.¶ Facultatū. de cen.ſopite cū ſuis ꝯcor.et. jͣ. c. ꝓxi. ¶ Ad aliaconcor. sͣ. e. ꝯ. d̓ ſta.mo. c. ij. de reli. do. cſecūdo.Vm fit̓. is ad qͣꝫſpectat magiſteriū vel doctoratumtribue̓ pͥus a doctorando rcipiat iuram̄tum ꝙ in ſolēnitateſua non expendat vltra ſūmaꝫ triū miliūturon̄ argenteoꝝ.ꝙͣ ſi non fecerit. eciam ſi ſit eꝑiſcopꝰ ꝑ ſex menſes a collacione magiſterij eſt ſuſpenſus. partes patent in pͥma exordiū pones conſtitucionis cauſam in ſecūda ꝯſtitucionem.ibi. volentes in tercio punicionem trāſgeſſoꝝ. ibi. Si qͥs¶ Scolaſticos. jdē ꝟbuꝫ. xxxviij. di. ſedulo in pͥn de her̓.cum ex iniūcto. §. licet. de reſti. ſpō. frequēs. li. vj. ¶ Doctoratꝰ vel magiſterij ſic. xxxvij. di. de quibuſdam. Et dicunt quidam ꝙ doctores in iure canonico vel ciuili magiſtri dicūt̉ in theologia vel artibuſ et quid doceant ſeptēliberales artes. ſat̓. ꝑ hoſt. in ſūma huiꝰ. t. §. iij. facit adpͥmū ꝓhemiū. li. vj. circa mediū. Ad ſecundum. e. t. c. pe.et vlt. et hoc recipit̉ apd̓ ytalicos. Sed vltra montan.cōmunit̓ vocant magiſtros. nec debet alicui h̓ denominacio fore moleſta cum criſtus ſic a diſcipulis vocaret̉. jo. iij