Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

.XXXI.

LiberLie vero extra ſe tāta ſpiritus ebrietate capiebant̉ in ip̄o beato ſilētio fere pertotū diē quieſcētes erat rex in accubitu ſuo erateis vox neqꝫ ſenſus ad aliqua exteriora. Pax em̄ dei ita exuꝑabat ſepeliebat ſenſus earū ad nullū clamorē euigilare poterāt. nullam penitꝰ corꝑalē leſionē etiā ſi vehemēter pungerent̉ ſentirent.Aliquā em̄ vidi fere. xxx. annis tāto zelo a ſponſo ſuo in clauſtrocuſtodiebat̉ extra clauſtrū nullꝰ ei poſſet eſſe egreſſus. etiā ſi mile homīes manus trahere niterent̉. multotiēs em̄ exire conabat̉. quibuſdā etiā trahentibꝰ ſꝫ fruſtra. qꝛ citius rumꝑet̉. Uidialiā extra ſe frequēter qn̄qꝫ. xx. vicibꝰ in die raꝑet̉. etiā meſente pluſqͣꝫ ſepties vt credo rapta eſt. in quocūqꝫ ꝟo inueniebatſtatu. in eo donec reuerteret̉ īmobilis ꝑmanebat. Nec tn̄ qͣꝫtūcūqꝫinclinaret̉ familiari cauſa ſpū ſuſtētante cadebat. Manꝰ eiꝰ qn̄qꝫ īaere dependebāt īmobiles. ẜm diſpoſitōꝫ in inuēta fuerat. Que ad ſe reuerteret̉. tāto gaudio replebat̉. reliquijs cogitatōnisdie in feſtū agētibꝰ. gaudiū interiꝰ plauſu corꝑali cogebat̉ oſtēdereſicut dauid corā archaſaliēdo. iuxta illud. Cor meū caro mea exultauerūt in deū viuū. Quedā ꝟo in p̄ceptiōe illiꝰ panis de celodeſcēdit ſolū refectionē in corde. ſꝫ dulcē ſuꝑ mel fauū. ſenſibilēqꝫ ꝯſolationē ꝑcipiebat ī ore. carnes veri agni a faucibꝰ cordis qͣs replebāt vſqꝫ ad fauces corꝑis mirabili ſapore redūdabantQuedā aūt tāto deſiderio poſt odorē tanti ſacramēti currebātnullo diu care̓ eo ſuſtinebāt nullāqꝫ ꝯſolatiōꝫ vel requiē ſuſcipiētes. ſꝫ penitꝰ lāguore deficiētes. niſi de ſuauitatē cibi illiꝰ aīe eaꝝfrequent̉ vegetarent̉. Erubeſcāt heretici infideles cibi huiꝰ ſuauitatē nec fide nec corde ꝑcipiūt. Noui aūt quādā int̓ ſanctas merlieres. vehemēter veri agni carnibꝰ refici deſideraret. ip̄e verꝰagnꝰ diutiꝰ langue̓ ſuſtinēs ſeip̄m illi obtulit. ſic refectaualuit. Uidi etiā aliā circa quā tāmirabilit̓ oꝑatus ē dn̄s diumortua iacuiſſet anteqͣꝫ corpꝰ eiꝰ ī terra ſepeliret̉. aīa ad corpꝰ reuertēte reuixit. a dn̄o obtinuit vt in ſeculo viuēs in corꝑe purgatoriū ſuſtineret. Un̄ longo tꝑe ita miſerabilit̓ a dn̄o afflicta eſtvt qn̄qꝫ ſe volūtaret ī igne. qn̄qꝫ in hieme in aqͣ glaciali diu moraret̉. qn̄qꝫ etiā ſepulcra mortuoꝝ intrare cogebat̉. Tandē in tantapace ꝑacta pnīa vixit tantā a dn̄o gratiā ꝓmeruit vt multotiensrapta in ſpū. aīas defunctoꝝ vſqꝫ ad purgatoriū vel purgatoriūſine aliqͣ ſui leſione vſqꝫ ſuꝑna regna cōduceret.De origine infantia p̄dicte ſancte marie de oegnies. xvj.UUit etiā ī epiſcopatū leolij in villa dicit̉ niuella iuuēcula quedā vita nomīeIIratioſa maria. etiā mediocribꝰ orta parētibꝰ licet diuitijs multis bonis tꝑalibꝰ abundaret. nunqͣꝫ tn̄ eiꝰ animū bonatrāſitoria ab annis puerilibꝰ allexerūt. Ita em̄ vere ex vtero ꝓiectaeſt in dn̄o nunqͣꝫ vel rarō ſicut mos eſt puellaꝝ ludentibꝰ miſcuit ſe. Frequēter ꝟo adhuc ī puericia ante lectū nocte genua flectebat. quaſdā or̄ones qͣs didicerat qͣſi pͥmicias vite dn̄o offerebat. Adeo ab infantia ea creuit miſeratio pietas. qͣſi naturaliaffectiōe religionē diligebat. ciſterciēſis ordinis an̄ domū patris ſui fratres aliqn̄ ꝑtrāſirēt. ip̄a ſupiciēs ad mirās religiōis habitū. furtiue eos ſeq̄bat̉. cuꝫ haberet ampliꝰ qͥd faceret pedesſuos ꝯuerſoꝝ vel monachoꝝ paſſibꝰ deſiderio infigebat. aūtparētes eius more ſeculariū veſtibꝰ delicatis cultis ornare voluiſſent. ip̄a cōtriſtata reſpūebat. Felicibꝰ igit̉ eius actibꝰ inuidētes eēt qͣſi annoꝝ. xij. eam iuueni cuidā matrimonio ꝯiūxerūt. Tūcꝟo a parētibꝰ remota intantū feruoris exceſſum accēſa eſt. tantaqꝫpugna corpꝰ ſuū caſtigabat. in ſeruitutē redigebat. frequēter magna ꝑte noctis ꝓprijs manibꝰ labor aſſet. poſt laborē diutiſſime orabat. Reſiduū ꝟo noctis quotiens ei licebat ſupra furtiuosaſſeres. qͦs in extremitate lectuli abſcōderat modico ſomno trāſibat. Et qꝛ poteſtatē ꝓprij corꝑis aꝑte hēbat. cordā aſprimāvehemēt̓ ſtrīgebat̉ ſub camiſia clam portabat. Nec dixerꝭ vt exceſſum cōmendē. ſed vt feruorē oſtendā. In his aūt multis alijs pͥuilegio gratie oꝑata eſt. attēdat lector diſcretꝰ paucoꝝ pͥuilegia faciūt legē cōmunē. Qd̓ igit̉ quoſdā ſanctos ex familiariꝯſilio ſpūſſancti feciſſe legimꝰ āmiremur potiꝰ qͣꝫ imitemur.ualit̓ maritꝰ eiꝰ ip̄am ad amorē caſtitatꝭ ꝯuerſus ē. xvij.Um aūt multo tempore marito ſuo iohāne nomīe ī matrimonio ſic vixiſſet. reſpexit dn̄s hūilitatē ancille ſue. exaudiuitqꝫ lachrymasſupplicātis. quā pͥus habuit vxorē inſpiratꝰ eſt iohānes vt mariam haberet cōmēdatā. caſto caſtā dn̄s cōmendauit ancillā vt inſolatio hr̄et cuſtodē. vt liberiꝰ deo ſeruiret fidelē ei reliqͥt ꝓuiſorēQuāto aūt affectu carnali ab ea diuiſus eſt. tāto magis matrimonio ſpūali nexus. ei dilectionē ꝯiūctus eſt. Un̄ ancille ſue poſteadn̄s ī viſiōe apparēs ꝓmiſit vt ſociū ſuū q aſi reꝑato matrimo

nio ei redderet in celis. caſtitatis amore a carnali cōmercio ſe abſtraxerat in terris. quibꝰ dedit dn̄s in domo ſua in muris ſuis locu nomē meliꝰ a filijs filiabꝰ beato martirij genere in igne ardētes ſeſe dn̄o penitꝰ abijciētes. leproſis quibuſdā iuxta niuellāin loco qui dicit̉ pillemhroch dn̄o aliquo tꝑe ſeruierūt. Uidebant hoc demones inuidebāt. videbāt ſeculares ꝯſanguinei. etdentibꝰ ꝯtra eos frendebāt. quos pͥus venerabant̉ diuites. poſtea cōtemnebant irridebant pauperes..xvjDiatiā lachrymarum eius.Onus ēs dn̄e ſperātibꝰ inte. verus es expectātibꝰ te. Ancilla tua regnum mūdi etomnē ornatū eius ꝓpter amorē tuū cōtempſit. tu ꝟotuplū redidiſti in hoc ſeculo. in futuro vitā eternā. Primicie ꝟodilectiōis eius crux tua paſſio tua fuit. em̄ quadā die p̄uēta viſitata a te bn̄ficia in carne hūano generi clemēs exhibuiſtiꝯſideraret. tantā ꝯpunctiōis gratiā. tantāqꝫ lachrymaꝝ copiā torculare tue crucis exp̄ſſam in paſſiōe tua adinuenit veſtigia eiꝰeccleſiā lachryme. deſuꝑ pauimētū copioſe defluētes oſtēdebant.Unde longo tꝑe poſt hāc eiꝰ viſitationē nec crucis imaginē intueri. nec etiā loqui. nec alios loquētes audire poterat de paſſiōe chriſti. qͥn ex defectu cordis in extaſim laberet̉. vn̄ vt dolorē aliqn̄ temꝑaret fluuiū lachrymaꝝ cohiberet. relicta hūanitatē ad chriſti diuinitatē maieſtate animū attollebat. vt in eiꝰ impaſſibilitate reꝑiret ꝯſolationē. Sed vn̄ flumīs impetū reſtringe̓ conabat̉. inde mirabilit̓ maior lachrymaꝝ impetꝰ oriebat̉. attēderet quātꝰfuit qui tam vilia abiecta nobis ſuſtinuit. rurſus dolor renouabat̉. nouiſqꝫ lachrymis aīa eius dulci cōpunctiōe innouabat̉.ualitercuidam ſacerdoti obtinuit copiā lachrymaꝝ. .xix.Uadaꝫ autē die ante paraſceuen iaꝫ īminēte chriſti paſſiōe maiori lachryma imbre ſuſpirijs ſingultibꝰ ſe dn̄o mactare inI choaſſet. quidā de ſacerdotibꝰ eccleſie vt oraret ſilentio lachrymas cohiberet. qͣſi blande increpādo hortabat̉. Illa ꝟo ſicut verecūda ſemꝑ erat. omnibꝰ colūbina ſimplicitate obedire ſatagebat.impoſſibilitatis ſue cōſcia. egreſſa clamās ab eccleſia in loco ſecretoab omībꝰ remoto ſe totalit̓ abſcōdit. Impetrauitqꝫ a dn̄o cum lachrymis vt p̄dicto ſacerdoti on̄deret eſt in homīe lachryma impetū retinere qꝛ flante ſpū vehemēti fluūt aque. igit̉ ſacerdos ille die eodē miſſam celebraret. aperuit dn̄s fuit qui clauderet. miſit aquas ſb̓uerterūt terrā. Tāto em̄ lachrymaꝝ diluuio ſb̓merſus eſt ſpūs eius fere ſuffocatꝰ eſt. quātocūqꝫ impetuꝫrepͥmere conabat̉. tāto magis lachrymaꝝ imbre ſoſū ip̄e. ſꝫ etiāliber altaris lintheamīa rigabant̉. Quid ageret ille improuidꝰilleqꝫ ancille chriſti increpator exꝑientiā didicit rubore. quodpͥus humilitatē ꝯpaſſionē cognoſce̓ noluit. Et poſt ſingultusmultos. multa inordinate cum interruptiōe ꝓnūcians a naufragio vix euaſit. Et qui vidit cognouit. teſtimoniū ꝑhibuit. Tuncꝟo longo tꝑe poſt cōtemplationē ancilla xp̄i reuertēs. miro acſi pn̄s affuiſſet quecūqꝫ acciderunt ſacerdoti improperādo retulit.Nūc inqͥt exꝑientiā didiciſtis eſt in homīe impetū ſpiritꝰauſtro flante retinere. ꝟo ꝯpatiētis affectu poſt longa ieiuniapoſt multas vigilias. poſt tantas lachrymaꝝ inundatiōes quererēvtrū exinanito vt fieri ſolet capite aliquā ſentiret leſionē vel dolorēhe inqͣt lachryme ſunt refectio mea. he ſunt mihi panes die ac nocte. qꝛ caput affligunt. ſed mentē paſcūt. nullo dolore torquentſed animā quadā ſerenitate exhilarāt dum .ſ. per violentiā non extorquētur. ſed ſponte a deo ꝓpinant̉.txDe eius cōfeſſione auſteritate penitētie.Am vero de eius ꝯfeſſiōepoſt ꝯpunctionē breuiter videamꝰ. deū teſtem inuoco.¶nunqꝫ in tota eius vita ſeu ꝯuerſatiōe vel vnū ꝑciperepotui mortale peccatū. licet ſic a modicis venialibꝰ ſibi caueret.plerūqꝫ dies. xv. nec vnā inordinatā cogitationē in corde ſuo poſet reꝑire. Et qm̄ bonaꝝ mentiū eſt ibi culpā agnoſcere vbi culpa eſt. ſacerdotū pedibꝰ ſrequēt̓ aduoluta quedā lachrimis accuſando ſe ꝯfitebat̉. ī quibꝰ riſu vix abſtinere valebamꝰ. veluti verba quedā puerilia in puericia ſua ſe ocioſe dixiſſe recolēdo dolebat. licet plerūqꝫ ex īmenſo cordis eiꝰ gaudio ſeip̄am vix poſſetcaꝑe modico exceſſu exhilarata facie exteriori geſtu corꝑis. cordis iubilū on̄dere cogeret̉. vel ī riſū modeſtū ex cordis ſerenitatē exeūdo. vl̓ aliquē ex amicꝭ ſuis adueniētibꝰ modico pudico puro amplexū affluētia benignitatis excipiēdo. vel ſacerdotis alicuiꝰmanꝰ ſeu pedes ex intēſa deuotiōe oſculādo. aliqn̄ ad memoriā reduceret. qꝛ pꝰ quādā quā habuit egritudinē grauiſſimā carnibꝰ vino modico tꝑe qͣſi ex neceſſitate vti coacta eſt. ex quādaterite delectatiōis abomīatōe ſeſe affligēdo requiē habuit ī ſpū