¶ Sed nunquid econuerſo excuſet̉ vir participādo vxori? Dic ẜm Dir. ꝙ ſi mulier fuit excōicata ꝓpter matrimonium: quod dicit̉ illicite contractuꝫtunc nō poteſt participare. Si v̓o alia de cauſa ſitexcōicata. Diſtingue. Nam aūt vir ꝑticipat vxoriquo ad debitum carnale reddendum. quia qͣꝫtumad hoc vir ⁊ vxor nō ad imparia iudicant̉. extra dediuor. gaudemus. Et tūc excuſat̉. Aut participatvxori in ꝓuiſione victus ⁊ ſeruitio humano: ⁊ tūcnon excuſat̉ vir. quia viris feminas ſubditas ⁊ pene famulas lex eſſe voluit. xxxiij. q. v. hec ymago. ⁊c. ſe. Ideo imputat̉ marito: cum poſſit cogere vxorem ad ſatiſfaciendū ⁊ ad petendū abſolutionem.Idem Io. xxvij. q. j. de filia. ⁊ Io. mo. extra eo. ſtatuimus. li. vj.Sed quid ſi vir vocet excōicatum ad menſam:nunquid vxor poſſit ad ipſam menſam comedereRn̄. ẜm. v̓ v̓. ꝙ nō. tn̄ poterit comedere ad aliammenſam in eadē domo ita remote ꝙ merito poſſitdici ꝙ nō comederunt ſimul.Utrum filij excuſent̉ a participatione patrisˡRn̄. ẜm. v̓v̓. Filij qui ſunt in patria poteſtate veetiam emancipati qui ſunt cōmenſales patri. ⁊ abeo habent neceſſaria. excuſant̉. Alij v̓o non. Itemvt ſupra dictum eſt excuſant̉ ſerui: ancille: ruſtici:ſeruientes ⁊ alij ſubiecti: qui nō adeo curiales ſunt⁊cͣ. Nam tales ꝑſone ſi ante ſnīam aſtricte erāt adfamiliare obſequium: ⁊ ſic etiā nunc. tenent̉ et cōicare poſſunt. extra eo. Inter alia. Quod intelligit̉ẜm. v̓v̓. qn̄ ipſi ante excōicationem dn̄i: dn̄o obligauerunt ſe ſeruire. ⁊ ſeruitiū intrauerunt. Si aūtpoſt eius excōicationem intrauerunt. Diſtingue:qꝛ ſi ignorauerunt ⁊ poſtea ſciunt. nō tenent̉ diſcedere cum damno ſuo. Si v̓o ſciuerunt a principiotenent̉ diſcedere: niſi neceſſitas eos compuliſſet qͥfierent de eius familia. Et quod dicit̉ de ruſticisintellige de his qui colunt terras dn̄orum ſuoruꝫ.Et ẜm eundem. v̓ v̓. extendit̉ etiaꝫ ad illos qui dicunt̉ medietarij. ⁊ ꝓpter culturam recipiunt certāportionem fructuū. Nam ⁊ poſſunt cōicare quātum oportet ꝓpter culturam ⁊ hmōi. Idem intelligendum eſt ẜm Hoſt. de nutrieibus ⁊ ſimilibus.que ſi a dn̄o recederent. nō haberent vnde vinerētar. extra eo. ſi vere. vbi excuſant̉ etiam qui cum excōicatis nautis cōueniunt traſfretando contra ſaracenos.Sed nunquid patres ⁊ dn̄i excuſent̉ ſi ꝑticipātcum filijs ſuis excōicatis? Rn̄. ẜm Ray. ꝙ nō excuſant̉. qꝛ tenēt̉ corrigere ſuos minores: ne incidātin cauſam excōicationis. Tamen ẜm Tho. ad minus debent eis cōicare in his in quibꝰ obligati ſūtqꝛ ſicut inferiores obligant̉ ad obſequium ſuꝑiorūita ⁊ ſuꝑiores ad ꝓuidentiam inferiorum. ⁊ eodeꝫſubſunt. ſeruis ⁊ mercenarijs non poſſunt cōicare ꝓc orū? Rn̄. ẜm Ray. ſic. de cler. ex. c. illud. Et excōimodo videt̉ dicendū de ſeruis excōicatis qui dn̄oẜm Hoſti. niſi ſine magno incōmodo eos vitarenō poſſint. Et idem de ſocijs habeūtibus aliquidcōe: vt in. d. c. ſi vere. vbi Panor. dicit ꝙ aut ſocietas fuit contracta ante excōicationē: aut poſt. Primo caſu licite poſſum vti ſocietate: vt ibi. Scd̓o caſu. Aut ego contraxi ſocietatem. aut ſucceſſi in iusExcōicatio. vj.alterius. Primo caſu nō debeo vti illa ſocietate. odeliqui contrahendo ſecum. Scd̓o caſu ſic: qꝛ egonō ſum in culpa: ⁊ ſocietas habuit originem anteexcōicationem. licet ego ſucceſſerim in ius alteriustꝑe excōicationis. Et intellige p̄dicta. qn̄ damnuꝫmihi cōtingeret ex abſtinentia ſocietatis. Secus ſidamnū cōtingeret excōicato. qꝛ nō teneor ſibi cōicare in fauorē ſui. Uide etiā Innoc̄. ⁊ Hoſti. in. c.nuꝑ. eo. ti. qui dicunt ꝙ in eadem camera poſſumexcōicato cōicare. ſi ibi ſum ꝓ factis meis. Non etunc dicor cōicare ſibi. ſed potius vti iure meo. a qͦſine damno reſilire nō poſſum. debeo tn̄ vitare cōionem oīno voluntariā: vt iacere ſecum in lecto: velprandere in eadē menſa. Nec obſtant aliquā iuraq̄ vident̉ cōtraria in hoc. qꝛ illa ꝓcedūt ex ſuꝑabūdante iuſticia. ⁊ ita loquit̉ tex. in. c. oīs qui. xxiiij. ꝗj. vbi quidā ſanctus fugit de balneo ꝓpter ſuꝑuenientiā cuiuſdā excōicati. ſed ius meū dimittere nonteneor. Poſſum ergo vti iure meo: pn̄tia excōicatinō obſtante.Nunquid armiger vel ſeruiēs militi pōt cōicare cum illis excōicatis. cum quibꝰ dn̄s ſuus cōicatRn̄. ẜm. v̓ v̓. nō pōt. licet excuſet̉ cōicādo dn̄o ſuoexcōicato: vt dictum eſt.Sed nūquid vaſalli pn̄t cōicare dn̄is ſuis excōicatis? Rn̄. ẜm Ri. in. iiij. di. xviij. ꝙ nō. Nam excōicatio publica qͣꝫdiu illa eſt innodatus princepsabſoluit milites ſuos a iuramēto fidelitatis quo tenebant̉ ei .i. effectum illius obligatōis ſuſpēdit. Ehoc cōſtitutum eſt in deteſtationem criminis. ⁊ vtmagis principes timeant contemnere eccleſiaſticap̄cepta. xv. q. vj. nos ſanctorū. ⁊. c. ſe. Si tn̄ dubiuꝫeſt. vtrum princeps ſit excōicatus vel nō. obediretenent̉. qꝛ in dubijs ſuꝑioribꝰ obediendū eſt. xxiij.q. j. quid culpat̉An poſſit aliquid vendi ſeruienti excōicato velab eo emi? Rn̄. ẜm. v̓ v̓. ſi emat vel vendat nomīeexcōicati: nō eſt cōtrahendū cum eo: ſicut nec cumexcōicato. Secus. ſi noīe ſuo aliquid tale faciat. dūtn̄ nō in fraudem.lia de mercato publice excōicato. nunquid tenebit̉Hoſito ꝙ aliquis videat aliquē afferentē venaillum vitare? Rn̄ ẜm. v̓ v̓. ꝓpter hoc ſolū ꝙ videāeos afferentes talia. nō teneor eos vitare. niſi aliterinnoteſcat mihi ꝙ ibi ea emerint. De rebꝰ autē ibiemptis quilibet pōt comedere ⁊ vti. ſi non fuit inculpa emendi.Quid ſi p̄ſbyter locauit oꝑas ſuas alicui dn̄o: ⁊dn̄s excōicatus eſt? Rn̄. ẜm Hoſt. Si tꝑe locationis excōicatus erat non valuit locatio. Si v̓o poſtea fuit excōicatus caueat ne ei ſeruiat in diuinis.De contractu autē inito cum excōicato: an valeat.videsͣ. Excōicatio .j. cōiterUtrum excōicatus peccet ſi ingerat ſe cōioni alicatus etiā alios excōicatos vitare debet.Utrum ſi excōicatus intrat eccleſiā alij exire teneant̉? Rn̄. ẜm Ray. Si manifeſtum eſt eum eſſeexcōicatum. alij exire tenent̉: vel ꝓcurare ꝙ ille exeat. xj. q. iij. ſicut apl̓i. Si v̓o eſt occultū. tunc qui ſoiunt exibunt ſecrete ⁊ caute. ita ꝙ nō ſequat̉ maniꝘc εμca vat S.