Druckschrift 
Catholicon
Einzelbild herunterladen
 

De formis verborum

quedā alia a p̄dictis cōpoſita: ⁊ forte quedā alia que nūcnō occurrūt memorie q̄ poteris agnoſcere ad p̄teritū Nāinchoatiua carēt p̄teritis ꝑfectis niſi forſitan aſciſco ⁊ cōcupiſco: q̄ mō nō ſignificāt inchoationē: vnde hn̄t p̄teritū ſuoꝝ primitauoꝝ .ſ. aſciui ⁊ cōcupiui. Nā aſcio nō eſtin vſu. Cōcupiſco nunc valet quantū concupio: vn̄ concupiſcentia. et non cōcupientia. Et ſcias ꝙ ẜm Priſcia.frequentatiua frequenter faciūt ex ſe paſſiua. nam inchoatiua ⁊ meditatiua magis ſunt neutra.De meditatiuo verbo.Editatiuū Ver Anes ī nrio1ē v̓bū deſiſignificās meditationē actionis vl̓ paſſionis ſuiprimitiui. Deſcendūt aūt iſta ab actiuis vel neutris. Formant̉ autē ab vltimo ſupino addita rio: vt lectu lecturioeſu eſurio: mictu micturio: partu parturio: amatu amaturio: nuptū nupturio: dictatu dictaturio. ⁊ ſunt quarte cōiugationis: quō inchoatiua tertie: ⁊ cor. u. ante r: vt parturio parturis: lecturio lecturis: eſurio eſuris. Et ẜm Priſ.nullū verbū quarte ꝯiugationis habet u cor. ante rio niſimeditatiuū: qd̓ cor. u. Ex hoc patet ꝙ ſcaturio ris cū nonſit meditatinū nō cor.iu ante r. ſic̄ nec prurio ris īmo ꝓdu.Errauit aūt Uindocinenſis cū dixit. Et ſcaturizantes leſus abhorret aquas. Carēt aūt meditatiua preteritis ꝑfectis: qꝛ videlicet preteritū ꝑfectū ſigͣt terminū rei: ſed iſtameditationē actionis vel paſſionis. Eſt enī meditatio qͣſimedia rei actio. ⁊ ſunt meditatiua neutra: vt in pluribusſicut inchoatiua. Queri poteſt de hoc v̓bo eſurio ris: qd̓cū ſit meditatiuū vt dicit Priſ. habet tn̄ preteritū ſicut videt̉ in euāgelio. Mat. Eſuriui etenī ⁊ nō dediſtis mihimanducare. Et tn̄ etiā ẜm Priſ. meditatiua verba carētꝑteritis ꝑfectis. Ad hoc reſpōdet Pug. ꝙ licꝫ ars grāmatica ita exigat: poteſt tn̄ aliter dici ⁊ īueniri in diuina pagina q̄ nō coartat̉ regulis grāmaticoꝝ. ſꝫ forte Priſ. ibinondū legerat. Efuriui ⁊ non dediſtis mihi manducare:qͣꝫuis legamꝰ ip̄m fuiſſe ſacerdotē. ſꝫ amore Iuliani apoſtataſſe: ita dicit Hug. Alij dicūt cū quibꝰ ego: ꝙ eſurioinqͣntū eſt verbū meditatiuū caret preterito ꝑfecto: vt bn̄dixit Priſ. Aliqn̄ tn̄ eſurio ris eſt verbū neutrū ⁊ abſolutū: vt nullaꝫ meditationē notat: vt eſurio .i. fameo. ⁊ ſic ſumit̉ in euāgelio: vt eſuriui .i. famē habui vel famui: ⁊ ſichabet preteritū ꝑfectū. Itē dico ꝙ lꝫ theologia nō ſubdatur regulis Donati vel grāmatice tanqͣꝫ ancilla: tn̄ vtit̉ regulis grāmatice tanqͣꝫ dn̄a ad imperiū ſuū. qꝛ Sapiētiaedificauit ſibi domū: ⁊ excidit colūnas ſeptē .i. ſeptē liberales artes. Nec putādū falſū oē ꝙ theologie periti vtantur latinitatibꝰ ꝯtra veritatē artis grāmatice: cū Auguſtinus Ambroſiꝰ Hieronimꝰ Gregoriꝰ fuerint boni grāmatici. Uerumtū eſt ꝙ theologi vtūtur aliqn̄ allotheca: vtSermonē quē vos audiſtꝭ nō eſt meꝰ: ſicut ⁊ ipſi grāmatici. Un̄ Uirgi. Urbē quā ſtatuo veſtra eſt. Aliqn̄ vtunt̉methaplaſmo: moyſi ꝓ moyſes. Sed aliqn̄ vtunt̉ tropovt Turbatꝰ eſt herodes ⁊ oīs hieroſolymita cū eo: ⁊ mortui ſunt qͥ querebāt aīam pueri. Et hoc etiā licet doctoribus theologie: quia etiā ẜm Donatū barbariſmꝰ eſt vnapars orationis vitioſa in cōi ſermōe. In poemate methaplaſmus .i. in ore ſapiētis: qꝛ vt dicit Ouidi. Si fuit errādū cauſas habet error honeſtas. Lex etiā humana dicitNō omniū q̄ a maioribꝰ tradita ſunt rō reddi pōt. Hoeaūt qd̓ dicit Pug. qui multos ſeqͣces habet ꝙ theologianō coartat̉ ſub regl̓is grāmaticoꝝ: videt̉ poſſe haberi exv̓bis Gregorij: qui ita dicit in epl̓a ſuꝑ Iob in fine epl̓e.Queſo inquit vt huiꝰ operis dicta percurrēs in his v̓boꝝfolia nō requiras: qꝛ ꝑ ſacra eloquia ab eoꝝ tractatoribinfruciuoſe loquacitatis leuitas ſtudioſe cōpeſcit̉: dū intēplo dei nemus plantari ꝓhibet̉. Et cūcti proculdubioſcimus: qꝛ quotiens in folijs male lete ſegetis culmi ꝓficlūt: minori plenitudine ſpicarum grana turgeſcūt: vn̄ etViam loquēdi artē quā magiſteria diſcipline exterioris

inſinuāt ẜuare deſpexi. Nā ſicut huiꝰ quoqꝫ epl̓e tenorenunciat: nō methaciſmi colliſionē fugio: nō barbariſmiꝯfuſionē deuito: ſitus motuſqꝫ: etiaꝫ prepoſitionū caſusſeruare contēno: qꝛ indignū vehemēter exiſtimo: vt verba celeſtis oraculi ꝯſtringā ſub regulis Ponati: neqꝫ enīhec ab vllis interpretibꝰ in ſcripture ſacre auctoritate ſeruata ſunt. Ex qͣ nimirū qꝛ noſtra expoſitio orit̉ dignū ꝓfecto ē: vt qͣſi edita ſoboles ſpeciē ſue matris imitet̉ Hecoīa Grego. Sed intellige v̓ba Greg. ſicut dixi: qꝛ videlicetnō ꝯſtringunt̉ v̓ba ſacri oraculi tāqͣꝫ ancilla ſub dn̄a ſubregulis Bonati: ſed ſicut dn̄a theologia vtit̉ artiū veritate. Itē Greg. ⁊ alij ſacri doctores nō ſeruāt ſemꝑ doctrinā quā tradidit Bonatꝰ in li. qui dicit̉ barbariſmꝰ. Nōeni iemꝑ vitāt in dictis ſuis methaciſmū: labdaciſmū: iotaciſmū: colliſiōes ⁊ huiuſmodi que ſunt qͣſi folia: ſꝫ magis faciūt vim in ſentētia. vn̄ ip̄emet Bonatꝰ qn̄ multa vitia numerauit ī ca. de batbariſmo ita dicit. Nos āt cauēda hec oīa vitia p̄locuti ꝯtrouerſiā de noīe ꝑtinacibus relinquamꝰ. Multi enī faciūt vim in folijs ⁊ ornatū v̓boꝝpotiꝰ qͣꝫ in ſentētia ⁊ v̓itate qd̓ ſctī doctores deuitāt.Nunc de verbo frequētatiuo.I v̓buꝫ eſt in toEquental vel in ſo vl̓mnxo deſinēs: ſigͣns frequētationē actiōis ſiue fre-quētiā actus ſui primitiui. Et v̓ba frequētatiua faciuntfrequēter de ſe paſſiua Nā inchoatiua ⁊ meditatiua magis neutra ſunt. Deriuant̉ aūt frequētatiua plerūqꝫ a ſupinię mutatione extreme ſyllabeu in o: vt ſcriptu ſcriptodictu dicō: curſu curſo. domitu domito nexū nexo: flexuflexo. Si aūt ſint prime coniugationis verba ea a quibꝰdeſcēdunt ⁊ habeant penl̓. a: mutant a in i cor. ⁊ u in o vtimꝑatu imꝑito: rogatu rogito: volatu volito. Ideo autēdicimꝰ plerūqꝫ a ſupinis ea deriuari: qꝛ in gi terminātiapreteritū a pn̄tis ſecūda perſona abiectas ⁊ addita to faciunt frequētatiua: vt lego legis legito: fugio fugis fugito: ago agis agito: cogo cogis cogito penultima correptavnde mergo: qꝛ merſi facit. ſuperioꝝ ſeruat regulā .i. a ſupino merſu fit freqūētatiuū merſo ſas. Quero q̄rito differētie cauſa facit: qꝛ queſo queſito facit. Scitor ſcitarisnotādū quoqꝫ ⁊ ſciſcitor taris: qꝛ a pͥmitiuo actiuo deponētia ſunt nata: qꝛ videlꝫ a ſcio ſcis ſcitu:u in or fit ſcitortaris. ⁊ a ſciſco ſcis venit ſciſcitor taris: s finali mutata intor ſciſcis ſciſcitor. Noſco quoqꝫ noſcito facit. dicit̉ etiānoto notas. De quo ſil̓r eſt notādū ꝙ cū a notū primamproducēte ſit deriuatū: cor. tn̄ penl̓. nec mirū cū cōpoſitaa notus eſt qn̄ mutant o in i cor. vt agnitus cognitus: tn̄ignotus ſeruauit o longā. Sūt tn̄ q̄dā deficiētia in ſupino q̄ raro faciūt frequētatiua: vt ab egreo egreſco ⁊ egroto: ⁊ ſunt oīa frequētatiua pͥme ꝯiugatiōis: ⁊ feruāt ſignificationē pͥmitiuoꝝ qͣꝫuis videant̉ ꝗdā ex his in aliū ſenſum trāſire: vt traho tracto: cogo cogito: dico dictu dictoſed ſiquis attentius inſpiciat nō penitus abſiſtunt hec aprimitiuoꝝ ſignificatiōe. Notādū etiā ſector ctaris: qd̓oifferētie cā puto ꝑ ſyncopā u penul. ꝓlatā ne putet̉ nomen ſi ſecutor diceremꝰ: cū ſupinū primitiui eiꝰ ſecutū ſitRaro tn̄ deriuatiōes huiuſcemodi ſpecieꝝ fiūt a v̓bis inor deſinētibꝰ: qꝛ videlicꝫ fere oīa deſcēdūt a v̓bis actiuis⁊ neutris. Multa etiā alia v̓ba frequētatiua inueniunt̉q̄ formant̉ a ſecunda ꝑſona pn̄tis q̄ nō enumerat Priſ.ſicut patebit in qͥnta parte. Hic attēde ꝙ ſupina ſeu participia verbalia deriuatiua a verbis quarte ꝯiugatiōis vl̓a verbis tertie que habent preteritū ⁊ ſupinū ad modumquarte: vt auditū ⁊ cupitū: oīa ꝓducūt ī ante te: exceptishis que cōponunt̉ a ſupinis correptis: vt auditū nequitū initū partitū Et quicqͥd dicit̉ de ſupinis dicēdū eſt deverbalibꝰ ⁊ frequētatiuis eoꝝ: vt domitū domitor: ⁊ domito domitas penul. cor. Excepto ambitū ſupino qd̓ producitur: ⁊ ſimiliter ambitus participiū: ſed hic ambitusambitus corripit penultimam.