Druckschrift 
Opera : Daran: Gaunilo: Pro insipiente. Honorius <Augustodunensis>: De imagine mundi. Libri I-II. Mit Beigaben von Petrus Danhauser u. Johannes Löffelholz.
Einzelbild herunterladen
 

pro inſipiente

Incipit Anſelmus ꝓinſipiente.Ubitati vtꝝſit vel neganti quod ſic aliqua talis natura: qua nihilmaius cogitari poſſit tamēeſſe illā huic dicit̉ primo ꝓbari qͦd ipſenegās vel ambigēs de illa habeatintellectu audiens illā dici: id qͦd dicit̉ intelligit deinde quia: qͦd intelligitneceſſe eſt vt in ſolo intellectu: ſꝫ etiāin re ſit. Et hoc ita probatur: quia maius eſt eſſe in intellectu et in re quam inſolo intellectu. Et ſi illud in ſolo eſt intellectu maius illo erit: quicquid etiamfuerit in re ac ſi maius omnibus minuserit aliquo et non erit maius oībus qͦdvtiqꝫ repugnat. Et ideo neceſſe ē vt maius omnibꝰ eſt iam probatū eſt in intellectu non in ſolo intellectu: ſed in reſit quomodo aliter maius om̄ibus eſſenon poterit Reſponderi forſitan poteſtquod hoc iam eſſe dicitur in intellectu:meo non ob aliud niſi qua id quod dicitur intelligo. Nonne et quecunqꝫ falſa ac nullo prorſus modo in ſeipſis exiſtentia in intellectu habere ſimiliter dici poſſem ea dicente aliquo: quecūqꝫille diceret: ego ītelligemur niſi forte tale illud conſtat eſſe vt eo modo quoetiā falſa queqꝫ vl̓ dubia haberi poſſintin cogitatōe et ideo dico illud audi cogitare vel incogitatōe habere: ſedintelligere et intelligitur habere qꝛ ſcilicet licet poſſim aliter cogitare niſiintelligendo id eſt ſciētia cōprehendendo re ip̄a illud exiſtere ſed non hoc eſt.Primo quidem non erat aliud idēqꝫtempore p̄cedens habere rem in intellectu et aliud idqꝫ tempore ſequens intelligere rem eſſe vt ſit de pictura que priꝰ in animo pictorum deinde in opere.Deinde vix vnqͣꝫ poterit eſſe credibile:cum dictum et auditum fuerit illud: nō-

eo modo poſſe cogitari non eſſe quo etiam poteſt non eſſe deus. Nam ſi poteſt cur contra negantem: aut dubitante quod ſit aliqua talis natura tota iſtadiſputatio aſſumpta eſt Poſtremo qͦdtale ſit illud vt non poſſit: niſi mox cogitatum indubitabilis exiſtētie ſue certo percipi intellectu indubio aliquorbandum mihi eſt argumento non autēiſto iam ſit hoc intellectu meo auditum intelligo in quo ſimiliter eſſe poſſe quecunqꝫ alia incerta vel etiam falſaab aliquo. cuius verba intelligeremurdicta adhuc puto et inſuper magis ſi illa deceptus vt ſepe fit credemur iſtudnondum credo. Unde nec illud exemplum de pictore picturam qͣꝫ facturꝰ eſtiam intellectu habente ſatis poteſt huicargumento congrue. Illa enim picturaanteqͣꝫ fieret in ipſa pictoris arte habetur et tale quippiam in arte artificis alicuius nihil eſt aliud qͣꝫ pars quedaꝫ intelligentie ipſius: quia et ſicut ſanctusauguſtinus ait: cum faber archam facturus in opere prius habet illam in arte: archa que fit in opere non eſt vita archa que eſt in arte vita ē quia viuit anima artificis: in qua ſunt iſta omnia anteqͣꝫ proferantur. Ut quid enim in viuēte anima vita ſunt iſta niſi qꝛ nihil ſuntaliud qͣꝫ ſciencia: vel intelligencia anime ipſius. Ac vero quicquid extra illaque ad ipſam mentis noſcuntur pertinere naturam: aut auditum: aut excōgitatum intellectu percipitur. Uerumaliud eſt ſine dubio: verum illud aliudintellectus ipſe quo capitur: quo circaetiam ſi verum ſit eſſe aliud quo maiusquicqͣꝫ nequeat cogitari: tamen hocauditum et intellectum: tale eſt: qualisnondum facta pictura in intellectu pictoris. Huc accedit illud: quod pretaxatum eſt ſuperius qꝛ ſcilicet illud oībꝰ cogitari poſſint maius qͦd nihil aliudpoſſe eſſe dicitur: qͣꝫ ip̄e deus. Taꝫ ergo