III
Incipit liber terciusDe vitā et honeſtateleAubricainLerici quiclerical̓ ordinis dignitati nōmodicum detrahentesſe ioculatores ſeu goliardos faciūt aut bufones ſi per ānum artem illam ignominioſam exercuerint ipſoiure. ſi aut tempore h̓uiori et tercio monitinō reſipuerint careatomni priuilegio clericali. ¶ Gonifaciꝰ. viij.De cl̓icis cōnigatisLerici qui cūvnicis ⁊ virginibus contraxerunt. ſi tonſuraꝫet veſtes deferant clericales priuilegium re-
tineant canonis ab īnocencio papa ſecundo p̄deceſſore noſtroediti. in fauorem tocius ordinis clericalis¶ Et cum iuxta parifienſe cōailium nullꝰclericus diſtringi autcondemnari debeat aiudice ſeculari. preſenti declaramus edictohuiuſmodi clericosconiugatos pro commiſſis ab eis exceſſibus vel delictis trahinon poſſe criminaliter aut ciuiliter ad iudicium ſeculare. necab ipſis ſecularibꝰ iudicibus eos debere ꝑſonaliter vel eciaꝫ pecunialiter. ne per vnāviam concedatur eiſtem iudicibus qd̓ peraliā denegat̉ vllatenꝰ
Lerici. Clericus ioculator. anno vel cercio moītus nō deſiſtens ipſo iure ꝑdidit p̓uilegiuꝫ clericale. et emanauit ad declaracōem et aꝓp̓bationeꝫ eoꝝ que de quadā eqͥtate dicebat hoſti.sͣ. de ſen. ex. ppendimus. in ſūma. c. ti. Fquis poſſit. v̓. quidet dicebat bonū eſſeſi ppͥa hͨ determiaretet ipſa limitaret.b ¶ Dignitati. notaꝙ clericatus eſt dignitas. ad idem. iiij.di. deniqꝫ. vbi de hocet de cleri. non ren̄. ciij. ſi igit̉ detrahuntdignitati merito priuilegium perdere debent qd̓ non ꝑſone ſꝫdignitati ꝯferfur. utsͣ. de foro ꝯpe. ſi diligenti. et de ſen. ex. cōtingit. c. ¶ Ioculatores. quaſi ioci latores in publicumī sͣ. efi. cum decorem. faciunt em̄ ſpectaculumꝓprij corporis. ad hͦff. de hijs qui no. infa. l. ij. §. fi. in oēcultotamen vel infirmitatis vel altetius honeſte rei cauſa aliquidioci facere non reꝓbatur. et facit qd̓ no.Io. de cithariſtis ethijs qui varijs vtūtur inſtrumentis. lxxxvj. di. donare. in. j.glo. joh̓. andree.d. ¶ Goliardos. vulgare gallicorum.e. Hufones. vulgare tuſcorum. Io.f ¶ Annū. ad hoc. j.& here. cum ꝯtum ada. sͣ. d̓ regul̓. ſtatuimus. in autͣ. de ſan. ep̄i Fnterdicimūs. coll̓. ip ⁊⁊ hoc ē iusnouū cū al̓ nͥ moīcōe trina p̄miſſa fuerint incorrigibiles īuenū nō ꝑdant priuilegium clericale. pt. sͣ. de ſen. ex. in audiencia. ⁊. e. ꝯtingit. ij. g ¶ Ignomimoſam. ff. de hijs quino. infa. l. ij F. ignominioſe. ⁊. §. fi. cum gͦ talibꝰ ignominioſis artibꝰ clerici intendere nō debeant. vt minis ioculatoribus et hiſtrionibꝰ. sͣ. e. clerici. i. ℟º. multominus ea exercere debent. ad hͦ. xliiij. di. non licet. vbi dicit̉ ꝙ nō licet clericetabernā ingredi. mnulto minus tenere. vilitas gͦ vite talesnō patitur priuilegio gaudere. C. de adul. qui aduiteriuꝫ.in fi. sͣ. de apoſta. c. i. xlvj. di. clericū ſcurrilem. ne cleri. velmo. c. ij. h. ¶ Greuiori. ns. jͣ. annū dici breue tēpus. poſt ānum longū vel vetus. ad hoc. xxxv. q. viij. c. i. vbi de hoc.A.sͣ. de v̓. ſig̓. quid per nouale. j. ¶ Moniti. hͦ de veteri iure
ſed per quem mnonebuntur d̓ic ꝙ pēr fuum prelatū vel iudicem ut. sͣ. de ſen. ex. in audiencia ibi ſi a prelatis ſuis. ⁊cͣet. c. ꝯtingit ij. ibi ſi a te tercio. k. ¶ Tareant repete a iure. l. ¶ Omni. hoc dicit quia multiplex eſt clericoꝝ priuilegiū qd̓ dic ut dixi. sͣ. de higa. altricacōis v̓ ē idē v̓buꝫLerici. ſi clericus ꝯiugaAtus ferat habitum et tonſuramclericali priuilegiogaudet al̓ nō. et fuittracta de fine cuiuſdam extrauagantisque incipiebat ad qͦrundam ⁊ emanauit ad deciaracionēeoꝝ que no. xxiiij. diclerici in. i. glo. ⁊. c.ti. jo. n. ¶ Vnicis ꝙſi bigami eſſent exuti eſſent omni clericali priuilegio nec pn̄seciam portare tonſuram. s. e. ij. de biga.altricacōnis. o ¶ Virginibus ſecus ſi cumcorruptis vel viduiscōtraxiſſent et eas ꝯgnouiſſent ut xxxiiijdi. valentimano. etracionem quare virgmitas in muliererequiratur quo ad hͦpocius ꝙͣ in viro quere de bigamis de bitam in glo. pl̓ ¶ Cōtraxerūt no. ꝓ opi.hugo. ⁊ hoſt. ꝙ mulier debeat eſſe deſpōſata in virginitatevnde ſi primo deflorauit quis mulieremet poſtea cū illa contraxit non videtur ꝙꝓmoueri poſſit adhoc̄ xxx. q. v. qualis vbi de hoc ⁊ xxxij. di. nemo Pretereacarnis ꝯmixtio ꝯformitatem deſignat humane diuineqꝫnature que ꝑ incarnacōis miſterium fuit in vtero virgīali qͣcta oportet gͦ ꝙ ꝯſumacio que illud deſignat fuerit facta in vtero virginali ꝙ ſi ante illam corrupit eſſe nō poteſt ⁊ bene facit ad hoc xxxiij. di. maritū ſed qͣrium credoẜm tan. et gof. qui hoc notāt in ſumma de biga. Fjtē qͥdſi quis licet qͣrium no. de cle. ꝯiug̓. ſane et bar. brix. in qͣſtione dominicali que incipit aliquis ꝯgnouit virginemet b̓. sͣ. de biga. debitum in glo. vit. tū quia nō diuiſit carnem ſuam in plures ut ibi tū quia ſequens matrmoniuꝫfingitur preceſtiſſe ue. sͣ. qui fi. ſint le. tanta. q. ¶ Veſtestri. q. iiij. omnis iactancia ⁊ ꝑ totam queſtionem ⁊ sͣ. depj. I. ho. cle. x. ¶ Tanonis xvij. q. iiij. ſꝫ quis fuadente. &