Liber
LL.
multa pecunia. nūc tenebat ebron ⁊ regionē que ē trās mare mortuū. vbi eſt mons regalis. ⁊ vrbs petracēſis que d̓r erath turcoruꝫinimicus an̄ ſalahadinū adducit̉. ⁊ ab ipſo mucroue ꝓprio decollatur. Salahadhabito celebri tropheo de noſtris ad pontem tyberiadis redit. ibiqꝫ manubias diuidi ⁊ in damaſcum meliora deferri p̄cipit. Dehinc achon que ⁊ ptholomeꝰ obſidet. ac poſtbiduum in deditionem recipit. Manentibꝰ ac recedentibꝰ ꝯductꝰdatur qꝛ ſalahadinus nullum grauari ꝑmittebat volētem degereſub tributo. nec vnqͣꝫ iuramentū violabat. ⁊ vix alicui qd̓ rogabat̉negabat. Deniqꝫ turci alias vrbes caſtraqꝫ recipiunt. ꝑ vim autēnullum. Comite tripolis tripoliꝫ redeunte mandat ei ſalahadinꝰ.vt pacta que ſibi iurauerat. ciues ſuos iurare faciat. Comes ciuibꝰiubet vt iurent. At illi nolunt. niſi iuramenti formā prius audiant.Inſtāte aūt comite petūt inducias vſqꝫ mane. mane aūt facto. diuinitꝰ extinctꝰ inuenit̉. apparuitqꝫ ſtigma circūciſionis qd̓ recent̓ſuſceꝑat. qꝛ turci ⁊ ſaraceni ex pat̓na traditōne filios circumcidūtQuorūdam etiā clientū ſuoꝝ ꝯfeſſione detectū eſt ꝙ vrbem turcis tradere decreuerat. hn̄s penes ſe ſigillū ſalahādini qd̓ mox faceret ꝓpalari. Ab ipſo aūt anno dn̄i. M. clxxxvij. quo crux dominicapta eſt infātes qui poſtea nati ſunt nō niſi. xx. vel. xxij. dentes habent cum antea. xxx. vel. xxxiij. habere ſolent.De ortu ludoppici filij philippi ⁊ captione hierl̓m. .xliiij.Ano eodē. iiii. die ſeptembris capit̉ aſchalon a turcis. Ipſaqꝫ die fit eclipſis ſolꝑticularis ī. xviij. gͣdu virginis ⁊ durauit duabꝰ horis.apparuerūtqꝫ ſtelle ꝑ diē vt in nocte. In craſtino natꝰ eſt ludoppicus philippi regis francoꝝ ex regina elizabeth filius. De cuiꝰ ortupiſius tātū gaudium fuit. vt ꝑ. vij. dies ſingulis noctibꝰ cum facul̓accenſis ac cereis. totius vrbis ppl̓us in dei laudibꝰ exultaret. Latrunculi aūt ſyrie quos turco magnos vocant laodiciā vrbem impetunt ⁊ deuaſtant. Raimundus pͥnceps anthiochenus cum eisꝯgreſſus multos ſuoꝝ ꝑdit. ⁊ ipſi anthiochiā infeſtant. ac regionēque nerei mons l̓ nigromontana d̓r ameniſſimā p̄dat̉. Illoſqꝫ adꝓpria redeūtes noſtri de diuerſis locis glomerati. ꝯgreſſi cum eisdebellant multos ꝑimunt pauci fuga euadūt. p̄da excutit̉. captiuivirilit̓ liberant̉. ſalahadinus aūt aſcalone recepta munitaqꝫ hieruſalem ꝓperat vt illā obſideat. Arbitrat̉ eī defacili ceſſuros fore. qͥvidebant ⁊ alios iam ceſſiſſe ſibiqꝫ pauciſſimos adeſſe qui defenderent ⁊ īnumeros qui defendere nō valerēt. Hierl̓m em̄ a ꝑte occidentali ꝑ. x. dies ꝯtinuos paſſa īſultꝰ ciueſqꝫ virilit̓ ſe defēdūt. Obſidet aūt eam a ꝑte aquilonari. ⁊ muros deſtruit machinis qui nōceſſant. ſed ſe reddunt ſalahadino ita ꝙ ab eo qui decē annos exceſſerat. x. aureos ⁊. v. a mulieribꝰ accipiat. Et ab illis qui infra decenniū ꝯtinent̉ duos Idibꝰ octobris die .ſ. obſidiōis. xiiij. feria. vj.hierl̓m capit̉. ⁊ mox ſalahadinꝰ facit cōminui cāpanas ⁊ metallūeis reſtitui quoꝝ erūt campane. In ipſis aūt baſilicis iumenta ſtabulauerunt. ⁊ ſordes quaſlibet ibi ꝑpetrauerūt. Eccl̓iam ꝟo ſancti ſepulcri auro multo redimūt ſurriani. Templo aūt dn̄i miramveneratōem exhibent turci. qd̓ iuxta ritus ſuos ꝯſueuerant antiquitus venerari. ſalahadinꝰ anteqͣꝫ intret lauari facit ꝑietes aquaroſacia ⁊ ml̓ta. M. paupeꝝ abſoluit a p̄cio p̄taxato. Infirmis defiſco ꝓprio ꝑ aliquantulū tꝑ̄us iubet neceſſaria mīſtrari. Heracliꝰitaqꝫ patriarcha. cleruſqꝫ vniuerſus ⁊ de monaſterijs diuerſoruꝫordinum ꝓfeſſores. turbaqꝫ cuiuſlibet etatis ⁊ ſexus innumera dehierl̓m receſſerunt. His qͥ ſupra muros in cellis recluſi abſtinētieet ordini vacabant iuſſum eſt vt abirēt. Uniu̓ſis pene latinis vrbem relinquētibꝰ. ſurriani ⁊ ſectaꝝ hoīes diuerſaꝝ vtpote georgiani. iacobite. greci. armenij. remanſerunt ibidem ſub turcoꝝ dn̄ioꝯſtituti. Audita deditione multa quoqꝫ loca que vix ab hoīe capipoſſent ſi defenſores haberēt in dedicatōem recepta ſunt. Captaqꝫ eſt hierl̓m poſt ānos. lxxxviij. ex quo a turcis exuta fuit ⁊ tantūdem fere tꝑis poſſeſſa a noſtris qͣntuꝫ prius ⁊ a turcis. pontificātetunc papa vrbano ⁊ nūc etiā vrbano. Qui cū rem tā flebilem audiſſet nimis indoluit. ⁊ exanimi dolore langueſcens poſt breue deceſſit. atqꝫ in vrbe ferraria qua nuꝑ aduenerat de verona. tumulatus extitit. Cui ſucceſſit gregoriꝰ. viij. vir ſcīa lr̄aꝝ facundiaqꝫ clarus. ſꝫ ⁊ puritate vite ⁊ integritate animi p̄clarior ſuiqꝫ vehemēscaſtigator. In pͥmis igit̉ ad ſubuentōem hierl̓m totis inhiat animis ⁊ ad ꝯcitādos pͥncipes ppl̓oſqꝫ ꝑ occidētis ꝓuincias tā legatos qͣꝫ lr̄as deſtinat. Et qui cladem orientalē exponāt ⁊ pnīarumabſolutōem ꝓfecturis hierl̓m ꝓmittāt. ſed ꝓchdolor in ſuo moxexortu fios decorus exaruit. qꝛ poſt duos mēſes apd̓ piſam moriens ibidem ſepultus fuit. Cui clemēs tercius ſucceſſit. creſcebat eīvbiqꝫ rumor lamētabilis de trāſmarinis ꝑtibꝰ ⁊ ingemiſcebat mūdus. Pleriqꝫ de correctiōe vite attentiꝰ cogitabāt plureſqꝫ ſignocrucis accepto ire hierl̓m ꝓponebāt.De crucis ſignatione duoꝝ regum ⁊ alioꝝ multoꝝ. xlv.
Ie at̄. xiii. ianuarii .ſ. in feto ſct̄i hilari factū eſt colloqͥum int̓ reges philiī .ſ. ⁊archiep̄o tyrenſi adhortāte ꝯtra oīm opionem ſignū crucis accehenricū int̓ triā ⁊ giſortiū ꝓ ſedādo int̓ ſe diſcidio vbiperūt inſtinctu ſanctiſpūs ꝓ liberatiōe vrbis ſct̄e hierl̓m et ſanctiſepulcri dn̄ici. multi etiā alij cuꝫ eis archiep̄i qͦꝫ .ſ. rothomagenſiscantuariēſis. Ep̄i ꝟo beluacēſis carnotenẜ. comites qͦꝫ pictauēẜflaudrenẜ. carnotēſis. bleſenẜ. barrēẜ. ſueſſionēſis. niu̓nenſis. duxet̄ burgūdie ⁊ rotrondꝰ comes cāpanie. comites qͦꝫ droeoꝝ clarimontis ⁊ bellimōtis ⁊ pl̓es alij magni viri zelo dei accenſi. In cuiꝰfacti monimētū duo reges in eodē loco crucē ligneā erexerūt ibiqꝫfundātes eccl̓iā fedꝰ int̓ ſe ꝑpetuo inierūt. Ip̄m ꝟo locū agꝝ ſanctuꝫ vocauerūt. eo ꝙ ibidē ſacris crucibꝰ īſigniti ſunt. Anno itaqꝫdn̄i. M. clxxxviij. mēſe marcio ꝑiſiꝰ generale ꝯciliū celebratuꝫ ē abipſo rege philippo in qͦ ſct̄a cruce ſignata ē innumerabil̓ militū acpeditū ml̓titudo. Ob hāc eī inſtāte neceſſitatē cū aſſenſu ep̄oꝝ etbaronū t̓re ſue ꝯſtituit rex vt p̄lati ⁊ clerici ꝯuentualiuꝫ eccl̓iaꝝ etmilites etiā cruce ſignati de debitis ſuis reddēdis tā iudeis qͣꝫ xp̄ianis a creditoribꝰ biēnio reſpectū haberēt. ⁊ oēs crucē nō hn̄tes qͥcunqꝫ eēt ad minꝰ illo āno de oībꝰ mobilibꝰ ac redditibꝰ ſuis decīmas darēt. exceptis illis qͥ erāt cyſtercienẜ ordīs ⁊ carthuſiēſis etfontꝭ ebrardi. ⁊ etiā leproſis qͣntū ad ſuū ꝓpriū ꝑtine̓t. Et iſte decime ſalahadine dicte ſt̓. Eodē āno ſecūda die februarij fuit ecliplune vniu̓ſalis hora noctis. iiij. ⁊ durauit ꝑ tres horas. Itē. iiij. idfebruarij paulo an̄ aurorā ſereniſſima nocte viſa ē luna vſqꝫ ad terras ī momito deſcēde̓ ⁊ facta morula qͣi reſūptꝭ viribꝰ iteꝝ vſqꝫ adlocū vn̄ deſcēderat paulatī aſcēde̓. Hoc āno fridericꝰ qͦꝫ imꝑatorcrucē accepit ſalahadinꝰ freq̄nt̓ tyrū infeſtat ſꝫ cū dāno ſuoꝝ ſepeꝯfuſus recedit. In vigilia ſct̄e marie magdalene antiſiodoꝝ ꝯflagrat̉ ⁊ ī craſtino dicte feſtiuitatis vrbs trecēſis ꝯburit̉. Hoc etiāanno. beluacū pͥuinuꝫ carnotū miſerabilit̓ incendunt̉.De ruptione federis int̓ reges ꝑ cōmitem ricarduꝫ .xlvj.Odē āno ricardꝰ comespictauēẜ rupto fede̓ qd̓ ip̄e ⁊ pr̄ ſuus cū rege philippoinierāt t̓rā cōmitꝭ toloſani quā a rege francoꝝ tenebatintrauit. ⁊ moſacum aliaqꝫ caſtella ad eum pertinentia cepit. Qd̓cum idem comes raimundus regi philippo per nuncios intimaſſet. ille collecta multitudine armatorum ſubito terras eorum intrauit. ⁊ caſtꝝ radulfi buſenſacūqꝫ ⁊ argentoniū cepit. qͣrtū etiamqd̓ leuroſiū vocatur obſedit vbi dū in obſidionē breuē morulamfaceret. accidit vt torrens ante caſtꝝ in quo pluuijs inundantibꝰſolebat aqua inueniri ſufficienter. eſtatis feruore nimio ſiccatꝰ eſſetCūqꝫ rex ⁊ totus exercitus eius aquarū penuria multū affligeret̉.ſubito de t̓re viſceribꝰ aqͣ miracl̓oſe intantū excreuit. ⁊ ſine pluuiavt vſqꝫ ad cingulos equoꝝ attingeret. ⁊ totꝰ refocillaret̉ exercituseorūqꝫ aīalia. Tādiū aūt durauit. quādiu rex ibidē in obſidiōe fuit. Poſt paucos dies caſtꝝ cepit ⁊ ludouico cōſanguīeo ſuo filiocomitis theobaldi dono dedit. Ip̄o vero recedēte aque quoqꝫ adpͥorē locū reu̓ſe ſunt. nec poſtea ꝯparuerūt. Egreſſus inde rex venit ⁊ obſedit mōtē tricardū ⁊ cū labore cepit ⁊ turrī eu̓tit. Deīdepaluellū ⁊ mōteſoriū ⁊ caſtelletū cepit. ⁊ rupē ppillebaldi. ⁊ qͥcquidiurꝭ āglie rex in tota habebat auernia ſibi ſubiugauit. Quo viſorex āglie ꝑ marchiā normanie ꝟſus giſorciū exercitū ſuū r̄duxit. ꝑquā ſcꝫ marchiā trāſiēs caſtꝝ drocoꝝ incēdit ml̓taſqꝫ villas ꝯpeſtres deſtruxit. Rex aūt philippꝰ inſecutꝰ ē eū ⁊ in ip̄o trāſituo cepit vindocinū. Perſecutꝰ eſt aūt regē vſqꝫ ad caſtruꝫ qd̓ diciturthrō. de qͦ ip̄m cū filio ſuo ricardo turpit̓ eiecit. totūqꝫ vicū ꝯbuſſitīꝑueniēte aūt hieme datꝭ inducijs vterqꝫ a belloquieuit¶ De diſſēſiōe eiuſdem comitis a patre ⁊ qualiter capta eſt vrbsturoni.xlvi.Nterim comes ricardusa pr̄e ſuo petijt vxorē que debebat̉ ſibi ſororē .ſ. regisphilippi que tradita ei fuerat a pr̄e ſuo ludouico ad cuſtodiendū. ⁊ cū ea petijt etiā regnū Sic eī fuerat in pactꝭ. ꝙ qͥcūqꝫde filijs regis anglie eā haberet in ꝯiugiū pꝰ mortē ip̄iꝰ regis haberet ⁊ regnū. Hoc ergo ricardꝰ de iure ſibi ꝯpetere dicebat. qꝛ poſtheinricū fratrē ſuū pͥmogenitꝰ erat. Qd̓ cū rex ſollicitꝰ nimis hͦ facere nollet. iratꝰ comes a pr̄e recedēs. ad regem frācoꝝ ſe trāſtulit.⁊ ei hoīm faciēs fedꝰ ſb̓ iuramēto firmauit. Anno dn̄i. M. clxxxixphilippꝰ rex execitū apd̓ vegētū duxit. ⁊ firmitatē bernardi cū alijsqͣtuor firmiſſimis caſtell̓ cepit vrbēqꝫ cenomānis d̓ qͣ henricū regēanglie cum. dcc̄. militibus armatis turpiter fugauit. ⁊ perſecutꝰ eſteum vſqꝫ chinonium. cenomanniſqꝫ reuerſus turrim fortiſſimaraac bn̄ munitam muro. ꝑ minarios qͣs ſemꝑ ſecū ducebat ſuffoſſolaborioſe cepit. Dein̄ ꝟſus vrbē thuronis exercitū duxit. vbi ſuꝑ