Pars III.¶ De participijs
tibus ſupradictoꝝ quoqꝫ tempoꝝ deficiunt participia.Item vt tetigi a v̓bo deponenti naſcunt̉ tria participia .ſ.pn̄tis ⁊ p̄teriti imꝑfecti: vt ſequens: p̄teriti ꝑfecti ⁊ pluſqͣꝫꝑfecti: vt ſecutꝰ. futuri vt ſecuturus. Multa tn̄ ex ho verbis deponētibus inueniunt̉ apud antiquiſſimos ꝑticipiotꝑis p̄teriti tam actiuam quam paſſiuam ſignificationehn̄tia: vt meditor meditatus. Sed ſciēduꝫ ꝙ v̓bis quoqꝫplurimis que nūc in vſu deponētia ſunt veteres ſic̄ coībꝰvſi ſunt. ⁊ qͣſi idem dd̓m eſt qn̄ inuenit̉ participiū deponētis indus: vt ſequēdus: qꝛ vel a cōi olim venit: vel in actiua ſignificatiōe exponi debet vt dicā in loquor. Item vtvult Priſ. in. ii. li. Caſus participia ſex hn̄t qūo nomīa: necſunt in ipſis deficiētia aliquo caſu: nec mirū: nā in eo quoqꝫ imitant̉ adiectiua que nullo d̓ficiūt caſu: ſiue mobiliaſint: ſiue in duas ꝯſonātes deſinētia. Que enim deficiuntfixa ſunt. vt Eas ditione. Itē ſcias ꝙ neutropaſſiua ſuntquinqꝫ q̄ triū tēpoꝝ hn̄t participia: vt gaudeo gaudēs gauiſus gauiſurus: audeo audēs auſus auſurus: ſoleo ſolensſolitus ſoliturus: fio fiens factus futurus dr̄ie cā: ne ſi facturus dicamus ſimile ſit participio qd̓ venit a facio v̓boqd̓ vim actiuā poſſidet fio v̓bi: vn̄ a ſupino eius naſcit̉ paſſiuū p̄teriti participiū ⁊ futuri actiuū factū factu factꝰ facturus. Fido quoqꝫ fidēs hn̄t fiſus ⁊ fiſurus participia.¶ De numeris.Iumerū. vt currēs: pluralis vt currentes. ⁊ ſic̄participijs accidit vterqꝫ: ſingularisnō deficiūt caſibꝰ: ſic nec numeris defectiua īuenies participia. ¶ De figuris participioꝝ.hn̄t participia quas hn̄t vel accipiunt aFlguras verbis. Nlam per ſe nunqͣꝫ cōponit̉ participium niſi prius etiam verbum eius cōponat̉. ergo velſimplicia ſunt: vel decōpoſita plerunqꝫ .i. a v̓bis cōpoſitisperiuata: vt efficio efficiēs: intelligo intelligēs. Si enī ip̄aper ſe cōponant̉ nō prius verbis cōpoſitis: trāſeunt in nominum vim: ſic̄ etiam ſi cōparent̉: vt nocēs innocens: ſapiēs inſipiēs. ſimplicia enim eoꝝ pn̄t ⁊ participia eē ⁊ nōnoīa. Cōpoſita v̓o ſine dubio noīa ſunt. Ideo aūt addimplerūqꝫ: qꝛ ſunt quedā que plerūqꝫ nō ſeruāt cōpoſitiōisverboꝝ cōpaginē. vn̄ apparent ea quaſi ex ſe cōpoſita: vteffringor effractus: ꝯtingor cōtactus ⁊ ſil̓ia. De hoc ſupradixi cum egi de cōpoſita figura noīs in pͥncipio.¶ De terminatione participioꝝ preteriti temporis.quoqꝫ ꝯſonātibus que an̄ us in p̄De diuerſtS teriti temporis participijs inueniuntur: quamuis per ſingulas verbi terminationes cū deſupinis tractabamus docuimus: tn̄ hic etiam gn̄aliter cōprehēdere nō incōgruū videt̉ eſſe. Oīa igit̉ participia p̄teriti tꝑis: vt dicit Priſ. in. ii. li. vel in tus deſinūt: vt amatadiutus. vel in ctus: vt ſenectus: ſanctus. vel in ptus: vt captus ſumptꝰ. vel in ſtus: vt queſtus. vel in ſus: vt riſus niſus. vel in p̄ſus: vt lapſus. vel in xus: vt fluxus flexus plexus ⁊c̄. ¶ De deſinentibus in tus.In tus deſinunt̓ mināt ſyllabam mutatiōeoīa que p̄teritum in ui terui in tus: vt adiuui adiutus: neui netus: deleui deletꝰ: ſtraui ſtratus: laceſſiui laceſſitus. Excipiunt̉ differētie cauſatria a. longam in. au diphtongum ꝯuertētia: vt laui lautꝰ:faui fautus: caui cautus: ne ſi latus catus fatus diceremalias ſignificatiōes habere putarent̉. Tn̄ ſcias ꝙ lotꝰ magis eſt in vſu nunc qͣꝫ lautus. Et ſciēdum ꝙ oīa hec penulꝓductas habēt tam in verbis qͣꝫ in p̄teritis qͣꝫ etiaꝫ in participijs: exceptis ſeui ſatus: ſiui ſitus: que in participijs penul. corripiūt: vt leui vel lini litus facit etiā liui: ⁊ tunc abeo regulariter format̉ litum. Priſ. aūt magis approbat leui in. i0. li. qͣꝫ ꝙ lino faciat lini: videlꝫ dr̄ie cauſa ad nomētinius lini in vocatiuo qd̓ a leo ſimplici naſcitur: qd̓ in vſu
non ē. Uetuſtiſſimi ēt liui dixerūt in p̄terito. Et infra ibidem dicit. In ui ſyllabam deſinentia mutant eam in tuꝫvt creui cretum: ergo leui quoqꝫ vel lini vel liui lituꝫ. Eſubdit Priſcianus in. io. libro. Aciui quoqꝫ citus licet corripere ⁊ ꝓducere penl̓. Ab iui quoqꝫ ꝯpoſita vel abij: vt aquiui vel quij corripiūt in participijs i. ante tus: vt aditusobitus preteritus nequitus. Solui etiam ſolutus ⁊ voluvolūtus abiecta i. ꝓducūt u. penul. A v̓o an̄ tus corripi inquatuor ſolis participijs inueni: duobus prime ꝯiugationis que duplicant in preterito priorem ſyllabam: dedi datus: ſteti ſtatus: quod participio ſimile nomen eſt: vn̄ participium futurum ſtaturus. Secūde quoqꝫ cōiugationisvnum inueni a deponēti reor ratus. Et a tertie vnum ſeuſatus: vnde inſitus. I. v̓o correptam habēt ante tus oīa q̄preteritum in ui. diuiſas terminant niſi ſint ex p̄ſentibuin lo. vel in uo deſinentibus: vt domui domitus: elicui ecitus. Excipiunt̉ prime quidem ꝯiugationis duo que perſynereſim i. proferunt̉ ſecui ſectus ⁊ fricui frictus. Anecoquoqꝫ verbo necatus ⁊ nectus inuenit̉ participium: ſꝫ nōcatus dicit̉ proprie ferro: nectus alia vi peremptus. In ſecunda quoqꝫ ꝯiugatione excipiunt̉ in ui. diuiſas preteritūdeſinētia que penul .i. in participijs non habēt: hec docudoctus: tenui tentus: cenſui cēſus. Tertie quoqꝫ rapui raptus: ⁊ ex eo compoſita corripui correptus: preripui prereptus. Similiter verba compoſita a canēdo abſqꝫ i. faciūtparticipia ẜm primitiui formam: canor cantus: occinoreccentus: accinor accentus: qͣꝫuis occinui ⁊ accinui faciuntpreteritum. In rui vel in xui per idem tempus exeuntienon habent i. in participijs: vt deſero deſerui deſertꝰ: diſero diſſerui diſſertus: inſero inſerui inſertus: aperio aperui apertus. Menſui quoqꝫ menſus facit: ⁊ cenſui cēſus.In lui. v̓o deſinentia ui. in tus. cōuertunt in participio. vtcolo colui cultus: occulo occului occultus: alo alui altus ⁊etiam alitus: vnde etiam volo volui vultus facit: quodnomen eſt participiale: quomodo colui cultus quādo eſtquarte declinationis: que etiam o. verbi in u. conuertūtQue vero in pn̄ti in uo. diuiſas deſinūt i. extrema p̄teritiin tus cōuerſa faciūt ꝑticipia. polluo luis. pollutꝰ: ſuo ſuisſutus: eruo erui erutꝰ: qd̓ ſolum penul. cor. tn̄ ab hoc conpoſitum ꝓdu. penul. diruo dirui dirutus. A do. quoqꝫ cōpoſita i. breuē habēt ante tus in participio p̄teriti: vt reddo redditus: credo creditꝰ: ꝓdo ꝓditꝰ: perdo ꝑditus: vendo vēditꝰ. Deponētia in quor mutāt ea in cū: ⁊ ſumentiatū faciūt ſupinū: vt loquor locutū: ſequor ſecutum.¶ De deſinentibus in ctus.participium p̄teriti paſſiuaIn ctus faciunt verba q̄ per idē tēpꝰ actiuorum in xi. faciūt: vt ītellexi ītellectus: nexi nectꝰ: auxi auctus: traxi tractus vnxi vnctꝰ. Mutāt enī xi. inctū. Excipit̉ flexi qd̓ flexꝰ facit participiū: ⁊ etiā figo fixi fixū: fluxfluxū vel fluctū: frixi frixū vel frictū: cum declinat̉ friggis. Frigeo .n. fac̄ frigui: ⁊ caret ſupino. Cōniueo cōniui ⁊ꝯn̄ixi ꝯnixū: pecto pectis pexui vel pexi pexū vl̓ pectū: necto nexui vl̓ nexi nexū: qd̓ ēt faceret nectū: niſi eſſet drishꝰ v̓bi neco cas. necui nectū: plecto plectis plexi plexumantiq̄. nūc aūt plector ⁊ amplector dicimꝰ cōe cū ſuis ꝯpoſitis. Itē in gor deponētia mutāt eā in ctū. ⁊ faciunt ſuꝑna: vt fungor functū. Panxi autē nō habet ſupinū: ⁊ percōſequēs nec participiū p̄teriti tꝑis paſſiuū. Ango autēanxi deberet facere anctū: ſꝫ non eſt in vſu. Similiter inci vel in qui vocali longa antecedente deſinentia in p̄terto in ctus faciūt participium: vt feci factus: ieci iactus: reliqui relictus. Sil̓r in gi. vt legi lectus: fregi. fractus.¶ De deſinentibus in ptus.exeunt participia p̄teriti tꝑis paſſiua cuIN Ptus actiua eiuſdeꝫ tꝑis in pi. vel in pͥſi. velni