LiberXXXX.I.
Ego ſum vermis ⁊ nō homo. vermiculos etiā nō ꝯtererent̉ multotiens de via legebat. ſꝫ ⁊ apibꝰ ne deficerēt forte vinū vel mel inhyeme mīſtrabat. diligent̓ em̄ nō tā illaꝝ qͣꝫ ⁊ aliaꝝ creaturaꝝ efficaciā attendebat. Et qͥcqͥd admiratiōis delectamēti. ſiue cuiuſcūqꝫ valoris in vita q̄qꝫ ꝑpendere poterat. id totū in oīm factorꝭgloriā gerebat. Propt̓ hec oīa frat̓ nō noīe nūcupabat. omīa advnius ꝯditoris laudē ꝯtinuus ipſe in laudibꝰ inuitabat. Ipſe ꝟonomē dn̄i noīans. totꝰ ſupra hoīs intellectū afficiebat̉. totꝰ ī iubilo. totus alteriꝰ ſcl̓i videbat̉. Preterea ⁊ tā tā noī ſaluatoris reuerentiā exhibebat ꝙ etiā qͣlecūqꝫ ſcpͥtū inueniret inhoneſte locatūreuerent̉ illd̓ recolligēs ī loco reponebat honeſto. ne forſan ꝟbadīna vel nomīa vel etiam lr̄e qͥbꝰ iſta ſcribunt̉ ⁊ ꝯtēnerent̉ in iſto.Quāta aūt putas erga pauꝑes cōpaſſionis ardore feruebat. quitanta nō ſolū ad aīalia bruta verūetiaꝫ ad inſenſibiles ⁊ infirmasaffluebat. pietatis dulcedine creaturas. Nam hic vere pauperuꝫpr̄iarcha oīno pauꝑrimꝰ eē deſiderās. Et ſi p̄ter vilē tunicā nihilpoſſeſſiōis appeteret. voluit tn̄ in hac vnica nccītate ꝑcere ip̄i qm̄⁊ illaꝫ pluries indigenti cuiqͣꝫ ꝓmptiſſime cuꝑet imꝑtiri. Ueſtesqͦꝫ dr̄ſas a diuitibꝰ in hyeme poſtulabat. qͣs iſtis libentiſſime dantibꝰ. ita vt nec ad reſtitutiōꝫ teneret̉ accipiēs ea egenis qͦs pͥꝰ hr̄eꝯtingeret obuios in frigore porrigebat. Grauiſſimū em̄ erat illi ſialicui paupeꝝ verbo vel facto ꝑciꝑet qͥcqͣꝫ moleſte fieri. Audiēsem̄ vnū ē frībꝰ tꝑe qͦdā pauꝑi cuidā ꝟbū inuectōnis inferre. videne forſitā falſo ſimules pauꝑtatē duriꝰ increꝑatū. fecit corā eodēpauꝑe nuduꝫ ꝓcidere ⁊ pedibꝰ eius deoſculatis. humilit̓ ab ipſoveniā poſtulare. Ait eī. Qui pauꝑi maledicit chriſto facit iniuriācuius nobile ſignū gerit. ꝗ ſe volū tarie pauꝑeꝫ in hͦ mūdo ꝓ nob̓fecit. Ipſe qͦqꝫ etiā ſi mīmū ꝗd haberet corꝑaliū viriū. hūeros tn̄ꝓprios ad ſubleuanda ſuppoſuit onera paupeꝝ. qͦrū etiā pio zelomulta alia faciebat in hunc modum.cxDe miraculis geſtoꝝ eiuſdem.Er ciuitates et caſtellaonge lateqꝫ circūiens tantoꝝ diuina ꝟtute ad pnīaꝫcorda cōmouit. ꝙ ⁊ aliquotiēs ad religiōis hītuꝫ. xxx.recepit. Cpnfundebat̉ heretica prauitas. fides extollebat̉ catholica. quā nō ſoluꝫ ſanctꝰ ille vita magnificauit ⁊ verbis. ſꝫ ⁊ pl̓imisextulit miraculoꝝ ꝓdigijs. Naꝫ ⁊ oēm languorē dīni noīs inuocata ꝟtute curauit magnifice demones effugauit. nullaqꝫ orantineceſſitas aut ꝑiculi difficultas obſiſtere potuit. Panes etiaꝫ adbn̄dicendū illi ſepiꝰ offerebāt. De qͥbꝰ egri guſtantes. a dr̄ſo languoris incōmodo reſurgebāt. Crebro qͣꝫ piꝰ pat̓ qͣſi ſeminudꝰ appl̓o derelictꝰ eſt eo ꝙ tunicā eius ꝑ ꝑticulas cū cultellis inciderēteaſqꝫ deuote ꝯtra dr̄ſa ꝑicula ꝓ ſalutis remedio ꝯſeruarēt. Ipſeaūt vir ſanctꝰ ea p̄cipue q̄ circa chriſtū geſta ſunt aſſidua meditatione reuoluēs. die dn̄ice natiuitatis inſtante humilē naſcentis inbethleē ſaluatoris infantis pauꝑtatē ſil̓itudine qͣ poterat rep̄ſentare deſiderās ad caſtellū de grecio quēdā viꝝ religioſuꝫ ⁊ nobilēnoīe iohannē p̄miſit. qͥ ad hͦ bouē ⁊ aſinū cum preſepio ꝯtra feſtigaudia ſibi p̄ꝑauit. Preꝑato itaqꝫ p̄ſepio fenū impōit̉. adductiitaqꝫ bos ⁊ aſinꝰ ad ꝑ̄ſepe collocant̉. ⁊ ſic cum gaudio vigilie celebres inchoant̉. Frēs qͦqꝫ laudes debitas deo exoluebāt. ſꝫ ⁊ cūctiqͥ aderāt nouis leticie canticis applaudebant. Stabat aūt corampſepio beatꝰ franciſcus ſuſpirijs p̄ gaudio plenꝰ indicibili ſuauitate ꝑfuſus. tandē ſuꝑ ip̄m preſepe ſacra celebrāt̉ ſolēnia miſſarū⁊ ipſe ſanctꝰ dei leuita ſolēnibꝰ ornamētis indutꝰ euangeliū voceſonora ꝓnūciat. ac deinde ppl̓o deuoto ī bethleē rege pauꝑe melliflua p̄dicat. Mirāda ꝟo talis ibidē cuidā viro ꝟtutis oſtēſa eſtviſio. Uidit ad p̄ſepe dictū beatū franciſcū accedere: ⁊ quendaꝫqͥ in illo iacere videbat̉ exanimis velut a ſomni ſopore puerulumexcitare credit̉. Itaqꝫ nō īmerito ſuā dn̄s hieſus chriſtꝰ infantiārecolenti in hmōi formula nō abſurde monſtratꝰ. Quippe qui inmultoꝝ cordibꝰ ꝑ obliuionē qͣſi ſopitꝰ ⁊ mortuꝰ veluti ꝑ btī franciſci doctrinā ⁊ exēplū euigilās ad memoriā eſt reductus. Finitisigit̉ tantis ſolēnijs ppl̓s ad ꝓpria remeauit. At ꝟo de feno p̄ſepijꝯſeruato pl̓a diuerſimode poſtmodū ab vtriuſqꝫ ſexꝰ hoībꝰ ſunremota ꝑicula necnon ⁊ brutis ſanitatis aīalibꝰ morbidis collataremedia p̄ter alia quaſi īnumera que in dr̄ſis egritudinū neceſſitatū ſeu ꝑiculoꝝ generibꝰ geſſit. multos etiā mirifice mortuos reſuſcitauit. quoꝝ ⁊ ſi de pl̓ibꝰ nō ſimus incerti nūeris ad p̄ſens nonponimus. niſi ꝙ xi. eſſe a viris fidedignis accepimꝰ.De oratōnibꝰ eius aſſiduis ⁊ ꝯfidentia in dn̄o. .cviij.Doīa vero que vir beatus intendit ⁊ fecit. totū eius refugiū oratio crebra fuitNam ⁊ ſi ardentiſſimo zelo ꝓximoꝝ lucris intēderet.ſtuduit tn̄ ſummoꝑe ne ſuipſiꝰ curā in oī exꝑimento ꝑfectōis neligeret. ad hͦ ſolitaria loca q̄ſiuit. ad hͦ etiā in heremi vaſtitate reſedit. ſꝫ ⁊ int̓ hoīes hītans ad eccīas domoſue deſertas ſolꝰ nocte
ꝑrexit. O qͣntos in hmōi loci terrores qͣntaqꝫ dyaboli machinamenta deuicit. cui nō ſolū intꝰ malignꝰ ille peſtifera ſepe ſuggeſſitſꝫ ⁊ in aliqua horrenda effigie manu ad manū cū illo ꝯfixit. Taliainquā loca intrepidꝰ vt in or̄one ſibimet inuigilaret elegit. Ibiqꝫpͥus didicit q̄ poſtmodū alios docuit vt nō tam verbis qͣꝫ ꝟtuteſpūs ad eructandū ꝓximis oportuno tꝑe eſſꝫ plenꝰ. Nametſi qn̄hec vel illa dicere cogitaret ꝯtigit vt ad p̄dicandū veniēs oīm illoꝝ q̄ precogitabat oblitꝰ oīno ꝗd diceret non haberet. Sed nectūc qͥdē defectū ſuū ꝯfiteri corā oībꝰ erubuit. ⁊ ſic ſubito ꝟboruꝫeloquētia affluere cepit. Sic ſpe tota iugit̓ in ſolius dn̄i prouidalargitate ſuſpenſus de ꝓpria penitꝰ diffidebat induſtria. eademqꝫmētis ꝯſtantia multis loq̄bat̉ vt paucis. eadēqꝫ diligētia vni ſolpredicauit vt multis. Nulliꝰ qͦꝫ verebat̉ ꝑſonā. ꝗn eqͦnimit̉ ſapientibꝰ ⁊ indoctis. magniſqꝫ loqueret̉ ⁊ ꝑuis. Nam ⁊ cardinalibꝰcorā dn̄o papa honorio ꝯgregatꝭ ꝯſtātiſſime p̄dicauit. nō vtiqꝫtam verboꝝ ſimplicitate moues ad riſuꝫ qͣꝫ mirādo ſpūs feruorecōpūctōnis extorquēs ſuſpiriū. Igit̉ vir ſanctꝰ qui ſibi ⁊ ꝓximisvtilit̓ diuidere tꝑa nouit. quadā vice relictis ex more ſeculariumturbis locū ſolitudīs petijt. totiſqꝫ p̄cordijs deſiderabat agͦſcerequid agēdo ſacrificiū de ſe dn̄o magis gratū poſſet offerre. Cūqꝫhuic deſiderio quāto diutiꝰ tanto feruentiꝰ anhelaret. Die qͦdāin heremitario qͦ manebat ad altare deuote acceſſit. ſuꝑ qd̓ euangelioꝝ libꝝ cū reuerētia ⁊ timore depoſuit. poſt hͦ ſe humilit̓ corāaltari in orōe ꝓſternēs. quāta poterat deuotiōe clamauit ad dn̄ꝫvt in pͥma libri aꝑtōe ſui de ipſo bn̄placitū dare dignaret̉ indiciūTandē corde ꝯtrito ab or̄one ꝯſurgēs ſe crucis ſigno muniuit librumqꝫ aperuit. Cui cum domini noſtri hieſu chriſti paſſio pͥmūoccurret. ſuſpicatus eſt nec caſu hoc forſitan accidiſſet. Unde etrurſus libꝝ claudēs rurſus aꝑuit. Plurieſqꝫ hͦ ip̄m reiterās idemqd̓ pͥus vel ſil̓e ꝓrſus inuenit. Ad hoc chriſti miles nō expauit. ⁊qui iam dudū martir deſiderio fuit. ⁊ tunc ſeſe ad omne quod prochriſto ſuſtinere poterat flagrantiꝰ aīauit.ualit̓ ī eiꝰ corꝑe apparuer̄t ſtigmata paſſiōis dn̄ice. cviiij.Uobus autē annis antemortē eius vidit in vſione qͣſi ſeraph vnuꝫ in aere ſexalas habentē. cruci manibꝰ extēſis pedibuſqꝫ cōiūctisaffixū. Alaꝝ ꝟo duas ſuꝑ caput erectas ⁊ duas ad volandū extēſas hēbat. Porro duabꝰ totū corpꝰ tegebat̉. Obſtupuit vehement̓ vir ſanctꝰ ad viſum. ⁊ alternabant̉ in ipſo timor et gaudiū.Delectabat em̄ euꝫ ſpeciei ipſiꝰ mirabilis pulcritudo. deterrebateū pl̓imū horrenda crucis affixio. ſꝫ ⁊ hoc letificabat qd̓ gratioſeſe reſpici videbat ab ipſo. Cūqꝫ diutius cogitaret qͥd hmōi viſioimportaret in ſęipſo vidit tandē miraculū oībꝰ vt arbitror retroactis ſeculis inauditū. Apparebāt nāqꝫ in manibꝰ eius ⁊ pedibusquaſi fixure clauoꝝ. latuſqꝫ ipſiꝰ dextꝝ velut lancea ꝑforatū. Manuū videlꝫ interior. ⁊ pars pedū ſuꝑior ſuꝑeminentia quedam exipſa carne veluti clauoꝝ capita ꝓtendebat. Manꝰ aūt exterius ⁊pedes inferius ſigna q̄dā oblonga gerebāt. veluti retorta clauoꝝacumīa q̄ ⁊ carne inferius ſil̓iter reliquā excedebat. In latere ꝟodextro cicatricē obductū vulnꝰ apparuit qd̓ ⁊ ſacꝝ ſanguīeꝫ ſepiꝰeuoporās. tunicā ipſiꝰ necnō ⁊ aliquotiēs femoralia tīxit. Talibꝰigit̉ in ſe vir dei reſultantibꝰ margaritis ſtuduit ſummoꝑe p̄cioſūiſtū theſauꝝ qͦ ſpāli illum dn̄s p̄rogatiua ditauerat. ab oīm oīnooculis ꝯſeruare recōditū ꝑiculoſum enī exiſtimans inclitū apparein oculis hoīm: ſꝫ ⁊ ꝓ magno nō reputās occulta qͦrūlibꝫ bōa nōeſſe his maiora q̄ ꝓferunt̉ ī publicū. Ruminabat ſepe illud ī oreꝓpheticū. In corde meo abſcōdi eloqͥa tua vt nō p. t. Frībꝰ qͦqꝫcirca ip̄m nō ꝯuerſantibꝰ dederat tale ſignū. vt ſi qn̄ eū cū extraneis occupatū p̄dictū ꝟſiculū recitare p̄ciꝑent illū. ne forſitan ī ꝟbanociua ſibi deflueret curialit̓ ab eoꝝ colloquijs expedirēt. Itaqꝫvulnꝰ lateris quoaduſqꝫ vixit in corꝑe diligent̓ viro dei celanteſolus hoc frat̓ hęlyas caſu virūqꝫ ꝓſpicere meruit.¶ De virtute oratōnū beati dn̄ici ī aīabꝰ ꝯuertēdis. .cx.Ex geſtis eiꝰ.Nterea ſanctus quoqꝫ dn̄icusmultis floruit miraculoꝝ virtutibꝰ. ⁊ orationū effectibꝰ. vn̄ alacrinus vite venerabilis ep̄s cū adhuc prior eſſet monaſterij caſamarie de ordine ciſtercienſi ⁊ ab honorio papa ī theutoniā miſſus ꝑbononiā iter faciens adeundū ſanctū dei viꝝ dn̄icum cum qͦ magne familiaritatꝭ noticiā dudū rome ꝯtraxerat viſitādū acceſſiſſꝫſecretā ⁊ ꝯſolatoriā de dīnis ac celeſtis vite delicijs cū eo collatōꝫhabuit ⁊ ei quadā familiari ꝯfidentia exigente materia dixit. Fateor tibi inqͥt qd̓ nulli adhuc expoſui. nec tu qͣꝫdiu vixero reuelabis ꝙ nūqͣꝫ adhuc a deo in hac vita aliqͥd petij qḋ non ꝯſequereriuxta votū. Erat em̄ tūc bononie mgr̄ cōradus theutonicus cuiꝰingreſſum ad ordinē frēs mirabiliter affectabāt. Itaqꝫ pͥor alacrinus vbi p̄dictū ſancti ſecretū audiuit vehement̓ admirās ꝯfidēt̉