Druckschrift 
Catholicon
Seite
191r
Einzelbild herunterladen
 

DeManteA

punctus quo circulus voluit̉: ⁊ dicit̉ hoc matheſicentrūtri .i. diſciplinaris vel doctrinalis punctus circuli.Matheſis penl̓. cor. ⁊ aſpirata .i. doctrina: vt dixi in mateſisMatho grece .i. diſco vel doceo latine. (ſine aſpiratiōe.Matricida: a mr̄ ⁊ cedo. dis. cidi. ꝯpōit̉ h̓ ⁊ hͦ mr̄icida. de. penul. ꝓdu. ꝗ vl̓ q̄ occidit mr̄eꝫ. vn̄ h̓ ⁊ hͨ mr̄icidalis ⁊ hocle. res mr̄icide: vl̓ ꝑtinēs ad mr̄icidā: ⁊ hͦ mr̄icidiū. dij.Mitricula. le. penul. cor. eſt dimi. de matrix. cis. qd̓ etiā procartula īueni: ⁊ ꝓprie ꝓ cartula ꝓmiſſiōis. vn̄ in vita btīGilueſtri legit ꝙ habebat noīa viduaꝝ ⁊ orphanoꝝ inmatricula ſua ſcripta: hoc eſt in ꝓmiſſionis cartula.Natrimes: a mr̄ dr̄ h̓ ⁊ hͨ mr̄imes. trimis. ꝗ vl̓ q̄ viuit ſuꝑſtes defūcta mr̄e. vel mr̄imes dr̄ puer ſil̓is mr̄i. vn̄ ⁊ dītē̄ mīimes qͣſi mr̄eꝫ imitās. ⁊ ꝯpōit̉ a mr̄ ⁊ imitor. taris.Matrimoniū: a mr̄ dr̄ hoc matrimoniuꝫ. nij. Et diffinit̉ ſic.Matrimoniū ē viri ⁊ mulieris legittima ꝯiūctio: indiuiduā vite ꝯſuetudinē retinēs. Cōiūctio .ſ. aīoꝝ ⁊ matrimonialis. vn̄ non dr̄ viroꝝ ⁊ mulieris: nec viri ⁊ mulierū: qꝛnec vnꝰ vir plures vxores: nec vna mulier plures virosſil̓ hr̄e pōt. Indiuiduā vite ꝯſuetudinē retinēs: hoc ē ꝙneuter abſqꝫ ꝯſenſu alteriꝰ p̄t ꝯtinētiā ꝓfiteri: vl̓ or̄onivacare: ⁊ ꝙ īter eos dū viuūt vīculū ꝑmanet ꝯiugale vtneutri liceat ſe alteri copulare: ⁊ vt inuicē alter alteri exhibeat: qd̓ ꝗſqꝫ ſibi exhiberi deſiderat. Et ſcias ꝙ qͣꝫuis pr̄ ſit dignior mr̄e: tn̄ circa ꝓleꝫ magis officioſa ē mr̄qͣꝫ pr̄. Un̄ matrimoniū dr̄ qͣſi matris muniū .i. officiū: qꝛfemīs maxime īcūbit officiū educāde ꝓlis. vel iō denominat̉ matrimoniū a mr̄e potiꝰ qͣꝫ a pr̄e: qꝛ mulier ad hpͥncipal̓r facta ē: vt hoī ſit in adiutoriū: nō aūt ꝑꝑ hͦ vitſcūs ē. vn̄ magis pertinet ad rōnē matrimonij mr̄ qͣꝫ pr̄. Et noͣ. ꝙ de matrimonio poſſumꝰ loqui dupl̓r. Uncqͣꝫtū ad forū ꝯſcīe: ⁊ ſic in rei v̓itate carnalis copula n̄ hꝫꝙ ꝑficiat matrimoniū: cuiꝰ ſpōſalia p̄ceſſerunt ꝑ v̓ba defuturo ſi ꝯſenſus īterior deſit: qꝛ v̓ba ēt de pn̄ti expͥmentia ꝯſenſuꝫ: ſi ꝯſenſus mētis deeſſet nō facerēt matrimoniū. Cōtrahit̉ enī matrimoniū ſolo ꝯſenſu: ꝗ ſolus ſi defuerit. cetera ēt cū ipſo coitu celebrata fruſtrant̉. Aliopoſſumꝰ loqui de matrimonio qͣꝫtū ad iudiciuꝫ eccl̓ie: ⁊qꝛ in exteriori iudicio ẜm ea q̄ foris patēt iudicat̉: cū nihil poſſit exp̄ſſius ſignificare ꝯſenſuꝫ qͣꝫ carnalis copula:ẜm iudiciū eccl̓ie carnalis copula ꝯn̄s ſponſalia matrimoniū facere iudicat̉: niſi aliqͣ ſigna exp̄ſſa doli aut fraudis appareāt. Ille tn̄ ꝗ carnal̓r cōmiſcet̉ facto in carnalē copulā ꝯſentit ẜꝫ rei veritatē: ſꝫ in matrimoniū nō cōſētit ex hocipſo: niſi ẜꝫ īterp̄tationē iuris. ſi tn̄ ſpōſa ſponſuꝫ admittit credēs eū velle matrimoniū ꝯſūmare excuſatur a pctō: niſi alia ſigna exp̄ſſa fraudis appareant veldoli. Nō eſt autē p̄tereūdū ꝙ matrimoniū eſt ſignū cōiunctiōis xp̄i ⁊ eccl̓ie. vn̄ dicit apl̓s in epl̓a ad Ephe. 5. c.Relinquet homo patrē ⁊ matrē ⁊ adherebit vxori ſue: ⁊erūt duo in carne vna. Sacr̄m hoc magnū eſt. ego auteꝫdico in xp̄o ⁊ eccl̓ia. Et ad hoc ītelligēdū ſcias ꝙ matrimoniū ē ſacr̄m ſacre rei .i. ꝯiūctiōis xp̄i ⁊ eccl̓ie ſignum.Nā īter ꝯiuges eſt ꝯiūctio aīoꝝ ⁊ corpoꝝ: ſic eccl̓ia xp̄ocopulat̉ volūtate ⁊ naͣ: qꝛ idē vult cū eo: ⁊ ip̄e naͣm hoīsaſſūpſit. vn̄ cōpulata ē ſpōſa ſpōſo ſpūal̓r ⁊ corꝑal̓r .i. charitate ⁊ naͣe ꝯformitate. Un̄ in matrimonio attendit̉ duplex ſacr̄m ꝓpter duplicē cōiūctionē q̄ in eo eſt: ſaltē inmatrimonio ꝑ carnalē copulā cōſūmato. Prima eſt cōiunctio aīoꝝ que ſignificat ꝯiūctionē fidelis aīe ad deūDec diſſoluit̉ ꝑ ꝯſequēs peccatū: ſicut ꝯiūctio corporuꝫante carnalē copulā per religiōis ingreſſuꝫ. Scd̓a ē ꝯiunctio corpoꝝ que ſignificat ꝯiunctionē xp̄i ⁊ eccl̓ie. Itemvnionē diuinitatis ⁊ humanitatis facta in vtero virginali: ⁊ hec nunqͣꝫ diſſoluit̉. ⁊ qꝛ poſtqͣꝫ xp̄s humanā naͣm ſibi vniuit in vnitate ꝑſone nunqͣꝫ relinquet̉: ſic ⁊ matri

moniū poſt carnalē copulā nunqͣꝫ pōt ſeparari qͣꝫtuꝫ advinculuꝫ matrimonij ſi verū fuit: niſi aliquo accidēte ſuperueniēte. Et ſcias ꝙ matrimoniū eſt relatio equiparātie: ⁊ talis relatio in vtroqꝫ eſt equal̓r. ergo ſi ſit īpedimētuꝫ ex parte vnius: ꝙ .ſ. nō ꝯſentiat: vel timore mortis cōactus cōſentiat: nō erit matrimoniū ex parte alterius .ſ.ex parte cogētis: lꝫ ipſe ꝯſentiat: ⁊ certū eſt ꝙ nō ex parte coacti vel non conſentiētis. Matrimoniū ſiquidemeſt quedā relatio: vt dixi: ⁊ non pōt innaſci in vno extremoꝝ ſine hoc ꝙ fiat in altero. ⁊ ideo ꝗcꝗd īpedit matrimoniū in vno īpedit ipſuꝫ in altero: qꝛ nō pōt eſſe ꝙ aliquis ſit vir nō vxoris: vel ꝙ aliqͣ ſit vxor nō habēs virūſicut nec mater nō habēs filiū. Et ideo conſenſus viri ⁊vxoris dꝫ ſimul eē: qꝛ matrimoniū nō claudicat. Quarenō benedicant̉ ſecūde nuptie: vide in bigamꝰ. qn̄ ſit ſeparādū matrimoniū rōne ꝯſanguinitatis: dixi in cōſanguinitas. Itē quō cōputent̉ gradus in matrimonio. dixiin cōſanguinitas. Qualiter aūt vxor ſe habere debeat. erga virū dicit̉ in maritus. Qualiter votū impedit matrimoniū. vide in votū. De matrimonio etiā reꝗͥre in vxorAn catheciſmus īpediat matrimoniū: habes ī catheſis.Itē de cōiugibus reſpectu clericoꝝ ſtatus. vide in ordo.Matrīa. a mr̄ dr̄ hͨ mr̄ina ne. q̄ alique d̓ ſacro fōte leuat: vl̓ī eccl̓iaꝫ ītroduc̄. Itē mr̄ina .i. nouerca. ⁊ ꝓdu. pe. ſiue tri.Matriſſo. a mater dr̄ matriſſo ſas .i. matreꝫ in dictis vel factis imitari: vel matri aſſimilari. Un̄ ꝗdā. Si bn̄ matriſſas luxurioſus eris. Et format̉ a matre e. mutata in is. ⁊addita ſo. ⁊ eſt verbum morale ſiue imitatiuum.Matrix. a mr̄ dr̄ hec matrix cis. locꝰ ꝯceptiōis: vel pelliculaqͣ puer īuoluit̉ in vtero matris. ⁊ dicit̉ ſic: qꝛ fetus in eagenerat̉. Semē enī receptū matrix ꝯfouet. ꝯfotū corporat. corporatū in mēbra diſtinguit. ⁊ ꝓducit penul. gtī.Matrona. a mr̄ dr̄ hec matrona ne. q̄ iā nupſit ⁊ genuit qͣſimr̄ nati: vel pōt fieri mr̄. vn̄ h̓ ⁊ hec matronal̓: ⁊ hoc le.Matros grece latine dicitur mater.Matruelis. a matertera dr̄ hec matruel̓ lis. idē qd̓ matertera: ⁊ h̓ ⁊ hͨ matruelis ⁊ hoc le. ꝑtinēs ad materterā. Matrueles ēt dicunt̉ filij matertere vel filie. ⁊ ꝓdu. penul.Mattheꝰ in hebreo dōatꝰ expͥmit̉. Idē ēt appellat̉ leui extribūa qͣ ortꝰ ē: in latino āt ex oꝑe publicani nomē accepit. qꝛ ex publicanis fuit electꝰ: ⁊ ī apl̓atū trāſlatꝰ. Et vtvl̓t Pa. Mat. ſcribit̉ ꝑ duot. ſic̄ ⁊ matthias. Et ſcias ꝙvt tāgit Beda mattheꝰ fuit bīomiꝰ. Nā dictꝰ ē matthe⁊ leui. Mattheꝰ .n. īterp̄tat̉ donū feſtinatiōis vel donator ꝯſilij: vel dr̄ mattheꝰ qͣſi magnꝰ d̓o: vel qͣſi magnꝰ d̓i.fuit .n. donū feſtinatōis ꝑ feſtina ꝯuerſionē: donator ꝯſilij ꝑ ſalubrē p̄dicationē: magnꝰ d̓o ꝑ vite ꝑfectōeꝫ: mandei ꝑ euāgelij ꝯſcriptionē. Leui v̓o īterp̄tat̉ aſſūptꝰ velapplicatꝰ ſiue additꝰ aūt appoſitꝰ. Fuit .n. aſſūptꝰ a dn̄oꝑ electionē ab extractōe vectigaliū: applicatꝰ nūero apoſtoloꝝ: additus ꝯſortio euāgeliſtaꝝ: ⁊ appoſitꝰ cathalo.go martyrū: vt habet̉ in qͣdam chronica de morte matthei. Mattheꝰ in ethiopia in altari lancea perforatur.Matthias ꝗ īter apl̓os fine cognominamento ſolus habet̉īterp̄tat donatꝰ: vt ſubaudiat̉ pro iuda. Iſte enī in locoiude electus eſt ab apl̓is: cuꝫ ꝓ duobꝰ ſors mitteret̉. vn̄⁊ matthias pōt dici a manū qd̓ eſt bonū. ⁊ theſis qd̓ ē poſitio. īde matthias qͣſi bonū poſitū ꝓ malo .ſ. ꝓ iuda: ⁊ vtdr̄ in qͣdā chronica matthias in iudea pro xp̄o patit̉: qꝛvt dicit̉ crucifixꝰ fuit. Et vt dicit Grego. in mora. lib. 32.omne pctm̄ vndenariū ē: qꝛ dū ꝑuerſa agit p̄cepta decalogi trāſit. Hinc petrꝰ in vndenario numero remanereapl̓oſ metuēs matthiā duodecimū ſorte miſſa reꝗſiuitNiſi .n. ſignificari culpā ꝑ vndenariū cerneret: impleriapl̓oꝝ nu̓eꝝ tā feſtino duodenario nō curaret. Et ſciasꝙ duodenariꝰ nūerꝰ ē ſuꝑexcreſcēs: qꝛ eiꝰ ꝑtes aliquote