Et ſic licite poteſt vendere plus quaꝫ valeatẜm ſe qͣꝫuis non vendatur plus qͣꝫ valeat ip̄ivēditori Quod ſi emptor iuuetur ex requamemit. ſed vēditor nō damnificatur carendore illa non debet eā ſuꝑuendere. qꝛ vtilitas q̄alteri accreſcit. nō eſt ex vendente ſed ex conditione emētis nullus aūt debet vendere alteri qd̓ nō eſt ſuū. Qd̓ aūt d̓r ꝙ licitū eſt ꝯtrahentibꝰ ſe deciꝑe vſqꝫ ad dimidiā. iuſti precij.Dic ẜm inno. in. c. in ciuitate. de vſur. ꝙ illd̓ꝓcedit iure fori. non iure poli. ⁊ quo ad deumnō ꝓcedit. ſed ius poſitiuū noluit dare actōꝫꝓ modica leſione in odiū litiū. Sed ſolū quādo eſt magnus exceſſus. puta. qn̄ aliqͥs eſt deceptus vltra dimidiā iuſti p̄cij. Emit̉ aūt ẜmAzo. res minus dimidio iuſti p̄cij. ſi res valetdecē ⁊ vendit̉ ꝓ quinqꝫ minus vno denario. ⁊ſic decipitur venditor. Si aūt valet decē ⁊ ematur ꝓ quindecī ⁊ vno denario. deceptō eſt vltra dimidium iuſti p̄cij ⁊ ſic decipitur emptor.Alij dicunt. ꝙ tunc eſt deceptio vltra dimidiam iuſti p̄cij quando res valens decememit̉ ꝓ. xxi. Sed prima ſnīa eſt verior ſecundum. hoſt. ⁊ ber. in. c. cū cauſa. extra. eo. idempanor. ibi dicens ꝙ ẜm aliā opinionē nō eētreꝑire caſum deceptionis in venditore. naꝫ ſires valet decē oꝑtet ꝙ daretur ꝓ nihilo vl̓ ꝓminus. qd̓ nō eſſet poſſibile. nā emptio eſſetſine p̄cio. Ius aūt diuinū nihil impunitū relinquit. vn̄ ſcd̓m legē diuinam illicitū reputatur ſi in emꝑcione ⁊ venditōe nō ſit obẜuataequalitas iuſtitie ⁊ tenetur ille qui plus habꝫrecompenſare ei qͥ damnificatus eſt ſi ſit notabile damnū qd̓ ideo dico qꝛ iuſtū p̄ciū rerūqn̄qꝫ non eſt pūctualiter determinatū. ſꝫ magq̄dā in extimatōe conſiſtit ita ꝙ modica additio vl̓ diminutio nō vr̄ tollere eqͣlitatem iuſtitie. Ad p̄dicta facit ꝙ quidam dicunt. ꝙ iſtaē qualitas iuſtitie habet quandaꝫ latitudineꝫ⁊ tres gradus. ¶ Primus d̓r pius. ſecundus. diſcretꝰ. tercius vero rigidus. Verbi gratia. Sunt decē petie panni eiuſdē bonitatꝭ etexpenſaꝝ harū tn̄ petiaꝝ ꝑꝑ varia capita circaillas a varijs varia extimatio. fiet ⁊ reperient̓ip̄i extimatores circa illas tripliciter variariQuidā extīabunt quālꝫ illarū precij. L. ducatorum. Et hic pōt dici gradus pius. Alij vereL. cuꝫ dimidio. ⁊ talis pōt dici gradꝰ diſcretꝰAlij vero. Li. ⁊ hic vocat̉ gradus rigidus. ⁊ tn̄omnia iſta precia intra dictā equalitatem iuſtitie ꝯprehendentur. Si aūt vltra iſtam eqͣlitateꝫ aliquid vendatur. ſi notabile eſt reſtituidebet. maxime ſi ex altero iſtoꝝ qͣtuor ꝓcedatPrimo. ſi ex ignorantia. ſcd̓o. ſi ex mentis le-uitate aꝑta vel p̄ſumpta. tercio. ex qͣcūqꝫ magna egeſtate. quarto. ex quacunqꝫ magna neceſſitate ad hoc ꝯpellente. Ex quibꝰ ꝯprehendi pōt. ꝙ talis ꝯͣctus non ꝓcedit ex mera etgratuita voluntate. nā talis defraudatio ī minus emendo ꝯͣ charitatē eſt. lꝫ ex vtriuſqꝫ ꝑtꝭꝯſenſu talis ꝯͣctus procedere videatur. namẜm philo. tercio ethi. Ignorātia ⁊ aliqͣlis coactio excludunt voluntariū. Et ẜm hoc poteſtintelligi. id qd̓ not. d. an. in. d. c. qꝛ pleriqꝫ etPanor. ibi vbi facit differentiā. An emēs fuerit perſona ſagax vel ignorans. vt primo cāuvenditor plus tunc vendens qͣꝫ valeat. nō teneatur ad reſtitutōꝫ. ſcd̓o. vero ſic. Et plus d̓tpanor. in. c. cū cām. de teſti. ꝙ ſi tam venditorqͣꝫ emptor ſciebant naturā rei ⁊ valorē tūc nllum ſubeſt peccatum. licet res ſit vendita promaiori vel minori precio. Predicta intelligeceſſante magna neceſſitate et nō aliter vt dictum eſt.¶ Utrum quis compelli poſſit ad vendendūrem ſuam. Reſponſio ẜm panor in. c. i. e. tit.ẜm cōiorem opi. ꝙ aūt quis expoſuit rem ſuāvenalē. aut non. Primo caſu in his que ſuntneceſſaria ad vitā hominis. pōt ſuꝑior ſtatuere iuſtuꝫ preciū. Nā intereſt ſuꝑioris ꝓuidere vtilitati ſubiectorū ⁊ rei publice. Et in iſtisdꝫ intelligi. d. cap. i. ⁊ iura ſimilia. ex qͦ infertBal. in. l. i. C. de ep̄i. au. ꝙ cum vita hominisnon poſſit duci ſine veſtimentis ⁊ ſine hoſpicio ꝙ etiam in domibus aptis ad locandumet in pannis poteſt ſtatui certum precium. Etita iam duduꝫ actum fuit padue in domibuſconducendis per ſcolares. Nam quelibet domus apta fuit deſcripta in certo libro. ⁊ deſcripta penſio annualis. In alijs vero que nonſunt neceſſaria ad vitam habet locum. l. dudum. C. de contrahen. empti. et. l. nemo extetus. C. de iude. vbi habetur ꝙ nemo poteſtcompelli ad vendendum rem ſuam. nec quispoteſt apponere precium rei aliene. ſed quiſqꝫin re ſua erit moderator et arbiter. l. in re mādata. C. man. ⁊ in. d. l. dudum. Quod ē valde notabile. Et facit ꝙ in iſtis iocalibus ⁊ gēmis et huiuſmodi que nō ſunt neceſſaria advitam. ſed potius ad pompam et ornatum q̄appreciantur communiter iuxta affectioneꝫhominum. poſſit vnuſquiſqͣꝫ precium pro ſuelibito volūtatis apponere. Secundo cāu principali. ſcilicet cum quis rem ſuam non exponit venalem. Et tunc aut ſubeſt neceſſitas. ⁊poſſunt exuberantes compelli advendendumiuſto precio ea que ſunt neceſſaria ad vitamhominis.