Liber
.XXXI.
ſue. ſed rec offerebat ei tm̄mō ſub ꝯditōe. videlicꝫ ſi ſtare vellet iudicio regalis aule. Anno p̄notato niuernis cathedralis eccleſia cōflagrat̉. Raymūdus comes tholoſanus hereticus iudicat̉. ⁊ ſupehoc condemnat̉.¶ De preꝑatōne itineris philippi regis in angliam. ⁊ de cruciſignatione ꝑuerorum.Odem anno rex philippꝰcōciliū ſueſſiōis cōuocauit. cui cū regni ꝓceribꝰ etiā brabancie dux interfuit. eiqꝫ rex ibidē filiā ſuam iuuenculānomīe mariā philippi comitis mauricij relictā deſpōſauit. Ibidemquoqꝫ de trāſfretando in angliā tractatū fuit. Placuitqꝫ baronibꝰſermo. ⁊ ſpōpōderūt ꝙ ꝑſonaliter tranſfretaret cuꝫ rege philippo.Cauſa ꝟo que regē ip̄m ad tranſfretandū in angliā mouebat hecerat. vt ep̄os in regno ſuo exulātes eccleſijs ſuis reſtitueret. ibiqꝫ diuinū officiū qd̓ iam ꝑ ſeptēniū in tota anglia ceſſauerat. renouari faceret. ⁊ vt regē ip̄m iohannē ꝗ nepotē ſuū arcturū occiderat. qui etplurimos paruulos obſides ſuſpēderat ⁊ īnumera flagicia ꝑpetrauerat. vel pene cōdigne ſubijceret. vel a regno prorſus expelles ẜminterp̄tationē agnomīs ſui ſine terra efficeret. Soluſqꝫ ferrāduscomes flandrēſis ſuū regi philippo negauit auxiliū. niſi pͥus ei duocaſtella redderet. q̄ ludouicꝰ filiꝰ eius tenebat .ſ. ariā ⁊ ſanctū audomarū. Rex aūt obtulit ei ſcambiū ad eſtimationē iuſtā eorūdeꝫ caſtrorū. At ferrādus hac ꝯpenſatiōe nō accepta receſſit. qꝛ iam regiiohāni mediāte comite boloniēſi ꝯfederatꝰ erat. vt tūc pͥmo apparuit. Anno quoqꝫ p̄notato parui pueri vſqꝫ ad. xx. circiter milia vteſtimatū eſt cruce ſignati ſunt. ac ꝑ legiōes ad diuerſos maris portus. videlicꝫ maſſiliā ⁊ brūduſiū ꝑueniētes inanes ⁊ vacui redierūtFerebat̉ aūt ꝙ vetulꝰ de monte qͥ arſacidas a puericia nutrire conſueuerat. duos clericos cis marinos ī carcere detinuerat. nec vnqͣꝫeos dimittere voluit. donec ab eis vt regni frācie pueros ſibi adducerēt. firmā ꝓmiſſionē accepit. Ab his gͦ eſtimabant̉ p̄dicti pueriquibuſdā falſis rumoribꝰ viſionū atqꝫ ꝓmiſſiōibꝰ ad ſe cruce ſignādos illecti. Eodē anno fit ventꝰ maximꝰ. ⁊ āno ſequēti ꝟo magnꝰfit terremotꝰ. Mimos quoqꝫ a curia ſua fugat rex philippus dansexemplū alijs principibus.De recōciliatiōe vigeburgis regine. ⁊ itinere philippi regis vſqꝫin flandriQno dn̄i. M.ccxiii. nauiigio ad eundū in angliā iaꝫ ꝑato. rex philippus vigeburgem vxorē ſuā a qͣ iam ꝑ annos. xvj. ⁊ ampliꝰ diſſenſerat in gratiā recepit. ex quo francoꝝ ppl̓us plurimū exultauit. Uenit itaqꝫ rex cū exercitu ſuo boloniā. ⁊ ibi ꝑ dies aliquot naues homineſqꝫ ſuos hinc ⁊ inde veniētes expectās. trāſiuit vſqꝫ graueringas villā opulentā in finibꝰ flandrie ſupͣ mare ſitā. ad quā tota claſſis eius ſecuta eſt euꝫ. Ibi ex cōdicto ferrādus expectatꝰ nec venit.nec in aliquo ſatiſfecit. licet ad eius petitionē ille dies ad ſatiſfaciēdū de omībꝰ retroactis eideꝫ aſſignatꝰ a rege fuerit. Itaqꝫ cōicatobaronū cōſilio qͥ de omni ꝓuincia regni cōuenerāt. rex dimiſſo ꝓpoſito eundi in angliā. diuertit in flandriā. cepitqꝫ caſellū ⁊ iprā. actotā terrā vſqꝫ brugiaꝫ. claſſiſqꝫ ſua ꝑ mare ſecuta eſt eum vſqꝫ adportū ꝓpe brugias nomīe dam. facta etiā volūtate ſua de brugijs.ꝓfectus eſt gandauū relictis ibi paucis militibꝰ ⁊ ſatellitibꝰ ad cuſtodiā nauiū. ꝓpoſitū em̄ eiꝰ erat adquiſito gandauo trāſfretare inangliā. Dū aūt eſſet in obſidione gandaui. venerūt de anglia reginaldus bolonie comes. ⁊ guillerinꝰ comes ſaleſbriēſis. qͥ cognomīatus ē longaſpata. hugo de bouis. ⁊ alij ml̓ti. quibꝰ et̄ ferrādus eoꝝp̄ſciens aduentū cū iſanguinis ⁊ bloecinis atqꝫ flandrēſibꝰ occurrit. Sicqꝫ ſubito irruētes occupauerūt naues. q̄ ꝑ litora erāt diſꝑſe. qꝛ portus licet mire amplitudinis eēt. nō poterat omēs caꝑe cūeſſent numēro. M. dcc̄. Omnes igit̉ extra portū inuētas adduxerūt. ⁊ ī craſtino portū ac villā obſederūt. Quo audito rex obſidiōegandaui dimiſſa reuerſus ad obſeſſos obſidionē ſoluit. ⁊ illos vſqꝫad naues fugauit. multiſqꝫ occiſis ⁊ ſubmerſis vſqꝫ ad duo fere milia. Plures quoqꝫ ꝓbos ac ſtrenuos captos adduxit. ſicqꝫ cū victoria dam reuertēs reſiduas naues victualibꝰ ⁊ alijs rebꝰ euacuari p̄cepit. igneqꝫ īmiſſo ip̄as ⁊ villā ac totā in circūitu regionē incendioꝯſumpſit. receptꝭ obſidibꝰ de gandauo. ipra. brug. inſula. duaco. infranciaꝫ redijt. Porro gandaui ipre brug. obſides ꝓ. xxx. milibusmarcis argenti ī pace reddidit. Inſulā ꝟo ꝓpter maliciā habitātiūin ea funditꝰ euertit. Caſſellū ſemidirutū reliquit. duacū in ſua manu retinuit. Interim aūt dū hec agerent̉. rex iohannes metuēs necum clero ꝯponeret. nūcios ad papā miſit. Qui pandulphū ſubdiaconū ſuū in angliā mittens. pacē inter regē ⁊ clerū vt potuit reformauit. q̄ quidē ꝯpoſitio qͣꝫtum ad reſtituitiōꝫ poſſeſſionū eccl̓ie⁊ cleri valuit. ſꝫ qͣꝫtū ad ablatoꝝ reſtitutionē nullatenꝰ ē ſeruata. licet ip̄e iuramēto ad vtraqꝫ ſe aſtrinxeri-
De bello papienſiū ⁊ cremonēſiū ꝯtra mediolanēſes..xij.Odem anno factū eſt beluꝫ in cremonēſi territorio. Cū em̄ anno p̄cedēti ſecūdofiues papiēſes ꝑducerēt fridericū electu romanoꝝ vſqꝫ cremona. mediolanite poſitis inſidijs pugnauerūt cuꝫ eis iuxtabudam vrbē. a friderico magno imꝑatore auo iſtiꝰ. liij. iā annis elapſis fundatā. nō tn̄ in p̄ſentia friderici auſi ſunt eos aggrēdi. ſꝫ ipſoapud cremonā relicto cū iam inde redirēt. ꝓſilierūt illi de latibulis.⁊ eos ex īprouiſo ſunt adorti. ¶ Unde tā ip̄i qͣꝫ cremonēſes ꝯtramediolanitas odiū īmortale cōceperūt. ſed vindictā caute diſtulerūt. At mediolanite qͥ ſemꝑ ī mortali odio totuꝫ genꝰ friderici magni ꝑſecuti ſunt. olim ſiquidē eos in bellis cōficiēs papianis auxiliātibꝰ. omnes eoꝝ turres ꝯplanauerat nō expectauerūt ſibi bellū inferri. ſed exercitu cōgregato fines cremonēſiū aggreſſi ſunt. Sed ⁊cremonēſes eductis copijs multo minoribꝰ iuramēto firmaueruntꝙ ſi cōgreſſus fieret. nullꝰ eoꝝ p̄de vel homini capiēdo vacaret. ſedagmīe ꝯſerto ⁊ indiſſoluto cuncos hoſtiū penetrarēt. Cū aūt eſſetdies pēthecoſtes. ſupplicauerūt cremonēſes vt ꝓpt̓ diē ſcm̄ differreret̉ pugna ſaltē vſqꝫ īcraſtinū. Qd̓ cū illi negarēt. papiani cū eisꝯgreſſi ſunt. ⁊ breuit̓ de illis triūpharūt. Nec multo poſt mediolanite recollectis viribꝰ fines papianoꝝ ītrauerūt qui eductis copijteos aggreſſi ſunt. Et licet mediolanite ad retardandū eoꝝ impetūignē domībꝰ ⁊ caſtris īpoſuiſſent. ip̄i tn̄ ꝑ medios ignes cuꝫ furoretrāſeūtes. eos ab obſidione fugauerūt. multos ex eis interficiētes.multoſqꝫ capiētes. Sic gͦ mediolanite bis eodē anno victi ſunt. domino variarū hereſum crimē in eis vindicāte. ⁊ fauorē illicitū queꝫip̄i ꝯtra dei voluntatē ottoni depoſito impendebāt. Eodē anno qͣfuit regni iohānis regꝭ anglie. xiij. idē iohānes ſpōtanee de cōmuniꝯſilio baronū ſuoꝝ obtulit ⁊ libere ꝯceſſit deo ⁊ apl̓is eius petro etpaulo. ac ſancte romane eccleſie. ac dn̄o papa innocentio. iij. eiuſqꝫſucceſſoribꝰ totū regnū anglie. totūqꝫ regnū hibernie cū omni iureac ꝑtinentijs ſuis ꝓ remiſſiōe peccatoꝝ ſuoꝝ. ac totius generis ſuiviuoꝝ ac defunctoꝝ. Et fecit ac iurauit homagiuꝫ ꝓ dictis regnisdeo ac apl̓is p̄dictis ⁊ innocētio pape. iij. vt ea decetero tanqͣꝫ feudariꝰ reciꝑet ac teneret ab ip̄o papa. eiuſqꝫ ſucceſſoribꝰ. Ad cuiꝰ indiciū ſtatuit vt de ꝓprijs redditibꝰ p̄dictoꝝ regnoꝝ ꝓ omni ſeruitio ac cōſuetudine. ſaluo ꝑ oīa denario beati petri. eccleſia romanamille marcas ꝑcipiat annuatī. videlicꝫ in feſto ſancti michaelis qͥngentas. ⁊ ī paſca qͥngentas. Septingētas .ſ. ꝓ regno anglie. ac trecētas ꝓ regno hibernie ſaluis ſibi ⁊ heredibꝰ ſuis iuſticijs ⁊ libertatibus atqꝫ regalibus ſuis.¶ De tranſitu iohannis regis anglie in andegauiā. ⁊ gͣuarino ep̄oſiluanectenſi. ⁊ gaufrido ep̄o meldenſi..viijFQno eodē iohanes rex anglie in aquitaniā tranſfretauit. ac rupelle applicuit. necmulto poſt recōciliatꝰ eſt comiti marchie ⁊ gaufrido delaudiniano. alijſqꝫ ꝓceribꝰ aquitanicis. qͥ pͥus fauebāt regi francorū philippo. quoꝝ fretꝰ auxilio trāſiēs in andegauiā occupauit andegauī. ⁊ caſtrū qd̓ bellūforte dicit̉. ⁊ quedā alia. Miſſi qͦꝫ curſores eius cū turba militū. collegerūt p̄daꝫ trās ligerim iuxta nānetūAd qͥs repellēdos incaute cū paucis militās robertꝰ comitis drocarū p̄mogenitꝰ. captus eſt ab eis cū. xiiij. militibꝰ. Petrꝰ aūt eiuſdem comitis filiꝰ filiā guidonis de thoarco ſororeꝫ vterinā arcturiex ꝑte matris ſue duciſſe britānie ī vxorē duxerat. ⁊ cū eadē a recphilippo totū britānie mīoris ducatū acceꝑat. Hic ludouico ipregis filio p̄ſtabat auxiliū ꝯfinia ꝓtegens ac defenſās. Alionordisaut ſoror eiuſdē arcturi pͥmogenita gaufridi quōdā eiuſdē ꝓuīcieducis pͥmogeniti fratris iohanis regis anglie ab ip̄o iohāne captain anglia tenebat̉ incarcerata. Nolebat ſiquidē illā alicui matrimonio iugi. timēs ꝑ eā amittere iura regni. Eodē anno gaufridꝰ ſiluanectēſis ep̄us. tā etate qͣꝫ corpulētie pōdere. inſufficiēteꝫ ſe ſentiēsoneri qd̓ iam ꝑ ānos. xxx. portauerat. īpetrata quidē a papa licētiarenūciauit ep̄atui. ſeqꝫ traſtulit ad manoſteriū karoli loci. Cui ſucceſſit frater garinꝰ hoſpitalis hieroſolimitani ꝓfeſſus. qͥ regis philippi ꝯſiliariꝰ ſpālis effectꝰ qͣſi ſecūdus a rege fidelit̓ negocia regnitractabat. Eccl̓iaꝝ qͦꝫ neceſſitates tanqͣꝫ vir ad plenū literatꝰ omīſtudio ꝓcurās eaꝝ libertates ac pͥuilegia īuiolata ſeruabat. ſꝫ ⁊ gaufridꝰ vir ſanctiſſimꝰ meldēſis ep̄us. ſil̓r ep̄atui renūciauit. ⁊ ī monaſterio ſancti victoris ꝑiſienſis. diuine ꝯtēplatiōi ſe artiꝰ mācipauitQui etiā int̓ alia ſanctitatꝭ oꝑa quibꝰ virilit̓ inſiſtebat. abſtinētiaꝫinauditā obſeruās ſingulis ānis in qͣdrageſima. ⁊ ī aduētu dn̄i terciū in ſeptimana cibū. potū ꝟo nunqͣꝫ ſumere cōſueuerat. In alijsaūt tꝑibꝰ raro. ⁊ tā amara inſipidaqꝫ comedebat ⁊ bibebat. vt vixab alijs guſtarent̉ homībꝰ. Huic quoqꝫ ſucceſſit guillermꝰ cantorꝑiſiēſis. Sicqꝫ fuerūt eodē tꝑe tres vterini fratres ep̄i. filijqꝫ galterij quōdā francie camerarij .ſ. ſtephanꝰ nouiomēſis. petrus ꝑienſis⁊ guillerimꝰ meldenſis.