obligari¶ Dem.Aiuilegium ꝑſonale ꝑſonam ſequitur: ⁊ extīguitur cum ꝑſona.
¶ Dem.Emel malus ſemꝑ preſumit̉ eſſe malus.¶ Dem.
Scire debes ꝙ impoſſibilitas ꝓpͥe triplex ē: iuris ⁊ facti ⁊ nature.De pͥma pone caſum. liiij. di. abbati. de pac. c. vlti. ff. d̓ ver. ob. l.inter ſtipulantem. §. ſacram. ſtipulatio em̄ rei ſacre l̓ liberi homīsnō tenet vt ibi. De ſcd̓a ibidem. ⁊. ff. de ver. ob. l. generaliter. ⁊ l.ſe. nō em̄ tenet ꝓmiſſio: ſi id ꝓmitto qd̓ impoſſibile ē de facto: vtmontes alpiuꝫ vltramare d̓ferre. ff. d̓ ſta.li. l. cum heres. §. j.Item ſi dare ꝓmittoquod natura dari eſtimpoſſibile: vt ſolemlunam ⁊ ſtellas: velface̓ quod natura eſtimpoſſibile fieri. vtcelum aſcendē vl̓ digito tange̓. ff. d̓ ver. obli. l. ſi ſtipuler. j. ⁊ .ij.reſponſo. huius aut regule ratio ſatis patet: quia om̄is obligatioaut in dando aūt in faciendo ꝯſiſtit. ff. d̓ ver. obli. l. ij. in pͥn. ſꝫ qd̓nō ē: nec eſſe pōt: dari vl̓ fieri nō pōt: gͦ ibi cōſtitui nequit obligatio. Item obligatio actionē parit. ff. d̓ procu. lꝫ. §. ea. ſꝫ quod nonē nec eſſe poteſt: obligationē parere nō pōt: ⁊ ſic nec actionē. Iteꝫactio ē ius perſequēdi in iudicio quod nobis debetur: inſti. d̓ act̓..ij. reſponſo. debere aūt ē d̓ alio hr̄e. ſꝫ quod nō eſt nec eſſe poteſt:d̓ alio haberi nō pōt: gͦ ibi non eſt actio: ⁊ ſic nec obligatio. Notatn̄ ꝙ hec regula locum habꝫ in matrimonio ⁊ vltimis voluntatibus ⁊ ſingulis ꝯtractibus ī ſententijs ⁊ preceptis. ff. que ſen. ſineap. re. l. vlti. j. ⁊. iij. reſponſo: in confeſſionibus. ff. d̓ inter. act. l.in cōfeſſionibus. ⁊ ad. l. acquil. l. inde neratius. §. vlti. no. ſuprad̓ confeſ. ca. vltimo. Item in legibus ⁊ conſtitutionibus que debēt eſſe poſſibiles. iiij. di. erit. Eſt tn̄ in hoc differentia ꝙ impoſſibilis conditio appoſita in ꝯtractu vitiat contractum: vt in p̄allega. legibus. ff. d̓ acti. ⁊ obli. l. nō ſolū. ⁊ inſti. d̓ inuti. ſtipu. §. impoſſibilis. In teſtamētis tn̄ ⁊ matrimonio ob ip̄oꝝ fauorem habetur pro nō adiecta: d̓ condi. ap. ca. vltimo. vbi d̓ hoc. ⁊. C. d̓ inſtitu. ⁊ ſb̓ſti. l. rep̄hendenda: ⁊ quod dicit hec regula d̓ impoſſibili: intelligas etiā hoc d̓ turpi: ⁊ d̓ hoc dicaꝫ infra. eo. nō ē obligatoriū.⁊. c. in malis.b Obligari. etiam iuramento: quia temerarium eſt. xxij. q. iiij.ꝑ totum. ⁊ ſupra d̓ iureiuran. ſicut: ⁊ sͣ d̓ app. queſtioni: nec obligatur etiam naturaliter: vnde dicit lex. ff. e. ti. impoſſibilium nulla ē obligatio: vniuerſale igitur negatiuum oēm obligatōem denegat nec committitur ſtipulatio pene promiſſe. ff. d̓ ver. ob. l. ſi homo mortuus. Nota ergo ꝙ ſi bononie conſtitutus promittaꝫ centum hodie rome me tibi daturum: quia impoſſibile ē ꝓmiſſum: nōnaſcitur obligatio: vt hic: ⁊ ē exp̄ſſum inſti. d̓ ver. obli. §. loca. p̄terꝙͣ in caſu. ff. d̓ ver. obli. l. vl. §. ſi inter eos: ſcilicet quando ſtipulator ⁊ ꝓmiſſor bonon̄. conſtituti notificauerant diſpenſatoribus ſuis rome conſtitutis: ſtipulatōem eo die fore futuram: mandans ꝓmiſſor ſuo diſpenſatori vt ſolueret: ⁊ ſtipulator ſuo vt reciperet ea die: ar. contra. sͣ. d̓ do. ⁊ contu. cum dilecti. ff. d̓ arbi. celſus. ff. man. l. ſi mandato. ij. §. paulus reſpondit. dic ſolu. ibi eſtvnum mandatum duo poſſibilia continēs: ⁊ ideo ad vtrūqꝫ obligatur: ⁊ ſi deficiat primum tenetur ad ſcd̓m: hic aūt vna ē obligatōtm̄ ⁊ tota impoſſiqilis vel ad minus primum impoſſibile ex quoſequitur ſcd̓m: p̄terea cōtractus ſunt voluntarij. C. d̓ acti. ⁊ obli.l. ſicut. iudicium aūt redditur in inuitum. ff. d̓ ver. obli. inter ſtipulantem. §. j. ⁊ ob hoc etiam notauerunt goſ. ⁊ oſtien. in dicta decre. cum dilecti. ꝙ ſi iudex citet aliquem eo die quo impoſſibile eſteum comparere: ꝙ nō ē omnino inutile mandatum: immo lꝫ nonteneat̉ cōparere in die ꝓpter impoſſibilitatē tn̄ tenet̉ comparere pꝰdiem ⁊ poteſt eſſe huius ratio: quia principale eſt ibi quod veniātacceſſorium quod veniat tali die ⁊ principale non vitiatur propter acceſſorium ſed potius econtra: vt dicam infra. eo. acceſſorium. Io. an.p Miuilegium perſonale. Hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. e. l.priuilegia quedam. ⁊. l. in omnibus cauſis. pone caſum.vij. q. j. petiſti. d̓ aucͣt. ⁊ vſupal. c. ij. C. d̓ legi. leges. in fi. ad idē..ff. d̓ conſti. prin. l. j. in fi. ff. d̓ cenſi. l. etatem. in fi. ⁊. ff. ſo. ma.maritus. ⁊. l. ſe. vbi heres mariti extraneus cōdemnatur in ſolidum nō habita ratione ne egeat cum maritus condēnaret̉ inquantum facere pōt habita ratione ne egeat: item in perſonali priuilegio quod datur patri patrono ⁊ militi vt condemnetur inquantuꝫface̓ poſſunt qd̓ cuꝫ ꝑſona extinguitur. ff. d̓ re. iudi. l. ſunt qui inid. ⁊. l. patronus. ⁊. l. item miles. Et nota ꝙ dicit priuilegiū: quiaius commune ad vnam perſonam directum ad omnes extenditur..lxj. di. miramur. d̓ re iudi. in cauſis. ff. d̓ inr. ⁊ fac. igno. l. regula. §. vlti. ⁊ idem in reſcriptis directis ad ꝑſonas quia cum ꝑſonis
extinguuntur: sͣ d̓ offi. delegͣ. qm̄: ſic ⁊ pacta ꝑſonalia ꝑſonas nō trāſgrediuntur: sͣ d̓ tranſac. decetero. ⁊. c. venieus. ff. d̓ pac. iuriſgentiū..§. pactorum ⁊ compromiſſum nō extenditur ad heredes: niſi d̓ ip̄iscaueatur: sͣ d̓ arbi. ca. vlti. ⁊ intelligitur hec regula d̓ priuilegio perſonali .i. ꝑſone ꝯceſſo. Idem ſi eſſet ꝑſonale ex parte cōcedētis: vt. sͣe. li. d̓ reſcrip. ſi gratioſe. priuilegiorum ergoaliud ꝑſonale aliud reale: vt s d̓ p̄ſump. mādata. Si autem ſimpliciter cōcedantur an dicantur ꝑſonalia an realia? dic vt no. xxv. q. ijī ſumma. xvj. q. j. poſſeſſiones: ⁊ sͣ d̓ inſti. cum veniſſent. ⁊ quod dicitur hic ꝙ priuilegiūꝑſonale extinguitur cum perſona: intelligas idem in reali. vt .ſ. extincta re extinguatur priuilegium. xvj. q. vij. ⁊ hoc diximus. d̓ ver. ſig.abbate. in fi. ff. quando. di. vſu. ce. l. vſufructu. quod dic verum: qn̄ipſe res vl̓ loca: puta eccleſia ciuitas vl̓ loca alia ſacra vl̓ prophanadeſtruuntur ſuperioris auctoritate ẜm io. ⁊ lau. qui hoc no. in pre. c.⁊ hoc diximus. ad hoc d̓ conſe. di. j. placuit. d̓ no. oꝑ. nunct. c. ij.⁊ in pre. l. vſufructu. non ergo vlterius vocandus erit aliquis clericus illius eccleſie vl̓ municeps illius loci. ſi autem deſtruatur ab hoſtibus retinet omnia ſua priuilegia ⁊ remanent ibi clerici. vij. q. j.paſtoralis. xix. q. iij. qui ſemel. Idem ſi auctoritate ſuperioris tranſferatur ad alium locum: vl̓ alij vniatur. xvj. q. j. ⁊ temporis. ⁊. c. ſe.d̓ reli. do. quia monaſterium. ff. d̓ contrahen. emp. l. ede. ẜm innocē.qui ad hoc bene no. sͣ. d̓ no. oꝑ. nunc. c. ij. lꝫ hic dicatur priuilegiumtunc extingui cum extinguitur ꝑſona: interdum etiam ante extinguitur: vt cum abutitur priu legio: quia tunc meretur extingui. xj. q. iijpriuilegium. ⁊ in caſibus ibi nota. xxij. di. c. renouantes. ⁊ d̓ conſti.cum acceſſiſſent. ⁊ d̓ priuile. accedētibus. ⁊ d̓ deci. ſuggeſtum. Ad hocautem ꝙ dicitur hic ꝙ priuilegiū ſequitur ꝑſonam contradicit. ſuprad̓ vſu pal. ex tuaꝝ. ſo. indeterminate conceſſum ꝑſonam ſequitur p̄ciſe. vt hic. priuilegium autem vſupallij conceditur cum determinatioue loci ⁊ tꝑis: ⁊ ideo extra locum ꝑſonam nō ſequitur. tenor enimpriuilegioꝝ attendēdus ē ⁊ ẜuandus sͣ. d̓ priuile. porro. ⁊. ca. recepimus. vl̓ dic vt. jͣ. dicam. cōtra. d̓ priuilegijs antiqua. xxj. di. deniqꝫ..ff. d̓ offi. ꝓconſul. l. vlt. vbi pn̄te maiore minor nō vtitur priuilegio.ſo. ſpeciale eſt ob ſuperioris reuerentiam: ⁊ dic vt sͣ. vl̓ dic ꝙ ſequit̉ꝑſonam ſemꝑ habitu: licꝫ non actu: ſic ē vbi ad tempus ſuſpendituriuriſditio. lxxxj. di. ſiquis. vl̓ ob reuerentiam ſuperioris: sͣ d̓ offi.dele. volentes: vl̓ ob certam cauſaꝫ. C. d̓ cur. fur. l. pe. §. j. d̓ hoc dicam. jͣ. e. qd̓ alicui.¶ ¶ Amel malus. pone caſum in ſemel ꝑiuro. xxij. q. v. ꝑuuli: īS accuſa. l. ij. ad hoc. xxv. di. c. vlti. sͣ. d̓ elec. ſuꝑ eo. ff. d̓ decur. l. e os:ſemel ꝯtumace̓: sͣ d̓ p̄ſump. ſcribaꝫ: in ſemel calumniante. ff.hic ergo p̄ſumitur eum qui ſemel malus fuit ſemꝑ maluꝫ eſſe: ⁊ pōthec dici p̄ſumptio hominis: quia contra hominem ſic p̄ſumit̉: poteſtetiam dici p̄ſumptio facti: quia ex ſemel facto ſic p̄ſumit̉: pōt etiā dicip̄ſumptio iuris: quia ius ſic p̄ſumit ex facto vt h̓ vides ⁊ in iuribusſupra ſignatis: d̓ quibus diuerſis p̄ſumptionibꝰ proſequere: vt no.per io. l. di. ferrum. liiij. di. fraternitatem. ꝑ ber. d̓ ſpon. is qui. per accur. ff. qd̓ me. cā. l. nō ē veriſimile. hic ergo vides ꝙ p̄ſumit̉ ex p̄terito circa pn̄s ⁊ futurum interdum p̄ſumitur ex pn̄ti circa p̄teritum: interdum circa pn̄s. interdum circa futurū: qd̓ ꝓſequere vt no. xliiij.di. multis. xxxiiij. q. ij. cū ꝑ bellicam. d̓ p̄ſump. ſcribam. ⁊ in p̄dic. c.is cui. lꝫ autem vt sͣ dixi. hec poſſet dici p̄ſumptō iuris: nō ē iuris. ⁊d̓ iure: admittit em̄ ꝓbationem in ꝯtrarium: ⁊ ꝓbato ꝙ penitueritvlterius malus nō dr̄. l. di. ferrum. d̓ ꝯſe. di. iiij. c. ij. d̓ reſcrip. eā te.d̓ teſti. teſtimoniuꝫ. ff. d̓ edil̓. edic. ꝙ ita. ſaluo eo qd̓ dr̄. sͣ d̓ heret. adabolendam. §. illos quoqꝫ. sͣ. eo. li. eo. ti. ſuꝑ eo. Nota gͦ ꝙ qͥ ſemelfuit bonus l̓ malꝰ ſemꝑ p̄ſumit̉ bonus l̓ malꝰ. xj. di. miramur. ⁊ sͣd̓ p̄ſump. mādata: ⁊ pͥma facie qͥs p̄ſumit̉ bonus. xj. q. iij. in cūctiſ.d̓ p̄ſump. dudum. ff. d̓ le. ij. cuꝫ pater. §. rogo. Qui aūt ſemel malusſemꝑ p̄ſumit̉ malus: vt hic. ⁊. ff. d̓ re mili. l. non oēs. §. a barbaris.C. d̓ ſuſcep. ⁊ archa. l. ſi aliquid. li. x. ⁊ ꝓcedit hec p̄ſumptio: tumex p̄ſumentis natura corrupta: tum quia natura humana prona eſtad delicta xij. q. j. om̄is etas. in aut̓. d̓ monachis. §. ſi v̓o his. colla..j. Idem in ſimili quilibet p̄ſumit̉ pauꝑ: qꝛ nudus natus fuit. xlvij.di. ſic̄ hi. C. d̓ ꝓba. l. ex ꝑſona. ff. de magiſtra. conue. l. j. §. magiſtratus: vbi tn̄ ꝓbat̉ ſemel eſſe ſoluendo adhuc idem p̄ſumit̉. ⁊ ſic intelligit̉ lex. ff. d̓ priuile. cre. l. ſi creditores. in fi. Querit̉ aūt quare quisp̄ſumat̉ virtutibus plenus ⁊ nō diuitijſ? vide ꝑ ber. ⁊ oſti. d̓ ſcru. ca.vno. ⁊ no. ꝙ hec p̄ſumptō interdū tranſit ad filios: qꝛ qͥ patrē incōtinentē habuit incōtinēs p̄ſumit̉: ⁊ ob hoc illegittimꝰ nō ꝓmouet̉. lvj:A. iij.