¶ DeTanteO
29 2
ſuis compoſitis eſt actiuū. ⁊ amittit geminationē p̄teritiin compoſitis. Inuenit̉ etiā tondo dis. per u. tertie cōiugationis: ſꝫ aliud ſignificat. vn̄ v̓ſus. Tondemus barbasvel oues: ſꝫ tundimꝰ herbas. Tōdeo dat tōſum: ſꝫ p̄bettūdere tuſum. Dat tūdo tutudi. ſꝫ dat tōdere totondi.Tondito tas. frequen. de tondeo des. ẜm Hug.Tonitrꝰ. tonꝰ ꝯponit̉ cū terreo. ⁊ dr̄ tonitrꝰ trus. ⁊ hoc tontrū indecli. in ſingulari. in plurali hec tonitrua tonitruūa tonitrū abltō additaum. Apoc̄. 19. Et audiui vocē tontruū magnoꝝ. ⁊ hoc tonitruū tonitrui. Iob. 26. Quis poterit tonitruū eiꝰ magnitudinis intueri. ⁊ dr̄ tonitrꝰ. qꝛ ſonus eiꝰ terreat: vn̄ tonitrꝰ vel tonitruū qͣſi tonꝰ terres. i.ſonꝰ. Et vt dic̄ Ariſt. in. 2. poſterioꝝ. Tonitruū eſt extinctio ignis in nube. Et vt dic̄ Priſ. in. 8. li. Arcus hic quoqꝫcū neutro genere hoc arcu etiā veteres ꝓferebāt. vn̄ ẜꝫquartā declinationeꝫ declinat̉. Oīa .n. maſculina q̄ neutra quoqꝫ in u. deſinētia īueniunt̉ eiuſdē ſunt declinationis. vt h̓ tonitrꝰ hoc tonitrū. h̓ cornꝰ hoc cornu. gͦ ſil̓r hicarcus hoc arcu. ¶ Hic .n. nota ꝙ e regiōe cū aſcedit vanor ſiccꝰ: aut aſcēdit etiā purꝰ nō cōpreſſus in vapore humido: aut aſcēdit in vapore hūido cōpreſſus. ⁊ ſiꝗdē aſcedit ſolus. tūc fac̄ vētos. ſi aūt aſcēdit cōpreſſus: vl̓ ꝯp̄hēſus in vapore hūido. tūc qn̄ vapor hūidus ꝑuenit ad locū frigoris: ⁊ īcipit cōprimi: cōprimit̉ ēt in ipſo qͣſi in vētre eiꝰ vapor ſiccꝰ aūt calidus accn̄tali caliditate. In tali aūt ꝯpreſſiōe vaporis ſicci in vētre nubis agit agitatiovehemētis vaporis ſicci. Agitatio aūt īducit actualē inflāmatōeꝫ in vapore calido ⁊ ficco: eo ꝙ facillime eſt inflāmatiōis: ſic̄ eſt videri in vētoſitate ficca egrediēte devētre hoīs. hec .n. ſi ꝑ pānū ſubtilē emittat̉. ⁊ cādela adhibeat̉ tota īflāmat: flāma lata ⁊ diſperſa. hec igit̉ īflāmatio cā ē fulguris. Agitatꝰ aūt in īterioribꝰ nubis humide quadruplicē fac̄ ſonuꝫ. ſi .n. latera nubis tm̄ ꝑcutiat. ⁊nō ſcindat. ⁊ ſit īflāmatꝰ: tūc facit ſonū flāme ꝑcutiētis:ꝗ eſt ſonꝰ qͣſi tumultuās. ⁊ nō micat niſi ſic̄ ꝑ pannū ſpiſſum: eo ꝙ nubes ē aliquātulū ꝑuia. ⁊ iō nō expreſſe flamma apparet: ſꝫ vt dixi qͣſi ꝑ pannū ſpiſſuꝫ. Eūdē aūt ſonūfac̄ aliqn̄ vapor egrediēs īflāmatꝰ. flāma fortiter ꝑcutiēte ſuꝑaerē ꝗ eſt in circūitū nubis: ⁊ ē hic ſonꝰ ſic̄ ſonꝰ flāme in magno īcēdio. ⁊ videt̉ tūc flāma plurima fieri peraerē. Aliqn̄ ēt hꝫ hūc eūdē ſonū in lateribꝰ nubis nō īflāmatꝰ: ſed tūc audit̉ tumultuās ſonꝰ ſine aliqua coruſcatione. Scd̓s ſonꝰ eſt ſciſſiōis magne ſonꝰ velut ſi pannusfortis īmēſe latitudinis ſcindat̉. ⁊ ſonꝰ iſte eſt terribil̓. ⁊viſus fulgoris ē curuꝰ in nube: eo ꝙ nō recte ſcindit nubes: ſꝫ in parte que maiorē ſuſtinuit īpetū vaporis ſicci īflāmati egrediētis. ⁊ iſte ſonꝰ frequēter eſt interruptꝰ. qꝛīterrupte ſcindit̉ nubes. Aliqn̄ aūt hꝫ ſonū maximuꝫ invno īpetu veniētē ſicut ſi vter clauſus: vl̓ veſica magnaſufflata ſuꝑ caput vniꝰ frāgeret̉. ⁊ hoc fit qn̄ cū īpetu totus vapor: vel maxima eiꝰ pars exilit ſubito erūpēs ⁊ rūpens nubē. ⁊ exilit in aerē. ⁊ ꝑcutit ip̄m in ꝑcuſſiōe fortiſſima: ⁊ hic ē modus tertiꝰ tonitrui. Quarto etiā dic̄ Ariſ.ꝙ eſt ſonꝰ qͣſi humidoꝝ ſiue viridiū lignoꝝ crepitantiūin igne. ⁊ hoc fit qn̄ vapor ſiccꝰ ex inflāmatiōe querit locū maiorē. tūc .n. nubē cōpreſſam humidā diſſilire facit.⁊ egredit̉ pars eiꝰ aliqͣ: ſic̄ fit ſaltus carbonū vl̓ ouoꝝ inigne aſſatoꝝ. ⁊ inuenit̉ huiꝰ ſil̓e in caſtaneis qn̄ nō ꝑforata ⁊ corrupta cortice in igne calido ponuntur. qn̄ .n. in eishumidū īcipit reſolui generat̉ in eis vapor ꝗ querēs locū maiorē reſiſtētē teſtā vl̓ corticem dirūpit: ⁊ exilit̓ deigne cū īpetu ⁊ ſtrepitu magno. Hi aūt qͣtuor modi tonitrui ſunt tm̄ ipſiꝰ vaporis īcēſi qn̄ in hora inflāmationiseiꝰ ꝯtrahit̉ nubes exterior. ⁊ cōprimit qd̓ eſt ītra ipſaꝫ devapore terreſtri. Uaporis aūt ꝗ nō eſt adeo vehemensſoni ſunt tres. cū .n. corruſcatio fit de maͣ vētoꝝ calidoꝝ
ſiccoꝝ ꝗ cemprimunt̉ in vētre nubis. ⁊ inflāmant̉ vehemēti inflāmatiōe. ⁊ adurunt̉: ſunt aliqn̄ nō adeo fortesꝙ nubē ſcindūt: ſꝫ cū tangūt latera nubis hūide que iaꝫꝯuertit̉ in pluuias. extinguit̉ ignis vaporis īflāmati: ſic̄extinguit̉ ferrū cādes in aqͣ. ⁊ hic ſonꝰ ab Ariſt. vocat̉ ſonus ſtridoꝝ. ⁊ ſi egredit̉ aliꝗd de igne iſtud micat. ⁊ illeſplēdor eſt choruſcatio. a ꝗbuſdā aut vocat̉ ſiſinniēs. eoꝙ ſiſinniēdo ferrū ſonat qn̄ extinguit̉ in aqͣ. ſcd̓a aūt diuerſitas ſoni ē qn̄ vapor itra nubē cōcluſus nō eſt ītēſus:nec multū cōpreſſus ⁊ nubes ꝯtinēs ip̄m nō ē in partibꝰſuis equal̓r ſpiſſa. tūc .n. erūpit vapor ꝑ diuerſas partesnubis: q̄ ſunt qͣſi foramina. ⁊ tūc ſine coruſcatione fit ſonus ſibilatiuꝰ ſic̄ cū vētus vehemēs flat ꝑ foramina ſibilādo. Tertia aūt diuerſitas eſt qn̄ nubes debil̓r cōtinetvaporē terreſtrē. tūc .n. cito anteqͣꝫ ignit̉ erūpit. ⁊ nō fac̄ſonū niſi ſufflamē: cuiꝰ exufflatio ē aliquātulū reſtricta⁊ īpulſa: ſic̄ eſt ſonꝰ folliū fabriliū. ¶ Sꝫ pōt queri hic ſitonat qn̄ ſcindit̉ nubes. ⁊ in ipſa ſciſſiōe micat ignis ſiml̓erūt tonitruū ⁊ fulgor. ꝑꝑ ꝗd gͦ an̄ videt̉ fulgur qͣꝫ audiatur tonitruū. Hoc determinatū ē ſupra in fulmē. ¶ Itēnota ꝙ diuerſificat̉ ſonꝰ tonitrui ẜm diuerſitatē nubiuꝫin ſpiſſitudine ⁊ qualitate frigoris ⁊ caloris. ex diuerſitate locoruꝫ ẜm ꝙ alte ſunt nubes vel demiſſe. qꝛ ẜm hocfortiꝰ ſonāt ⁊ minus ⁊ magis audiunt̉. ⁊ nō tm̄ in hoc ꝙtonitruū fit erupta nube. ſed etiā in hoc ꝙ tonitruū cauſat̉ per extinctionem ignis in nube.Tono nas. nui. tū .i. tonitruū facere. ⁊ ꝯuenit ſoli deo. vn̄ ſolū in tertia ꝑſona dr̄ inueniri. Inuenit̉ tn̄ in pͥma ⁊ ſcd̓aꝑſona ꝑ ꝓſopopeiā .i. ꝑ trāſlatiōeꝫ: vt tono .i. ſono: vl̓ fortiter clamo. ⁊ ꝑ apoſtrophā. Tono ꝯponit̉: vt attōno as..i. ſtupefacere. ꝯtōnonas .i. ſil̓ tonare: ītono nas .i. īſonareTono ⁊ eiꝰ ꝯpoſita ſunt neutra p̄ter attōno qd̓ ē actiuū.⁊ oīa faciūt p̄teritū in ui. ⁊ ſupinū in itū: lꝫ qn̄qꝫ inueniat̉facere in aui. ⁊ in atū. ẜm antiquos. ⁊ oīa cor. hāc ſyllabāto. Et nota ꝙ tono abſolutū ē. vt deꝰ tonat. Inuenit̉ tn̄etiā qn̄qꝫ deꝰ tonat aerē. qꝛ v̓bū trāſitiuū tūc ītelligit̉ ineo .i. tonare facit. vl̓ tonitruo ꝑcutit ⁊ mouet ⁊ tangit: ſil̓rPluit ſuper peccatores laqueos ignis .i. qͣſi pluēdo ſubito ⁊ abūdāter emittit. ⁊ cor. pͥmā tono. vn̄ Eſopus. Dumfortuna tonat fugitiuos terret amicos. Quare aūt tonare attribuat̉ Ioui dictum eſt in Iuppiter.Tonſa in tonſus eſt.Tonſilla a tonſa dicit̉ hec tōſilla le. dimi. parua conſa. tōſilla etiā dr̄ forpicula ⁊ tōſilla dr̄ vncus ferreus vl̓ ligneusad quē in litore funes nauium alligant̉. vn̄ Ennius. Tōſillas rapiunt cōfingunt litus ad vncos.Tonſito tas. in tonſitus eſt.Tonſortiū. a tōdeo des. dr̄ hoc tō ſortiū tij. idem̄ qd̓ conſtrina .ſ. locus vbi tondet̉.Tonſtricula le. dimi. parua conſtrix.Tonſtrina in tonſtrix exponit̉.Tonſtrix a tōſor. or in rix. ⁊ īterpoſitat. cā euphōie dr̄ hectōſtrix cis. vn̄ hec conſtricula le. dimi. ⁊ hec conſtrina neofficina: vel domus vel locus in quo tondet̉. vide in tertia parte in tractatu de verbo in pͥncipio.Tonſula le. dimi. parua tonſa. ⁊ cor. penul.Tonſura a tondeo des. dr̄ hec conſura re. De conſura clericorum. vide in clericus.Tonſus a tōdeo dr̄ tōſus ſa. ſum. ⁊ ꝯponit̉ vt intōſus ſa. ſū.Atōdeo totōdi tōſuꝫ deriuat̉ tōſo ſas. freq̄n. a quo aliudfrequē. tōſito tas. penl̓. cor. Itē a tōdeo dr̄ hec tōſa ſe. remus. qd̓ ⁊ h̓ tōſus dr̄: ſꝫ potiꝰ conſa vl̓ tonſus dr̄ palmularemi que aquā percutit. vn̄ ⁊ dr̄ ſic. qꝛ aquā ꝑcutit. vl̓ dīa tundodis. qͣſi tōſa. vel quaſi tōſus. qꝛ aquam tundat.Tonus ni. maſ. ge. i. ſonꝰ. a tono nas. dr̄. ⁊ cor. to.Tōpacius vel topacion. gēma eſt ex virēti genere oī colo-
L 4