Druckschrift 
Catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Tertia parsde diminutiuis

tie declinatiōis: vt pulcher pulcherrimꝰ: acer acerrimustener rimꝰ: pauꝑ rimus: ſaluber ſalubris rimꝰ. Formāt̉etiā a maſculino ẜm analogiā addita rimꝰ: vt ſaluber rimus: ⁊ ſic de ſil̓ibꝰ: p̄ter dextimus ⁊ ſiniſtimꝰ ꝓ dexterrimus ⁊ ſiniſterrimus: maturus facit maturrimꝰ. Un̄ dic̄Priſ. in. iij. Maturrimꝰ cuiꝰ cū poſitiuꝰ maturꝰ ſit: tn̄ qꝛa noīatiuo matur qͥ nūc inyſu nō eſt naſcat̉: in er definētiū regulā ſeruauit .i. in rimus terminat̉. Inuenit̉ tn̄ etiāmaturiſſimꝰ ẜm analogiā in us terminātiū. Nuperrimꝰetiā ꝓferebāt antiquiſſimi. vn̄ aduerbiū poſuit Cicero:Et qm̄ nuprime dictū facile mēorie mādat̉: qͥ ſuꝑlatiuꝰmagis ab aduerbio in er deſinente videat̉ naſci. Nomēenī poſitiuū in us deſinit: vt Capro videt̉ nuperꝰ: cuiꝰ accuſatiuū Plautꝰ ꝓfert dicēs ī captiuis. Recēs captū hominē nupeꝝ ⁊ nouiciū. ⁊ bn̄: vt ſuꝑ ſuperꝰ ſic nuꝑ nuperdꝫ eē. Ueterrimꝰ ēt cū in us deſinat eiꝰ poſttiuꝰ: tn̄ formāin er terminātiū ẜuauit in ſuꝑlatiuo veterrimꝰ qͣſi a veterpoſitiuo. qd̓ Capri quoqꝫ approbat aucͣtas: ⁊ vſus antiquiſſimoꝝ. Enniꝰ. Qū veter occubuit pͥamꝰ: cuiꝰ etiā cōparatiuū veterior ꝓtulit Plautus. In rimꝰ etiā a verbovnū inuenit̉: detero deterior deterrimꝰ. ⁊ vnū anormalūpeſſimus.De definētibus in ſimus.deſinētia ſi veniūt ab adie¶NQOctiuis ſecūde declinatiōisformant̉ a gtō addita ſ ⁊ ſimꝰ: vt albꝰ albi: addita ſ ⁊ ſimus fit albiſſimꝰ. Si enī veniūt a noībꝰ tertie formant̉ a gtō addita ſimus: vt felix felicis feliciſſimꝰ: locuples locupletis locupletiſſimus: p̄ter q̄dā anormala .i. ineqͣalia q̄ irregulariter comꝑant̉: vt malus peior peſſimꝰ.De definentibus in limus.aūt tm̄ quinqꝫ deſinūt ſuꝑ Alimus atiua cu ſuis compoſitis: ⁊formant̉ ab adiectiuis tertie declinatōis. deſinētibus in lis: remota is ⁊ addita limus: vt facilis facillimꝰdifficilis difficilimꝰ: gracilis gracillimꝰ: humilis humillimus: ſil̓is ſimillimꝰ: diſſimilis diſſimilimꝰ: agilis agillimus Iſta ſeptē enumerat Priſ. quoꝝ cū in is deſināt poſitiui abiecta is ⁊ addita limꝰ faciūt ſuꝑlatiuos ẜm priſEx hͦ pꝫ ꝙ ſuꝑlatiuꝰ huiꝰ dictiōis vtilis nō deſinit in limſꝫ in ſimus: vtiliſſimꝰ. Itē ex hoc habet̉ ꝙ poſitiua p̄dictoꝝ ſcribunt̉ h̓ vnū l: ſꝫ ſuꝑlatiua ꝑ duo l. De p̄dictis verſus. In limus quinqꝫ dat vagus cetera linque.De deſinentibus in ximus.duo tm̄ inueniunt̉. vnum CIINM anormalū: vt maximꝰ: qd̓fit a poſitiuo ſecūde declinatiōis deſinēte in usvt magnꝰ maior maximꝰ. Alterū ab aduerbio: vt ꝓpe ꝓpior ꝓximus. qd̓ tn̄ qn̄ ꝓ cognato accipit̉ eſt poſitiuum⁊ hꝫ comꝑatiuū: ſed nō ſuꝑlatiuū: vt ꝓximus ꝓximiorDe deſinentibus in timus.deſinit vnū anormalum: vt¶timus optimꝰ. ⁊ ab aduerbiis ſiueip̨̄pōnibꝰ deriuata: vt intra interior intimꝰ: vltravlterior vltimꝰ: citra citerior citimꝰ ẜm quoſdā. ⁊ p̄tereadextimꝰ ⁊ ſiniſtimus: extimꝰ quoqꝫ ꝓ extremꝰ dicebantqniqui.De deſinentibus in remus.bijs ſiNremus ab aduē­ ne preipoſitionibus veniētia deſinūt hec: extra exteriorextremus: ſupra ſuperior ſupremꝰ: poſt poſterior poſtremus. Ex quo apparet neqꝫ a ſupero neqꝫ a poſtero fiericōparatiuos vel ſuperlatiuos ſicut nec ab infero infimuꝫNam ſi eſſent a nomine ſupero poſtero infero ſeruarētregulam in nus terminātiū ſecūde declinatiōis: quia inſimus ꝓferrent ſuperlatiuū: ⁊ facerent ſuperiſſimus poſteriſſimus ⁊ inferiſſimus ⁊cͣ. Et ſciēdum ꝙ hec ſola forma habet ē ꝓductam ante mus: qum omnis alia formaſuperlatiui habeat i correptā an̄ mus: vt pulcherrimꝰ doctiſſimus: humillimus: maximꝰ: optimꝰ: minimꝰ infimꝰ.

Lfimus pio oeriuatū: vt infra infevnū ſolū deſinit ab aduerrior infimus. De deſinētibꝰ in imus. Amus paruus minor minimus. Ilvnū ſolum anormalū definitludqꝫ notādū ꝙ oīa cōparatiua ⁊ ſuꝑlatiua duarū excedūt̉ ſyllabaꝝ numerū exceptꝭ prior ⁊ pͥmꝰ: ⁊ anormalis his minor ⁊ maior: ⁊ peior: ⁊ plus. Nec miꝝ cū poſitiua. quoqꝫ ex qͥbꝰ naſcunt̉ comꝑatiua ⁊ ſuꝑlatiua biſſyllaba ſint: vel eo plus ꝑ gtōs: ⁊ vl̓ vnā vel duas aſſumētia ſyllabas faciūt ſupradictos gradus: vt ditis ditior ditiſſimꝰ: niger nigrior nigerrimꝰ: ⁊ vtilis vtilior vtiliſſimusſimilis ſimilior ſimiliimus: infra inferior infimus Suꝑlatiuus v̓o qn̄qꝫ comꝑatiuū ſuperat vna ſyllaba: vt qn̄ in ſimus finit̉: vt iuſtior iuſtiſſimꝰ. Et qn̄qꝫ in rimus ſuꝑlatiuus finit̉ ſi poſitiui ntūs ⁊ gtūs pares hn̄t ſyllabas: vt teter tetri tetrior teterrimꝰ: acer acris acrior acerrimus. Eſtqn̄ par eſt vt in limus terminatꝭ: agilior agillimꝰ: faciliorfacillimꝰ. Eſt qn̄ vna vincit̉. ſyllaba: vt qn̄ in fimus: vl̓ intimus: vel in remus definit: vt inferior infimꝰ: vlterior vl̓timus: exterior extremus vel extimus.De diminutiuo nomine.Z nomen eſt illud qd̓ diIminut iui. minutionē pͥmitiui ſuiabſolute demōſtrat vt rex regulus .i. paruus rexIō aūt poſitū ē abſolute vt dic̄ Priſ. in. iij. li. qꝛ cōparatiua quoqꝫ nō ſolū augēt: ſꝫ etiā aliqn̄ minuūt vim ſuorūpͥmitiuoꝝ: ſꝫ nō abſolute Ad aliqͥd enī oīno fit comꝑatiovt breuior dicit̉ ad breue: ⁊ anguſtior ad anguſtū. vn̄ qͣꝫuis in his quoqꝫ cōparatiuis inueniāt̉ q̄dā diminutiuaapud latinos: nō pn̄t tn̄ abſoluta eē cū a cōparatiuiꝫ ſintderiuata: vt ip̄a quoqꝫ ꝯparationē ſignificēt: vt maiuſculus minuſculus. neceſſe ē enī ad aliqͥd ea cōꝑari: vt Terētius in eunu. Thais vxor mea qͣꝫ ego ſuꝫ maiuſcula eſt .i.paruo maior qͣꝫ ego. Alia aūt diminutiua .i. oīa q̄ non acōꝑatiuis derināt̉ ex ſe hn̄t diminutionē: ⁊ nulli cōparātur: vt regl̓us. Diminutiua aūt inuēta ſūt tribꝰ de cauſisvel cā neceſſaria ſignificatiōis: vel cauſa vrbanitatis: vecauſa adulatiōis. vn̄ dicit Priſ. in. iij. li. vbi agit de diminutīs. Solēt aūt diminutiua vl̓ neceſſarie ſignificatiōiscā ꝓferri. vt Saluſtius. Poſtqͣꝫ reguli in vnū ꝯuene̓: reguli .i. parui reges. Uel vrbanitatis: vt Inuena. in ſatiraiij. vn̄ fit vt malim eē fraterculus gigātū. Uel adulatiōis⁊ maxīe pueroꝝ: vt catulaſter: antoniaſter: patriciolꝰ: ſergiolus. Deriuant̉ igit̉ plerūqꝫ ab appellatiuis diminutiua: pauca etiā a ꝓprijs: ⁊ ſeruāt genera pͥmitiuoꝝ pleꝝqꝫ⁊ ſepe inueniūt̉ diminutiuoꝝ diminutiua ī diuerſas deſinentia formas: vt hō homucio homunculus: homulushomullulus. Sūt aūt forme diminutiuoꝝ maſ. ge. heculus vlus. abſqꝫ c: ellus xillus illus. abſqꝫ x: vllus: olus: cioaſter. leus.De deſinētibus in culus.E diminutiuorū culus formaoeſinētibꝰ intiōe. ſicut dic̄ Priſ. monaſyllaba in s deſinētiavocali antecedēte cuiuſcūqꝫ ſint ge. ⁊ in er oīa q̄ ſunt tertie declinatiōis ⁊ in us neutra: noīatiuo aſſumūt in maſculino culus: ⁊ in fe. ge. cula: ⁊ in neu. ge. culū: vt hic flosfloſculus: mas maſculꝰ: plus pluſculū: Os oſculū quoqꝫqͣꝫuis ſit forme diminutiue: tn̄ qꝛ aliā habuerit ſignificationē fecit ex ſe aliud diminutiuū oſcillum. Sus tn̄ facitſuccula: ⁊ nō ſuſcula. Sil̓r faciūt ī er terminātia diminutiuū: vt frater fraterculus: pater paterculus: qd̓ et ꝓpriūinuenit̉. mulier muliercula: pauꝑ pauperculꝰ la lū: matermatercula: excipit̉ venter vetriculus. Sicqꝫ faciūt in usneutra vt munus munuſculū. opus opuſculū: corpꝰ corpuſculū: crus cruſculū: thus thuſculū. Necnō etiā cōparatiua in us neu. ge. ſil̓r faciūt dimi Sꝫ mobila .i. maſ. fe.⁊ neu ge. noīa: vt maius maiuſculus la lū: grādius grandiuſculus la lum. celerius celeriuſcus la lū. vnde celerius

c 4