Druckschrift 
Constitutiones : Mit der Glosse des Johannes Andreae
Einzelbild herunterladen
 

penitentibꝰ ⁊ ꝯfeſſisᵇ: qͥ matutinali officio feſti eiuſdē in eccleſiaˡ in qͣ idē celebrabit̉ īterfuerint centūᵏ. Qui v̓o miſſetotidē. Qui aūt in pͥmisˡ ip̄iꝰfeſti veſꝑis īterfuerint ſimil̓rcentū. Qui v̓o in ſecūdis totidēᵐ. Illis v̓o qͥ prīs tercie: et

ſexte none ac ꝯpletorū officijſīterfuerint. ꝓ qͣlibet horaꝝ ipſaꝝ qͣdragintaʳ. Illis aūt qͥ ꝑoctauas illiꝰ feſti matutinalibus veſpertinis miſſe ac p̄dictaꝝ horaꝝ officijſᵈ īterfuerītcentū dies ſingl̓is octauaꝝ ipſaꝝ diebꝰ: de omnipotētis de

ruere in peccata. Un̄ ẜm Aug. deus quedā negat ꝓpīciꝰ q̄ꝯcedit iratus. Sed ſeccatoris oro ꝓcedit ex deſiderio bone nature deus ext. nōSi.ex iuſticia. qꝛ talis nō meretur. ſed ex pura miſetn̄ alia in or̄one ꝯcurrāt d̓quibus. jͣ. dicet̉. De ſexto ſcilū ꝙ orare debemꝰ principaliter ſalutifera. mathe. vj. primū querite regnū dei ⁊ iuſticiam eius. ⁊ licetvalerius li. vij. c. ij.dicat ꝙ ſocrates qͣſi quoddā hūane ſapiētie terreſtre oraculum nihil vltrapetendū a dijs immortalibꝰ arbitrabat̉ qͣꝫ vt bona tribueret. Patet tam̄ex oratione dominica ꝙ etiam aliquid determinate peterepoſſumus. Un̄ aug. ad probā. dicit. ꝙ ad deū id licet orarequod licet deſiderare. dicens ꝙ oratio dominica oſtēdit etiam tꝑalia a deo peti poſſe. dū dicit. panē noſtrū quotidianū⁊cͣ. tenent ergo theologi ꝙ tꝑalia a deo orādo petere poſſumus. nō vt finē ꝯſtituamꝰ in illis. ſed vt ſint adminicula beatitudinis ꝯſequēde vt ſcꝫ quaſi inſtrumentaliter nobis deſeruiant ad ſuſtentationē vite corꝑalis exercende ad actusvirtuoſos. fa. j. q. iij. ſiquis obiecit. ⁊ qd̓ dixi de regula. iohānes. in oppo. ſecunda. De ſeptimo ſcias ꝙ hoſti. in pre. ꝟ. ponit. xiiij. que requiruntur in orōne .ſ. ꝙ ſit fidelis ſecura. huilis. diſcreta. deuota. verecūda. ſecreta. pura. lachrymoſa attenta. cōmunis. feruida. operoſa. et aſſidua. Sed tu quantūad p̄ſens menbꝝ ꝑtinet breuiter dic. ꝙ modus orandi requirit humiliatione corꝑis. deuotionē cordis. attentōem. ⁊ breuiloquiū. De primo. Eccle. xxxv. Oratio humiliantis ſe penetrabit nubes. de elec. vbi ꝑiculū. §. pe. li. vj. ⁊ Cyprianusli. de oratione dominica. Sit orantibus ſermo cū diſciplinaquietē continens ⁊ pudorē. incuruatio tn̄ vel corꝑis humiliatio nō refectionis ſed deuotionis obtentu fieri debet vt dicit caſſianuſ. ⁊ fa. viij. q. j. ſciendū. C. de his qui ſpo. mu. ſub.l. j. et. ij. Et de ſecundo ꝓbat̉ de vo. magne. circa finē. ⁊ pre.decre. vbi ꝑiculū. §. penul. Et aug. quid ꝓdeſt ſtrepitus labioꝝ ſi mutū eſt cor. ⁊ greg. in mora. veraciter amare ē amaros in cōpunctione gemitus nō verba cōpoſita reſonare etibidem. animaꝝ verba ſunt ipſa deſideria. in quibus tantoquis minus clamat quanto minus deſiderat. De tercio patet hic ⁊ de ꝯſe. di. v. nunqͣꝫ. in prin. ⁊ Cyprianꝰ. nil aliud cogitet animus qͣꝫ id ſolū quod p̄cat̉. de conſe. di. j. quando autem. ⁊ dicit greg. ꝙ illā or̄onem deus nō audit. cui ille qͥ oratnō attēdit. Dicunt tn̄ theologi hoc intelligendū qn̄ attentōnullo mō orationi ꝯiungit̉. nō em̄ requiritur ꝙ attentō ſemper maneat in oratiōe actus ꝑ eſſentiā. vnde pſal. xxxvj. cormeū dereliquit me. ſatis em̄ eſt ꝙ maneat ꝑ virtutem. quodeſt quando cū bona intentione quis ad orationē accedit. etſi in ꝓſecutione mens ad alia rapiat̉. Semꝑ em̄ prime intētionis vis ꝑmaneat. niſi tanta ſit euagatio ꝙ attentio oīnodepereat. ⁊ tunc locus eſſet ei quod dicit cyprianus li. d̓ or̄oedn̄ica qūo audiri te a deo poſtulas. cū ip̄e te nō audias. ⁊ beatus ber. cauſa: nur nobis deeſſe gr̄am. ſed iuſtus ipſa gratia conqueritur nōnullos deeſſe ſibi. ⁊ caſſianus nunqͣꝫ oratquiſquis etiā flexis genibus ſi vagatione diſtrahitur. ⁊ facitquod de officijs ſcripſi. de cele. miſ. dolētes. De quarto mathe. vj. cum oraueritis nolite multū loqui. ⁊cͣ. fa. de ꝯſe. diſ.vj. nō mediocriter. ⁊ vide quod no. de eta. ⁊ qua. c. pe. in vl.glo. Nec tn̄ putes breuiloquiū eſſe de neceſſitate orationisNā or̄o nō ſolū ẜm ſuā cauſam que eſt deſideriū caritatis.ſed etiam ẜm ſeipſam pōt eſſe diuturna. Nā ⁊ d̓ chriſto legimus ꝙ ꝑnoctauit orando. luce. vj. Et ꝙ ꝓlixius orauit. lucexxij. Itē dr̄ luce. xviij. in prin. oꝑtet ſemꝑ orare ⁊ nō deficere. fa. lxxvj. di. noſſe. ibi orationi ꝑnoctanter inſtetimus. Sꝫqꝛ vt dicit aug. ad probā. multū loqui in orando eſt rem neceſſariaꝫ ſuꝑfluis agere verbis. cū plerūqꝫ hoc negociū pluſgemitibus qͣꝫ ſermonibus agat̉. ideo mouemur ad breuiloquiū. Nā vt dicunt ſancti frequēs ⁊ breuis debet eſſe oratōne īmorantibus nobis aliud cordi noſtro inſereat inimicusSed dubitat̉ an oratio debeat eſſe vocalis. qd̓ videt̉ pſal.iij. ⁊. lxxvj. voce mea ad dn̄ꝫ clamaui. voce mea ad dn̄m deprecatus ſum. Contra. oratio deo porrigitur vt eſt dictum.ſed deus cordis locutionē cognoſcit. fruſtra igitur vox orisadiungitur. fa. xxxviij. di. ſedulo. Dicunt theologi ꝙ cōmunis or̄o q̄ fit ꝑ mīſtros eccīe. xij. q. j. duo ſunt. in prin. in ꝑſonā totius ppl̓i. vt innoteſcat ci ꝓ quo fit. merito ex inſtitutō

ne debet eſſe vocalis. Sꝫ ſingularis quā quis ꝓ ſe vl̓ alio porrigit de neceſſitate nō eſt vocalis. Adiungitur tamē vox triplici rationē. Primo ad excitandā interiorē deuotionē. verbis em̄ et ſignis noſipſos interius excitamus ad ſanctū deſiderium augendū vt dicit aug. ad probā. Secundo ad redditionem debiti .ſ. vt ſeruiat orās deo ẜm ſetotuꝫ. ſcꝫ corde ⁊ corpore. de ꝯſe. di. v. nūqͣꝫ. Tercio ex quadāredundantia ab anima in corpus ex vehementi affectione.Unde psͣ. xv. letatūeſt cor meū. ⁊ exultauit lingua mea. Deoctauo patet math.vj. ibi. Cum oraueris intra cubiculum tuū ⁊ clauſo oſtio ora patrē tuū in abſcōdito. ⁊ vt dicit caſſianus. intra cubiculū oramus. cum a cogitationū ⁊ ſolicitudinū ſtrepitu corde remoto ſecrete ac familiariter preces noſtras ſoli deo referamus. ⁊ fa. qd̓ no. xlj. di. parſimoniā. ⁊ aug. de ſermone dn̄i. videri ab homībus nō eſt nephas. ſed id agere vt ab hominibus videaris. recipit em̄ illemercedē ſuā. de peni. di. iij. cauendū. Orationes etiam principaliter ſunt in eccleſia faciende. de pu. poſt par. c. vno. de īmuec. decet. li. vj. sͣ. e. ꝯpi. de cele. miſ. c. j. ſed vt dicit beatꝰ ber. libmeditationū. vbicūqꝫ fueris infra temetipſum ora. ſi longe fueris ab oratorio nō queras locū. quoniā ipſe locus es. Uidet̉quibuſdā ꝙ fieri debeat ad orientē. ſed cū deꝰ ſit vbiqꝫ ad omnē ꝑtē poſſumꝰ ad eum orare. eque tamē oramus. ⁊ miſſe ſacrificium facimus verſus orientē. de hoc. xj. di. eccleſiaſticarū.De vltimo dicendū. ꝙ orationis effectus eſt duplex. habꝫ em̄virtutē merendi. ⁊ impetrandi. primū dupliciter. Primo quiavitatur ꝑ eam tentatio. Hieronymꝰ ſuꝑ math. xiiij. in tentationem intrat qui orare negligit. ⁊ auguſtinus. Oratio eſt orāti preſidiū. aduerſario incendiū. angelis ſolatium. deo gratūſacrificiū. Nā principaliter valet ꝯtra vicia ſpūalia. Unde hieronimꝰ ſuꝑ math. xvij. ibi. hoc genus demonioꝝ nō eijcit̉ niſiin oratione ⁊ ieiunio. quod etiā habet̉ math. ix. dicit ſic. nō ſanat oculum quod ſanat calcaneū. Ieiunio ſanant̉ peſtes corporis. oratione vero ſanant̉ peſtes mortis. Secundo qꝛ ꝓcedit ex radice caritatis. penes quā conſiſtit omne meritū. ⁊ eſtfons viuus ⁊cͣ. de pen̄. di. ij. caritas. ij. de regula. licet in fi. d̓ virtute impetrandi ꝓbat̉. xxiij. q. viij. in qualibet. sͣ. e. compi. deelec. ne romani. in fine. Mar. xj. quodcūqꝫ orātes petitis credite quia accipietis. Vnde ꝑ orationē reuelant̉ ſecreta diuīa.viij. q. j. ſi ergo. Boetius dicit nō fruſtra in deo ſpes ponitur.p̄ces em̄ que recte ſunt inefficaces eſſe nō poſſunt. ⁊ beatꝰ ber.li. meditationū. ex duobus vnū indubitanter ſperare debemꝰaut dabit nobis quod petimus aut quod nouit eſſe vtiliꝰ. EtAug. li. ſen. ꝓſperi dicit ꝙ orans miſericorditer audit ⁊ miſericorditer non auditur. Quid em̄ infirmo ſit vtile magis nouit medicus ꝙͣ egrotus. De his valerius. li. vij. c. ij. dicit ꝙ votis ſepe expetimꝰ ꝙ non impetraſſe melius foret. ⁊ ponit exempla dicens. diuicias appetis. que multis fuerunt exitio. honores ꝯcupiſcis qui ꝙͣplures peſſundederūt. regna tecū ipſavoluis quoꝝ exitus ſepenumero miſerabiles cernunt̉ ſplendidis coniugijs manus inijcis ad hoc vt aliqn̄ illuſtrent. iſtanōnūqͣꝫ funditus domos euertunt. Suad et ergo celeſti arbitrio nos ſubmittit effectu orationis. ſumus in italia nuꝑ exꝑtiquādo em̄ cū verſibus illis. exurgat deus ⁊cͣ. cepit eccīa cōtrarebelles orare. ꝑempti ⁊ exterminati ſunt quaſi ſubito. qui cēſura eccleſiaſtica. ⁊ armis bellicis iamdudū domari nō potuere. bene fa. xxxvj. di. c. vl. vbi dr̄ ꝙ orāte moyſe vincebat populus. vincebat̉ aūt dū dimittebat manus. ⁊ vide hoſti. in ſū.de remiſ. §. ad quid valent. ꝟ. fateor. vbi ponit exempla de daniele moyſe ⁊ dauid orātibus. Sed qui legent tripartitā hiſtoriam hug. floracen̄. helimand̓. rufinū ⁊ hiſtoriagraphos inuenient ꝙ theodoſius imꝑator ſenior ſuis orationibus miraculo ſam victoriā obtinuit ꝯtra eugeniū ⁊ arbogaſten. quoꝝ exercitus iacula vehementiſſimus ventus retorquebat in ipſos⁊ iacula ꝑtis theodoſij cui maioris fortitudine vltra menſurāhūani ictus impingebat in illos. ⁊ hoc voluit ipſe claudianuspoeta qui tūc florebat dicēs. O nimiū dilecte deo cui militatether. Et cōiurati veniunt ad claſſica venti. hoc aūt obtinuitipſius theodoſij oratio qͥ talis fuiſſe legit̉. Op̄s deꝰ tu noſti ꝙin noīe chriſti filij tui vltionis iuſto vt puto plia ſuſcepi. ſin aliter in me vindica. ſi vero cū iuſta cā ⁊ in te ꝯfiſus huc veni.porrige dexterā tuā. ne forte dicant gentes. vbi eſt deus eorū.ꝯcor. huic fi. de vo. magne. poſt prin. ⁊ huic glo. ſit fin