II

De iuramento calūpIde calumna ſeu de veritate dicenda in primo litis exordio non iuretur vt debet poterit poſtmodūin qualibet parte litꝭiurari cum hm̄oī iuramēta p̄ſtari ab imiciode ſubſtancia ordīs iudiciarij non exiſtat.¶ Propter omiſſumquoqꝫ tacite in tota

cauſa calumnie iuramentum iudicialis ꝓce us alias factus legittime non eſt nullꝰnec eciam anullandꝰ¶ Quamuis in cauſis ſpiritualibus in qͥbus debet de veritatedicēda iuxari canonesnon indicant alicui calumine iuramentuꝫ.nos tamen qꝛ frequēter calūmari videmꝰin ip̄iſ vtile r̓putamꝰ

omnes ſupͣradicti doctores quod optime ꝓbat iex dicensꝙ qui vult exceptionem doli mali opponere que ꝯpetit extranſactione ante litem ⁊teſtatam facta. ꝙ incidit intranſacti. a lit̓. ꝯt̓. id facere debet. ff. de ꝯdic̄. inde. elegāter. Fvit̓.tem ꝑ litis ꝯteſtacōem ordinatur iudicium per ꝑemptori. īexceptionem deſtruitur. ſꝫ eadē res duoseffectus ꝯͣrios nō poteſt parere. xxvj. di.deinde. sͣ. de bap. maiores. ff. de ſoluc̄. qͥhominem. ꝓbat̉ ideꝫexpreſſe. sͣ. c. ꝓximo.ſi em̄ ꝑ ꝑemptoriaꝫexceptionem non debet impediri vel r̓tatdari litis ꝯtͣ. ergo ꝑeam nō fit. alias noꝑceſſiſſꝫ queſtio. adcōtraria reſpondet̉ h̓modo aut reus directe reſpondet libello.puta cuꝫ petūtur abeo. x. ex cauſa mutui.dicit ſe non teneri etpetita fieri nōdeberecum pactū de non petendo ꝑpetuo ſibi factum fuerit et tunc facta eſt iius ꝯteſta. etſic intelligūtur qͣria. aut ſimpliciter excipit de pacto de nōpetendo p̄ſcriptione vel alia ꝑemptoria. et tūc non intelligatur facta ut hic. jdem ſi excipiendo ꝓponeret ſe nō tenerireſpondere libello ex eo ꝙ factum fuerat ſibi pactū de nonpetendo. ⁊cͣ. ad hoc de dec̓. dudum. et in iſto caſu ſolemusdicere alias vocare excepcōem incentionis excluſionem. ſedqn̄ opponitur poſt litis ꝯteſ. vocatur actionis excluſio. ff. deexcep. l. ij in prin. ⁊ h̓ adde quod dixi. j. d̓ re iud̓. excepcōeꝫl. ¶ Impeduit. vt. sͣ. c. ꝓxi. m. ¶ Oportebit. de neceſſitate iuris. qꝛ alias ꝓceſſus hītus poſt talem exceptionem non valet cum lis ꝯteſtata nō eſſꝫ. sͣ. ut lite nō ꝯteſ. per totū. ſicutnec ꝑpoſicōes et reſponſiones ſit litis ꝯteſ. sͣ. de elec. dudūIde calūma. tria dicit ij. sͣ. de litis ꝯt̓. c. vno.pͥmo ꝙ non eſt de ſb̓a ꝙ ſtaum poſt liteꝫ ꝯtͣ. iuretur de calumnia. ſecūdo ꝙ non anullatur ꝓceſſuslicet tacite omittatur calūme iuramentum. tercio p̄cipit oin ſpiritualibus ſimul de calūnia et veritate iuretur. Emanauit iſta decre. ad declaracōem eoꝝ que no. b̓. de iureiur̓.ex lr̄is. in vlt̓. glo. jnno. et hoſt. sͣ. e. literis. ab. sͣ. c. c. i. guit.in ſpe. e. ti. §. i. in pr̄in. ⁊. v̓. quartum et. §. ij. v̓. quid ſi nō. etFreſtat. et hoſt. in ſumma. e. ti. Fquādo. v̓. vnum tanien. n¶ Calūnia. cuitanda. ſic. xiij. di. neruū. ibi vnuſquiſꝫ hēatſuam ꝓpter fornicationem ſcꝫ euitandaꝫ. o. ¶ Veritate. qd̓ſolum olim in ſpiritualibꝰ preſtabatur. vt in fi. videbis. p.¶ Exiſtat. videbatur ꝯtra. primo ex ordine rubrice. sͣ. c. ſecūdo ex ordine illius litere. sͣ. de elec. dudum. v̓. lite vero. ⁊cͣ.et erat exp̄ſſum. C. c. l. ij. in prin. sͣ. e. c. i. et. c. cum cām. adhoc facit lex que dicit ꝙ ꝓcurator ante litem ꝯtͣ. p̄ſtate debet caucōem de rato. et tunc ſi p̄ſtita non fuerit poſtea non

p̄ſtabitur. ff. de ꝓcur̓. l. pōmp̓. Frat̉i. ſꝫ ꝯtratium eſt verumvt hic vides. et ſic p̄dictoꝝ doctoꝝ ꝯprobatur opinio. et deiuramento de veritate videbatur caſus de uircuiran. ex tr̄isad hoc. sͣ. de fide m. cum johānes. v̓. veꝝ. et. jͣ. de teſti. p̄ſencium. ad hoc. ff. de dan. infec. qui bona. Fpl̓. nec em̄ ſemꝑordineꝫ ſcripture ſeruamus. ff. de ſoluē. lnec ordo. et. sͣ. de r̓pt̓cauſam q̄. et cum intotū tacite omittat̉.vt. jͣ. ꝓxi. ℟. multoforcius ad tempus.ad cōtraria. ℟ndeverum eſſe id fieri debere. vt dicit h̓ lrā. ſꝫſi nō fiat nō ꝓptereaviciatur. qꝛ alijs iuribꝰ ſuſtinetur ut dixi.et facit quod no. sͣ.de ſpō. du. tua. in vi.gio. lex pompͥ. Frati.in alio caſu loquituret eſt illud qꝛ per cōteſtacōem litis factuſeſt ꝓcurator domīꝰlitis. sͣ. de ꝓcura. c. j.e. li. a. ¶ Propter. d̓clarat quod no. sͣ. deteſti. tuis. in vlt̓. glo.C. de iura. cal̓. l. ij. §. ſꝫquia jo. and̓ree. b. ¶ Tacite. expreſſe vero remitti non pōtc. de iur̓. cal̓. l. ij. §. ſed qꝛ nec valet ꝯſuetudo de ipſo non p̄.ſtando de iur̓ cal̓. ceteꝝ. c. ¶ Tota cā. ne dum in prii. cauſeut. sͣ. ꝓx. ℟º. d. ¶ Legittime: puta libello dato lit̓. ꝯteſ. etiudice ſentenciante in ſcriptis ſedendo et ꝑ ſe recitando qd̓dic ut. sͣ. de li. ob. c. i. j. de ſen. ⁊ re iud̓. c. vlti. et die non feriato. sͣ. ferijs. c. vl. e. ¶ Auullandꝰ aꝓpbat a eſt ergo opimo ia. bal. jo. ce. pilei. et ſequaciū qui hoc dixerāt qꝛ tuncdemum exactum preſtari debebat. ff. de no. oꝑ nunc. d̓ pupilio. F. qui opus de iur̓iur̓. uiſiurand̓. § qui ius ad hoc. ff.de ꝓcur̓. filiuſfa. §. veteram. C. c. ti. ita demū et ad hoc. sͣ. deꝓbac̄. qm̄ qͣ vbi de iuramento nil dixit et reꝓbata eſt opinio azo. et mar. quibus ꝯſentit hoſti. sͣ. e. ceteꝝ eciam inpredicta dec̄. tuis dicentes ꝙ eciam ſi tacite omitteret̉ nōvalet iudicium .i. lm̄a. ij. q. vj. Fdiffinitiua. C. de ſen. ⁊ interom ii. ꝓlatam quā intellige cū fuit exactum et ꝓ eis faciebat p̄dicta dec̓. ceteꝝ et predictus. F ſed quia vbi videt̉ oex diſſimulacōe eciam non poſſit omitti ſed expone ibi ſil̓acione .ſ. cum ſimulant ſe non calummoſe agere ut ibi dicitaccur. f. ¶ Iuramentū. sͣ. e. ti. c. ij. et erat racio qꝛ in ſpiritualibꝰ preſumebat̉ ꝙ ſemꝑ eſſꝫ deꝰ in memoria et ſic non caiummarent̉ litigantes et hͦ ꝓbat lr̄a ſequens. Reddebatmno. in predicto. c. tres raciones. Prima qꝛ rigor in ſpiritualibꝰ nō ſeruatur. de do. et ꝯtu. c. i. ſecunda qꝛ licet iuramentum nō ſit peccatum tamē ex frequenti iuracōe ſepē ſeq̄tur peccatum. sͣ. de iureiur̓. et ſi xp̄s. maxime cum de credulitate ſic hoc ſacra entum. tercia qꝛ hoc iuramentū eſt a maio nō credentis. de elec. ſignificaſti. ſꝫ parum valent hec racōes. cum et in quilibꝰ locum habeant vt ꝑ te vides. jo. an.