Lib. xv. ⁊. vxi. de animalibus.
ter digitos pedum: in alijs vero non.Auibus piſcantibus collum eſt ſicut arundo.ideſt linea piſcationis. roſtrum ſicut hamꝰ ēAle veſpertionis mēbratiles ſunt .i. de corio:⁊ ſunt diſtincte.Delphin non habet fel: neqꝫ cor.Carentia fellis eſt cauſa boni caloris: nam vtitur quibuſdam ſuperfluis ad iuuamentum.Cauſa ventris eſt propter cibum: vt digerat̉.Quia homo eſt pluris intellectus ſuper ceteraanimalia. ideo habet manus.Manus non eſt inſtrumentuꝫ vnum ſed multa: qꝛ ea plus poteſt vti homo quam ceterismenbris. ⁊ quam aper aculeis. ferra dentibus. vrſus vnguibus. ⁊ equus ſolea. ⁊ ſicde ceteris.Uigor pollicis equalis eſt vigori quattuor digitorum.O peratio manuum eſt acciꝑe ⁊ retinere. pedūvero ſuſtentare ⁊ fugere.Homo non habet caudam: nec vllum quadrupes habet anchaſ quia ergo homo hꝫ āchascauda carnet.Quadrupedia nata ſtatim ſe erigunt: homo vero nō ꝓpter pondus capitus. qꝛ ponderoſius ē ſuis inferioribus.Virga virilis inter omnia alia membra creſcit⁊ dīminuitur ſine ſui leſione.Quintidecimi de animalibus.Auſe naturale in rebus ſunt forma:finis ⁊ efficiens.Infinitum natura reſpuit.In prima etate ⁊ in ſeniori: ⁊ in infirmis noneſt ſperma.Hoīes valde natura pingues: raro generāt.Sperma eſt ſuperflun nutrimenti.Sperma mrulieris nō ē cōueniens generatiōiFetus non ſit ex permixtione duorū ſpermatum: vnde ⁊ mulier impregnatur ſine effuſione ſpermatis ⁊ ſine delectatione.Mulier eſt conueniiens ad generationem ẜmnaturam menſtrui ⁊ non ſcd̓m naturā ſpermatis: qd̓ ipſae mittit in coitu ꝓpter delectationem: quod vere eſt humidū: ſed non eſtvere ſperma: vnde nec omnibus mulieribus concipientibus accidit: vt ſemper eijciant ſperma.pperma non eſt generati pars: ſed ſicut mo-
ior ⁊ forma. vnde non poteſt dici: ꝙ ſpermeſit pars concepti: ſicut non pōt dici ꝙ carpētator ſit pars materie ligne.Omne animal differens ſpecie a generantibꝰnaturaliter ſterilis ē: ſicut mulus et burdo.Et mare ē principiū notus in generatione: ſemina vero ē ſicut materia.Mas ẜm diffinitionem ē qui pōt generare inalio: femina vero que pōt generari in ſe: vl̓potius que generat ab alio.Uir dat formam ⁊ principiū motus generatoſemina vero corpus in materiam.Natura in coitu ex mare ⁊ ſemina facit vnuꝫ:ideo ex eis ſit vnum.Femina non generat per ſe: quia indiget principio motus quod eſt mas.Caſtratorū corpus nō ſolum exterminatur: ſꝫetiā animus: adeo vt parū differt a feminisQuando abſciduntur teſticuli cōtrahuntur vene ſuperius ad poros. ⁊ propter homo animal caſtratum: nō eſt aptum facere filios.Sextidecimi de animalibus.NErfectius animaliuꝫ eſt naturaliterp id quod ē maioris caloris: ⁊ humidiLtatis: ⁊ quod non ē tereſtre.Calidū ⁊ humidum ſunt cauſe vite.Pars terreſtris valde remota ē ab animatōeAnima nobilior eſt corpore: ⁊ animatū inanimato: ⁊ viuū mortuo: ⁊ ens non ente.Anima nutritiua in concepto ⁊ in ſemine eſtpotentia: ſed non actu. ⁊ ſimiliter animaſenſitiua eſt in eo in potentia: ergo eſt īpoſſibile vt anima nutritiua ⁊ ſenſitiua intrēt innos ab extrinſeco.Solus intellectus intrat in nos ab extrinſeco⁊ ipſe ſolus diuinus eſt.Cum ſperma fit exit ſpiritus qui eſt virtus pͥncipalis anime ⁊ eſt ſeparatus a corpore. ⁊ talis dicitur intellectus.Calor ſolis ſiue aliorum plenetarum ⁊ animalis eſt in ſpermate ⁊ ī qualibet alia ſuperfluitate nature.Calor animalis nec ignus: ne igneus. quia calor animalis generat animalia ignis verocorrumpit ipſa.Corpus animalium eſt ex forma. anima veroex mare.Anima eſt ſubſtātia .i. femina ſuſtantialis cor