Super reſidentia v̓o vt premittitur facienda: poſſit ordinarius gratiam diſpenſationis ad tempus facere ꝓut cauſa rationabilis id expoſcit.¶ Dem in eodeꝫ.Emo deinceps parochivalem eccleſiaꝫ alicui nōconſtituto in etate legitima ⁊ſacerdotio commendare preſumat: nec tali etiam niſi vnāet euidenti neceſſitate vel vti-

litate ipſius eccleſie ſuadentehuiuſmodi autem cōmendaꝫ:vt premittit̉: rite factam: declaramus vltra ſemeſtris temporis. ſpaciuꝫ non durare: ſtatuentes quicquid ſecus de cōmendis eccleſiarum parochialium actum fuerit eſſe irrituꝫipſo iure.I Icolaus. iij.Upientes eccleſiarum vacationibus

⁊ quali. c. j. Idem ſi ante adeptuꝫ beneficium in illaꝫ irregularitatemincidit qualitercūqꝫ. qꝛ id in ꝓmotōe ſua tacere non debuit. xxiiij. di.quādo. ⁊. c. vlt. sͣ. de cor. viti. expoſuiſti. de renūci. niſi cum pridem.§. perſone. ſi aūt iuſta cauſa eū non excuſat: aut eſt parochialis eccleſia: ⁊ tūc elapſo anno pͥuatus eſt ipſo iure etiā ſi nō moneat̉: vt hic.aut eſt aliud beneficiuꝫ:⁊ tūc ſi mōitus nō vultꝓmoueri priuādus eſt:sͣ. eo. cum in cunctis. §.inferiora. In ep̄atū aūtnon requiritur monitioſed ſufficit negligentiaelecti ꝑ tempus a canoneterminatū. c. diſtin. c. j.circa fi. Si v̓o beneficiūnon habet certuꝫ ordineꝫannexū ⁊ eccleſie neceſſitas vel vtilitas nō exigit: inuitus cogi non dꝫ⁊ punitur qui eū ꝯpellitlxxiiij. diſt. c. j. ⁊. ij. ⁊. c.vbi iſta. Si aūt neceſſitas vel vtilitas eccl̓ie requirit vt ꝓmoueat̉ clericus: ſi ſe excuſat p̄textucriminis: qd̓ ſe ꝯmiſiſſe ꝓponit: aut ſi ꝓponit aliud impedimentuꝫ inqd̓ incidit culpa ſua: tūc ep̄us debet inferiores idoneos ꝓmouere: etip̄m clericū ab ipſo bn̄ficio penitꝰ amouē: niſi al̓s valde vtilis ⁊ neceſſariꝰ eſſꝫ illi eccl̓ie: de eta. ⁊ qͣli. q̄ris. vbi v̓o impedimentū tꝑale p̄tendit: puta infirmitatē vel etiā ꝑpetuū ex delicto ſuo nō ꝓueniēs nō ſolūnō cogit̉: ſꝫ etiā ſi eiꝰ excuſato n̄ admittit̉ poterit appellare: ſic̄ ⁊ tutorappellat ob excuſatōeꝫ rōnabilē nō admiſſam. ff. qn̄ ap. ſit. l. j. §. ſi qͥstutor. qd̓ ſi volūtate ſola rēnuit ordinari nil p̄tendēs: niſi qꝛ non vultdebet ꝯpelli appellatōe remota ꝑ ſubtractōeꝫ bn̄ficij ⁊ officij. lxxiiij. di.c. iij. ⁊ .iiij. de regularibꝰ dic vt in cle. de ſta. reg. ne ī agro. §. antepl̓t.x Ordinariꝰ .i. ſuus ſuꝑior ſiue ſit ep̄s ſiue maior vel inferior ep̄o:de cle. nō reſi. relatū. ⁊ ſic illud ītelligūt inno. ⁊ oſti. diſpēſatiōeꝫ at̄ illius. c. jͣ. e. cū ex eo: nō poſſunt inferiores ep̄is face̓: vt ibi dicā.y Ad tēpus. bn̄ dicit. qꝛ nec papa ſuꝑ reſidētia dat ꝑpetuas īdulgentias: ⁊ datas ꝑ p̄deceſſores reuocauit: vt sͣ. e. li. de reſcpͥ. c. vlt.Emo. parochial̓ eccl̓ia nō ꝯmēdet̉ niſi ꝯſtituto ī etate legitīa⁊ ſacerdotio: ⁊ tali nō niſi vna. ⁊ illa tunc demū cū neceſſitasvel vtilitas exigit. talis aūt ꝯmenda vltra. vj. mēſes nō duret. qd̓ ꝯtra p̄dicta factu fuerit eſt irritū ipſo iure.b Deinceps. ꝑ hoc verbū apparet ꝙ hec ꝯſtitutio ad p̄teritas ꝯmendas nō extendit̉. ⁊ qꝛ natura ꝯſtitutōis eſt ꝙ nō extendat̉ ad p̄terita:⁊ de hoc sͣ. c. ꝓxi.c Parochialem. in alijs gͦ nihil īmutat̉: ſꝫ remanet ius antiquū ẜmguil. ad hoc. C. de ap. p̄cipimꝰ.d Etate .ſ. ꝙ attigerit. xxv. annū: sͣ. c. ꝓxi.e Sacerdorio. vt poſſit interiꝫ ipſi eccleſie in ſacerdotali ordine deẜuire. ⁊ no. ꝙ parochial̓ eccl̓ia pt̄ ititulata dari etiā non p̄ſbitero: sͣ.c. ꝓxi. .jͣ. e. cū ex eo. jͣ. de inſti. c. ij. ꝯmendari aūt nō: ⁊ hoc eſt nouū.qꝛ an̄ ꝯſtitutōeꝫ iſtā hoc nō erat.f Cōmendare. ꝯmēdare idē eſt qd̓ depone̓. ff. de. v̓. ſig. l. ꝯmēdare.ff. depoſit̓. l. lutiꝰ. xxij. q. ij. ne qͥs arbitret̉: sͣ. depoſit̓. c. j. Qn̄qꝫ accipitur ꝯmēdare ꝓ v̓bali honore alicui impēſo: vt cum qͥs de aliqͦ laudat̉:vel qn̄ amicū ꝯmēdo vt ei v̓balē honorē faciā. ff. man. ſi v̓o. §. cū qͥdā.⁊ ea que cōmendandi cauſa dicunt̉ non obligant. ff. d edil̓. edic. ſciendum. ff. de ꝯtrahen. empt. ea que. nec cōmendādi ſui cauſa debet quisfacere quod alteri noceat. xj. q. iij. ſi quis v̓o. ſed hic de cōmenda agimus: que eſt cuſtodia eccleſie alicui cōmiſſa. Et primo quero an talisſit prelatus? ⁊ dico ꝙ non: ſed ꝓcurator tm̄: habet tamen legitimaꝫ adminiſtratōnem. xxj. q. j. relatio: sͣ. eo. cū nobis olim. ij. §. fi. ⁊ ſic noͣ.xxj. q. j. qui plures. ſed nūquid interim dicitur vacare? dic ꝙ non. qꝛtitulus iſte eſt canōicus ſicut ⁊ alij: sͣ. e. dudum. ij. ⁊ in predic. c. qͥ plures. ⁊ cum modo debito ſit: vt hic. Sed nunquid facit iſte talis fructꝰſuos? dic ꝙ non ẜm gar. quia cuſtos eſt: nec in eccleſia ius habet: necetiā in fructibus: niſi ad colligendū ⁊ gubernandū ⁊ ꝓuidendum ſibi⁊ miniſtris. ⁊ qd̓ ſuꝑeſt in vtilitatē eccleſie cōuertenduꝫ eſt: ſicut ⁊ deviſitatore dicit̉. lxj. di. obitum. ⁊. c. cathinenẜ. ⁊ hoc tenet oſti. ī decre.dudū. de elec. tn̄ ꝯͣriū ſit de facto. Sꝫ nūquid hn̄s talem ꝯmendā impetrās eccl̓iaꝫ tenet̉ de ꝯmēda facere mentōeꝫ? dic̄ ꝙ ſic: ar. decre. de ꝯceſ.p̄ben. cum noſtris. ⁊.c. litteras. Nunquid ad talem ꝯmendam vocabitur patronus? dic ꝙ ſic ẜm inno. oſti. ⁊ gar. ar. xvj. q. vj. filijs. idēī alijs qͥ ex tali ꝯmēda ledunt̉. ff. de adop. l. naꝫ ita. ff. de mi. l. ī cauſe:sͣ. de oſ. archi. ad hoc. §. fi. ſi at̄ fuerīt ꝯtumaces vlteriꝰ nō audient̉. jͣ.qͥ fi. ſint leg. ꝑlatū. Sꝫ q̄ro an̄ ꝑ ordinariū reuocari poterit vel interiꝫ

conferri? dic ꝙ nō ẜm gar. niſi ceſſet cauſa ex qua facta fuerat: ar.de vo. ⁊ vo. re. magne. ad finem. lxiij. di. §. verū. Quid ſi ꝯceſſumſit epiſcopo ꝙ vſqꝫ ad certum tempus fructus vacantiū eccleſiarūꝑciꝑe poſſit: sͣ. de v̓. ſig. tua. sͣ. e. li. de reſcrip. ſi ꝓpter. jͣ. de prebē. ſitibi conceſſo. Nunquid talis indulgentie pretextu fructus cōmendati beneficij poteritretinere? nō ẜm guil.cum cōmenda ius tribuat: vt sͣ dixi. dicuntautem quidam ꝙ epiſcopus cōmendare poteſt tm̄ vſqꝫ ad illudtēpus quo poteſt conferre ſcꝫ vſqꝫ ad. vj.menſes. ſed certe hocẜm guil. falſum eſt. ſiem̄ ſecunda vel terciadie poſt vacationē cōmendaret: iam nō duraret cōmenda hec ꝑſex menſes: qd̓ tamēpoteſt ꝑ hanc ꝯſtōneꝫſi igitur vltīa die ſexmeuſiuꝫ fiat cōmēda:durabit ꝑ ſex mēſes.⁊ hoc dicit hec conſtitutio. caueat tamen ordinarius vt pͥuſꝙͣ totuꝫtempus ſuum labat̉: cōmendam faciat: quia poſtea ſe intromitterenon poterit: ar. de offi. dele. de cauſis: vel dic ꝙ etiā illo finito poterit eam cōmendare alicui cuſtodiendam ⁊ ſaluandaꝫ: donec ſuꝑiorꝓuideat: ar. de ap. cum teneamur: ⁊ de offi. or. cum vos.g Nec tali .ſ. ꝯſtituto in etate legitima ⁊ ſacerdotio.h Unam. ergo duas cōmendatas habere nō licet: ſic nec duas intitulatas: ſꝫ ꝙ poſſit habere vnam intitulatā ⁊ aliā cōmendatā nōꝓhibet̉: īmo ꝑmittit̉: vt. xxj. q. j. qui plures. cui antiqͦ iuri ſtādūeſt: cum reuocatum non ſit.i Neceſſitate. iſta duo in diſpenſatiōe eccleſiaſticaꝝ reꝝ attēdēdaſunt. xij. q. ij. ſine. de p̄ben. expoſuiſti.k Huiuſmodi .ſ. factam cōſtituto in etate legitima ⁊ in ſacerdotio⁊ ex cauſa ⁊ de vnica tm̄ parochiali eccleſia.l Declaramus. de hoc erat antiquoꝝ altercatio: quidam dicebanteam vltra durare: quidam non. Io. an.m Semeſtris. olim dubia erat littera iſta: quia quidam libri habebant trimeſtris: quidam ſemeſtris: ⁊ litteram trimeſtris dicebatdn̄s guil. ſe habuiſſe de bulla.n Durare. nunquid finitis ſex menſibꝰ poterit ordinarius eandēirato eiſdem vel alteri cōmēdare? videt̉ ꝙ ſic ex cauſis hic exp̄ſſisar. C. de dona. ſancimus. §. ſiquis autem ex diuerſa. quia tempuslateranen̄. ꝯci. non currit pendente cōmenda ex cauſa facta: ſꝫ certemens huius conſtitutionis contradicit: al̓s fraus ei fieri poſſet: ⁊perpetuo fieri: ar. jͣ. de diuor. quanto. §. fi. ⁊ facit optime. jͣ. e. cōmiſſa. vel diſtingue vtrū cōmenda fiat intuitu eccleſie vel perſone.Sed nunquid cōmenda expirat morte cōmendantis? dic ẜm guil.ꝙ non. sͣ de p̄ca. c. fi. ⁊ de cōmo. c. vno. de dona. cum dilectus.¶¶ pientes. caſus. tria tꝑa ſtatuerat gres. x. circa expedinōꝫeccleſiaꝝ vtilia sͣ. e. ꝙͣ ſit. Primū de electiōnibus pn̄tādiselectis. Secundū de exhibendo conſenſu. Tercium de ꝯfirmationepetenda. Primū confirmat papa nicolaus cum certi tēporis adiunctione: ſtatuens ꝙ ſi infra octo dies exquo cōmode poterūt eligēteselectiones electis diſtulerint pn̄tare: qui culpabiles in hoc fuerint aꝓſecutōne electionis in totū ſint excluſi: ⁊ bn̄ficijs que obtinent inipſa eccleſia per trienniuꝫ ſuſpenſi: ad que ſi infra illud tempus ſetemere vl̓ colorate miſcuerint: illis perpetuo ſint priuati. Secūdūpreciſe confirmat vt iacet. Terciuꝫ mutat circa ꝯfirmatōnes cathedralium eccleſiaꝝ vel regularium que ex immediata ſubiectiōe velappellatōnis deuolutiōe habent peti a papa: ⁊ ſtatuit ꝙ p̄dicti electipoſt ꝯſenſum vel poſt habitam de electōne noticiaꝫ: ſi ipſam debitotempore non contingeret pn̄tari infra menſem iter arripiāt eundiad ſedem ap. pro ꝯfirmatiōe petenda ⁊ cauſa ꝓſequenda cū oībusactis ⁊ munimentis: finito aūt mēſe ſiue iter arripuerint ſiue nō:habebūt tempus arbitrariū. ſcꝫ infra quod cōmode venire poſſint.ꝯſideratis que circa id ꝯſideranda fuerint: adhuc poſt iſtud tēpusarbitrariū habebūt. xx. dies. infra quos ſi ꝑſonaliter nō venerintiuſto impedimēto ceſſante: vel iuſtū impedimētū habuerīt: ſꝫ infrap̄dictū tempus id ꝓponi nō fecerint: vl̓ ꝓponi fecerint infra debitūtempus impedimentū: ſꝫ illud nō ꝓbauerint infra. xv. dies ad hocaſſignatos: vel bene propoſuerunt: ⁊ probauerunt debito tempore: