iura nolumꝰ īmutari.Explicit liber primus. Incipit ſecundus. de iudicijs. ℟.¶ Nno. iiij. ī ge. ꝯci. lugd̓.Uris eē ambiguūnō videt̉: iudicē delegatū qͥ a ſede apoſtolica mādatū adh̓ nō receꝑit̉ ſpāle iubere nonpoſſe alt̓utrā ꝑtiū corā ſe ꝑſonalit̓ ī iudicio ꝯparere: niſi cāfuerit crimīalis: vl̓ niſi ꝓ veritate dicēda vl̓ ꝓ iuramēto calūnie faciēdo: vl̓ al̓s iuris neceſſitas ꝑtes coraꝫ eo exegeritꝑſonal̓r p̄ſentar. ¶ Oni. viij.Ulieres qͣs vagari nonꝯuenit: nec viroꝝ cetibꝰ

īmniſceri auctͣate litteraꝝ ſedisapl̓ice vel legatorū ip̄ius: autalia quacūqꝫ ad iudiciū ꝑſonaliter euocari vl̓ trahi inuitascā ferēdi teſtimoniū: aut aliaqͣlibet q̄ ī iure nō expͥmit̉ ꝓhibemꝰ. Sed cū neceſſariū fuerit teſtimoniū earūdeꝫ iudex īexpēſis ꝑtis ꝓducētis eaſdē tabellionem: aut aliā ꝑſonā idoneā ad eas tranſmittat: vel ſiforte talis caſus occurrerit qͦiure ꝓhibēte receptio teſtiū alteri ꝯmitti nō poſſit: iudex tc̄ꝓpt̓ hͦ ꝑſonalit̓ ad illas accedat: aūt ſi tal̓ ſit ꝑſone iudicātis ꝯditio: ꝙ id ꝑ ip̄m n̄ deceatfieri vl̓ n̄ poſſit: mittat ad easꝓuiſo ꝙ caſus hꝰ mōi videlꝫ

ſyndico: vel hi qui audiūt cām p̄ſbyteri: diaconi: ⁊ ſubdiaconi: inhis caſibꝰ oēs citare debēt: ⁊ ſi due ꝑtes ſūt pn̄tes: ſufficit. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuer. plane. de decre. ab ordi. faci. l. iij. niſi ī p̄dictis caſibꝰvbi certꝰ reqͥrit̉ nūerꝰ. xv. q. vij. ſi at̄. ⁊.c. felix de re iudi. nō pt̄ aūtſunt delegati: ⁊ tūc ſb̓diſtīgue: aut ſūt dati ſimpl̓r: ⁊ tūc vnꝰ ſinealio n̄ ꝓcedit: sͣ de of.dele. cāꝫ mr̄imonij: autcū clauſula: ⁊ tūc iteꝝſubdiſtingue quia autcuꝫ clauſula iſta: vosvel alter vr̄m: aut cuꝫilla: ꝙ ſi n̄ oēs. ī pͥmocaſu tene qd̓ habes sͣeo. li. de offi. dele. cumplures. In ſecūdo qd̓hēs sͣ de offi. dele. prudentiā. Sed q̄res qͣreius diuerſuꝫ int̓ arbitros ſimpl̓r datos: etdelegatos ſimpliciterdatos vt per ſuꝑiorapatuit? dic ꝙ ius qd̓minꝰ dictū eſt a ꝑtibꝰſupplꝫ lex. ſic al̓s. ff. e.ti. Itē ſi vnꝰ. §. pͥncipalit. Iudices at̄ maiori maturitate creant̉vt sͣ de reſcrip. ſtatutūet iō ius ī eis ſupplerenō vult. Itē ī iudicibꝰrigor attedit̉: qꝛ clemētiores lege eſſe non debent: in autē. de iudi.§. oꝫ colla. vj. arbitriaūt ꝓut viſuꝫ eis eſt:ꝓnūciāt ⁊ plerūqꝫ eligūt̉ amici ⁊ pn̄t viles eē: ⁊ iō ius magis circaillos ꝓuidere ⁊ conſiderare voluit vt sͣ in pͥn. decre.Uris eſſe ambiguū. Iudex delegatꝰ nō hn̄s ad hoc ſpālea Imandatū a papa nō pt̄ cōpellere ꝑtē: vt ꝑſonaliter corāeo cōpareat niſi ex rōnabili cauſa.b Ambigͣuū. Ambiguū eſt: vbi opiniones ſunt: ⁊ iura varia vident̉: sͣ de ſen. ex. inter alia.c Non videtur. nec eſt. ff. de ar. queſitū.d De legatū. a ꝯͣrio ſenſu videt̉ ſecus de ordinario. xxv. diſt. qͣlisde his q̄ fi. a p̄la. cū apl̓ica. Sed ideꝫ in ordinario ẜm ber. nō em̄pōt ꝯpellere ꝑtes cora ſe venire ꝑſonalit̓ niſi ī ſequētibꝰ caſibꝰ. C.de ꝓcu. l. vl. ⁊ iō de ip̄o dictū nō fuit: qꝛ de ip̄o nō dubitat̉ ꝑ p̄dictāl. ſed de delegato pape dubitabat̉ qͥ videbat̉ poſſe idem quod papaquo ad illā cauſam. libeꝝ em̄ eſt cuilibet ꝑ ſe vel ꝓcuratorē rn̄dere. C. de his qui ad eccle. cōfu. l. pn̄ti. §. cū aūt. ff. de ꝓcu. l. j. jͣ. deiura. calū. c. vl. de ꝓcu. quere lā. beneficiū aūt iuris nemini auferendū eſt: vt .xxviij. di. de his. jͣ. de reg. iu. indultū cū ſuis cōcor.Ar. cōtra ꝙ ꝑſonaliter citatus ꝑſonalit̓ venire teneat̉: sͣ de dolo⁊ cōtu. cū dilecti. Dic ꝙ illud obtinet ī papa: vt ibi no. ⁊ ſic etiāsͣ de ma. ⁊ obe. hūilis. de dila. c. vlti. ⁊ habēt hec locū in cauſis priuatorū. In cauſis v̓o eccl̓ie collegij vel vniuerſitatis de neceſſitate īteruenit ſyndicꝰ: de iura. calū. in ꝑtractādis. ⁊. c. ſe. ẜm ber.e Speciale. qꝛ tunc ſicut papa id poteſt: ⁊ ip̄e ſimiliter: sͣ de ꝓcura. c. pe. cum ſuis concor.f Iudicio. de extra iudicium non dubitabat̉. ⁊ eſt ſi. sͣ. e. li. de reffitu. in integrū. c. ij.g Crimīalis. intelligas crimīaliter intētata. ſi em̄ de crimineagit̉ ciuilit̓: bn̄ īteruenit ꝓcurator: sͣ de ꝓcu. tue: de accu. ſuꝑ hisvn̄ tūc ꝑſonalit̓ venire cōpelli nō poterit. Si aūt crimīalit̓ intentat̉: ꝓcurator nō īteruenit̉ niſi in caſibꝰ nota. ij. q. vj. ſi qn̄: ⁊ sͣ deaccu. veniēs. Sed q̄rebat hic ber. ſi admittat̉ ꝓcurator in cā criminali: an valeāt q̄ facta ſunt cū eo. Et videt̉ ꝙ ſic: ſi nō opponit̉exceptio. C. de ꝓcu. ita demū. ff. de ꝓcu. filiuſſa. §. veteran: ⁊ eaq̄ fint cū falſo ꝓcuratore valēt ꝑ ꝯſenſuꝫ. ff. d̓ iudi. licꝫ. ff. rem ra.ha. l. iij. §. falſus. Sed ꝯtra videt̉: qꝛ contra legē actū eſt. ff. de publi. iudi. l. penul. §. ad crimē. ⁊. v. q. iij. §. in criminalibꝰ. dicebatber. ꝙ valet qd̓ cū eo actū eſt per pͥma iura: exquo nō fuit obiectūIudex tn̄ talē ꝓcuratorē ex officio ſuo pōt: ⁊ debet repellere: sͣ d̓excep. exceptionē cū ſuis cōcor. ⁊. jͣ. de accu. cū. pͦ. nec ob. ſi iudexdebet repellere: ergo nō valuit iudiciū: vide inſtantiā ī excōicatoꝑ p̄dictā decre. exceptionē. jͣ. de excep. pia. ⁊ cū ber. cōcordat guil.in ſpe. de ꝓcu. §. j. ver. ſed pone ꝙ in cā tali.h Dicenda. puta p̄ſtando iuramentū de veritate qd̓ ſolū olim p̄ſtabatur in ſpiritualibꝰ: hodie ſecus. jͣ. de iura. calū. c. j. in fi. et

differt in eo a iuramento calūnie: quia per illud reſpondet̉ deeo quod credit et eſtimat. C. de iura. calū. l. ij. §. ſin auteꝫ. periſtud iuramentum de veritate reſpondet̉: vt littera ſonat: s deelec. dudum. ij.i Calūnie. qd̓ principales ꝑſone preſtare debent. C. de iura.calū. autē. principales. ⁊ .jͣ. de iura. ca.in ꝑtractādis: quodverū eſt niſi ꝓcurator habeat ad id ſpeciale mandatū. jͣ. deiura. calū. c. vlti. inquo caſu dicā ꝙ delegatus principalē adiurandū compellerenō poterit cum ibitunc nō ſit iuris neceſſitas d̓ qua ſequit̉niſi forte principal̓iuſtior ſit ꝙͣ ꝓcurator: ⁊ natura cauſehͦ requirat vel ſcitmelius veritatē. vtC. de ꝓcu. l. vlti. etfacit ad hoc sͣ de procu. ſi quē. in fi. e. li.Ulieres qͣsmulieres ꝑſonaliter ad iudiciūquacūqꝫ cauſa in iure non expreſſa in uite trahende nō ſuntſed ſi neceſſariuꝫ ſitipſarum teſtimon iūin cauſa: iudex expenſis producentis interdum ibit: interdummittet: ⁊ iudex fraudulenter vadens excōmunicatus eſt. Mulieres religioſe etiā volentes extra monaſteriuꝫ ſuū ex aliqu acauſa ꝑſonaliter ad iudiciū trahi nō pn̄t: qd̓ ꝯtra p̄dicta fit eſtirritū. Iſta decre. bonifa. extrauagans erat: qꝛ edita ante compilationem huius. vj. libri.b Immiſceri. periculoſa eſt enim ſexuū cōmixtio. xviij. q. ij.c Litteraꝝ. generaliū intelligas: puta quibꝰ cauſa cōmittit̉.diffinimus.ſi em̄ ſpāliter expreſſum eſſet in ſitteris: ꝙ mulier trahi poſſetſecus: ad hoc sͣ. c. ꝓximo.d Legatorum. vel delegatorum multomagis: ad hoc ſupra dereſcrip. ſtatutum.e Alia. puta ordinaria vel delegata ab eo.f Inuitas. volentes ergo poſſunt: ⁊ in hoc differūt religioſevt. jͣ. ſequitur.h̓ Prohibemus. no. meliorem conditionem mulierū ꝙͣ mariūExprimitur. sͣ. c. proximo.ad idē sͣ de ſentē. excōmū. mulieres. ⁊. c. ea noſcitur: sͣ de pig. exlitteris. Interdū eſt deterior: quod dic vt no. sͣ de pe. ⁊ re. noua quedā ad hoc. ff. de reg. iu. l. ij. Interdū par vtriuſqꝫ cauſa:⁊ de his no. in ſpe. de ꝓcu. §. j.i Neceſſarium. qꝛ nō ſunt alij qui veritatem ſciant: vel nonita bene ſciunt. xiiij. q. ij. ꝙͣꝙͣ.k Producentis. iiij. q. iij. venturis: sͣ eo. li. de reſcrip. ſtatutū⁊ C. de teſti. qm̄. ſicut ergo producens tenetur expenſas miniſtrare teſti producto: ita ⁊ tabellioni vel iudici qui ad eas vadit: vt hic vides.l Idoneam. preſbyterū vel alium virum honeſtum corā quoiurent: ⁊ ibi etiā erit tabellio: ⁊ citabitur ꝑs aduerſa vt vadatviſura eas iur are: vt sͣ de teſti. c. ij.m Iure prohibente. vt in criminali crminaliter intentatavt in autē. de teſti. §. et. qm̄. §. hec omnia: ⁊. C. de fi. inſtrumē.autē. apud eloquētiſſimū.n Accedat. expenſis producentis: vt sͣ non em̄ in hoc caſu credo locū habere decre. sͣ. e. li. de reſcrip. ſtatutū. §. inſuꝑ.o Perſone. puta epiſcopus vel ſuperior ꝓpter reuerentiamip̄ius pontificalis officij ad mulierculā eos ire non decet: ad hͦsͣ de offi. or. c. j. eo. libro.p Poſſit. puta ratione infirmitatis vel forte loci in quo morat̉ mulier: vel alia ſimili.Mittat. tabellionem vel perſonam idoneam: vt dictum eſtſupra. Iohannes andree.