LiberLLLL.

ego migrarē de corꝑe vidi quādaꝫ coronā deſcēdentē de celo quāputaui meā fore. ſed data eſt cuidā monacho qui ante mortuꝰ eſt.Pro qua re ꝯtriſtatꝰ fui inuidēs bono fratris mei. De qͣ re eidemabbati ꝯfeſſionē feci ⁊ penitui. Teip̄m etiā admoneo vt in ꝓpoſitotuo ꝑmaneas humilis ⁊ obediēs. ⁊ honores fugiēs. ⁊ tuā ꝓpriā voluntatē nūqͣꝫ facere delecteris ⁊ ſemꝑ deū timeas.De viſione paradiſi..viijOſt hec verba ſanctꝰ benedictꝰ iuſſit ſancto raphaeli vt duceret nouiciū qͦ ducendꝰ erat. Aūc ſanctꝰ raphael duxit eū in ꝑadiſuꝫ. Etcū appropīquarēt vidit nouiciꝰ ciuitatē quādaꝫ ex auro. cuiꝰ portaīmenſe pulcritudīs erat. Quā cum mirat̉. angelus miſit euꝫ intraportā ⁊ vidit intra ꝑadiſuꝫ herbas ⁊ arbores pulcerrimas et auescantātes. Sub vna arbore erat fons limpidiſſimꝰ. cuiꝰ riui ꝑ mediam ciuitatē fluebant. Cūqꝫ nouicius vellet pauſare iuxta fontem.duxit eū angelus ad aliā arborē mire altitudinis ⁊ pulcritudīs. ſuper quā erat homo pulcerrimꝰ ⁊ pregrādis ſtature qͣſi gigas. veſtitus veſte diuerſoꝝ coloꝝ a pedibꝰ vſqꝫ ad pectꝰ. Hic eſt inqͥt angelus pater humani generis ꝓthoplaſtꝰ adam ꝑ ſanguinē ih̓u xp̄ifilij dei redemptꝰ. Ueſtimētuꝫ aūt eiꝰ eſt veſtis illa glorie qua ſpoliauerat eū humani generis inimicꝰ ꝑ trāſgreſſionē diuini mandatiAbabel em̄ filio ſuo pͥmo iuſto cepit ip̄e recuꝑare veſtē ſuā ꝑ bona oꝑa filioꝝ ſuoꝝ ⁊ filiaꝝ. quādo vero totꝰ veſtitus erit. erit ſāctorum numerꝰ ꝯſūmatꝰ ⁊ finē habebit ſeculū.e viſione inferni..ixOſt hoc venerūt angelusnouiciꝰ ad regionē vmbre mortis ⁊ terrā tenebroſamEt vidit nouiciꝰ qͣſi facies horribiles. ⁊ putauit ꝙ ibi eſſet infernꝰ. Sed angelꝰ dixit. nō eſt. Ille autē. turres ſunt ⁊ camininfernales ꝑ quos fumꝰ ⁊ flama ignis eterni exeūt. Poſt hec vidēthominē in ardente cathedra ſedentē. ante quē ſtabāt quaſi pulcrefemine. que tenebāt cereos ardētes quos impingebāt in faciē eius⁊ in os. ⁊ retrahebāt ſimiliter ardētes ꝑ eius interanea. ⁊ ſemꝑ hācpenā patiebat̉. Hic homo ait angelꝰ amicꝰ fuit carni ſue. ⁊ inimicus aīe ſue guloſus ⁊ etiā luxurioſus. Cathedra em̄ ſignat ꝙ potens fuit in malicia. amauit mulieres. ⁊ ideo maligni ſpūs in tali ſpecie torquēt eū. Poſt hoc vidēt hoīem quē nigerrimi ſpūs excoriabant viuū ⁊ fricabāt cū ſale ⁊ ſuꝑ craticulā eū aſſabāt. Hic inquitangelus potēs fuit. ⁊ crudelis in ſubditos. Poſt hoc vidēt hoīemſuꝑ equū ardentē clipeū igneū gerentē. ⁊ ſuꝑ collū equi ſui capraꝫtenentē. ⁊ ad caudā equi ſui trahebat habitu monachi. Hic inqͥtangelꝰ pauꝑ homo fuit ſemꝑ de rapina viuēs. Caprā rapuit vnāa quadā pauꝑe femīa circa finē vite ſue voluit fieri monachꝰ nō vere penitēdo. ſed vt ignominiā ſuā parūper tegeret. Naꝫ ſi viueretcogitabat ſe rediturū ad priorē vitā. ⁊ ideo trahit habitū religiōisſicut rem quā ꝑuā eſtimabat. Capra em̄ ⁊ clipeꝰ tormēta ſunt damnatōis ſue. Poſt hͦ vidēt diuerſas ꝑſonas religioſas. monachoꝝmonialiū. ep̄oꝝ. p̄ſbiteroꝝ. ⁊ clericoꝝ. quoꝝ ꝗdā ridebāt ⁊ cachinnabāt. alij ꝯuīciabāt̉. alij ſtudebāt gule ſatiande. alij libidini explēde. Nō ꝙ iſte voluptates pꝰ mortē ſint. ſed ad maiorē ꝯfuſionē ⁊cruciatōeꝫ ſil̓itudīes peccatoꝝ p̄teritoꝝ in ip̄is ſuis cruciatibꝰ rep̄ſentāt demonibꝰ ad hec eos cogētibꝰ. Qui etiā poſtea eos ꝑcutiebāt fuſtibꝰ ꝑ media capita vſqꝫ ad excuſſionē cerebroꝝ. ⁊ eiectōeꝫoculoꝝ. ⁊ hͦ inceſſabilit̓. Poſt hͦ āgelꝰ raphael duxit nouiciū vſqꝫad ꝓfundū inferni. vbi vidit rotā horribilē igneā ⁊ hoīem extētūdeſuꝑ. ⁊ dū rota volueret̉. q̄dam vox dixit ad nouiciū territū. Uides re terribilē. ſed adhuc terribiliorē videbis. Et ecce rota rapido curſu deſcēdit vſqꝫ ī ꝓfundū inferni. ⁊ tā magnū farſuꝫ fecit incadēdo. vt totꝰ mūdus cecidiſſe videret̉. celū. terra mare. ⁊ dū rotacaderet. omnes aīe captiue que ibi erāt. omneſqꝫ demones pulſabāt illū hominē ⁊ maledicebāt ei ⁊ excōmunicabāt eū. Hic erat iudas traditor.De reditu anime illius ad corpus.Tdū inde redirēt. angelꝰraphael .ſ. ⁊ nouiciꝰ. apparuit eis āgelꝰ qͥ gubernabat ſolem ī hūani generis ẜuitutē. Poſt hͦ angelꝰ raphael dixit ad nouiciū. Oportet te redire ad corpꝰ tuū. Uiſionē iſtaꝫ nullinarres niſi abbati tuo. ⁊ in ꝯfeſſione. Tunc nouiciꝰ reuixit. qui tribꝰdiebꝰ iacuerat mortuꝰ. ⁊ cepit oſcitare ⁊ gemitꝰ ⁊ planctꝰ dare. Etoblitꝰ p̄ceptū angeli cepit ſtatī narrare q̄ viderat dicēs circūſtantibus ⁊ querētibꝰ quid vidiſſet. Uidi infernū. vidi ꝑadiſuꝫ. Et cumhec diceret. ecce ſanctꝰ bn̄dictꝰ venit cū baculo ante eum. ⁊ ꝑcuſſitos infirmi inobediētis. Infirmꝰ aūt opponēs manū ictui. ꝑcuſſus ēgrauiter in digito: Et querēs cauſam ꝑcuſſionis. audiuit a ſanctobenedicto qꝛ inobediēs fuiſti. ⁊ ſi leſus es in carne ſcito qꝛ magis leſus es in aīa Et qꝛ peccaſti loquēdo loquelā ꝑdes. ix. dicbꝰ. Et in

iūcta ei pnīa diſꝑuit. Per illos aūt. ix. dies grauit̓ infirmatꝰ ē. ⁊ manus eiꝰ intumuit. Poſt. ix. dies ſanus factꝰ eſt. ⁊ dixit abbati ſuo ſoli que viderat. Abbas vero qͥ p̄ceptū tacendi nō acceꝑat. ad edificationē audientiū ⁊ legentiū viſionē reuelauit.De fratre xp̄iano heremita gaſtinēſi. Helinādꝰ. .xj.Otempore quidā cenomanē ẜ noīe xp̄ianꝰ iuuenis ꝯuerſus ē in heremitoriumquoddā in archiepiſcopatū thuronēſi qd̓ dicit̉ gaſtinetum. vbi dū fortiter tēptaret̉ a carne ſua. affligebat ſe in quadrageſima ieiunabat abſtinēs ſe ab omni potū p̄ter vnū diem in ſeptimana. In hieme ſtabat veſtitꝰ in aqua frigida vſqꝫ ad collū diſciplinā ſibimet dabat vſqꝫ quo virge dirūperētur. Qd̓ cum quadādie hoc faceret. ⁊ ſe cecidiſſet vſqꝫ ad ſanguinē. audiuit voce a ꝑteoccidentis dicentē. Nil ꝓdeſt tibi qd̓ facis. Iſte deꝰ quē inclamasnō dabit tibi qd̓ petis. ſed ꝯuertere ad me ⁊ auxiliabor tibi. Qd̓ ille audiēs intellexit vocē eſſe inimici. Et cū oraſſet deū vt auxiliaret̉ſibi ꝯtra temptatōes ꝓpoſuit aggredi ꝑegrinatōeꝫ ad diuerſos ſāctos vt ita finiret vitā ſuā in ꝑegrinādo. ⁊ cū diu hoc cogitaſſet. accepto baculo egreſſus ē nudis pedibꝰ. ⁊ cū veniſſet ante quādā eccleſiā flexis genibꝰ rogauit deū vt daret ei bonuꝫ ꝯſilium. Uix abor̄one ſurrexerat. ⁊ ecce ſenſit fetorē magnū. ꝑ qd̓ intellexit dyabolum ꝓpe aſtare. qͥ ei ſuggerebat relīq̄re habitu religionis ⁊ locū ſuum ⁊ gr̄as agēs dn̄o de tali ſigno reuerſus ē ad fratres ſuos. Hicaliqn̄ in feſto ſancti ſtephani dormiebat ad matutinas. Et cū legeret̉ illa lectio vbi legit̉. ⁊ lapidabāt ſtephanū ex ꝑgefactꝰ ad hͦ verbū rep̄hendit ſe de ſōuolētia dicēs. Ue mihi ꝗ ſic dormio ad obſequiū dei. Iſte ſanctꝰ nō dormiebat qn̄ lapidabat̉ ⁊ ꝓ ꝑſecutoribꝰorabat ⁊ ego miſer debuerā rogare iſtū ſanctū martirē vt oraret ꝓme. Et poſt hͦ cepit intētiſſime vigilare ⁊ rogare ſanctū ſtephanuꝫvt oraret ꝓ ſe. In craſtino cū eēt in refectorio anteqͣꝫ aliqͥd guſtaret venit vox ad eū dicēs. Tu intēdis ad terrenas eſcas. ⁊ nō cogitas de gl̓ioſo ꝓthomartire ꝗ orat ꝓ te. Tūc aꝑti ſunt oculi eius. ⁊leuans oculos in celum vidit martirē orantē ꝓ ſe ſicut vox ei dixerat. Qd̓ cū vidiſſet. ſtatim ſurrexit ⁊ petijt locū ſecretū in qͦ oraret⁊ dixit. Sācte ſtephane qͣs tibi gr̄as agā de hͦ tāto bn̄ficio tuo. nihil habeo ꝓpriū qd̓ tibi dem. ſed tamē hoc do tibi quodāmodo ꝓamore tuo nō induar lineis ſed laneis tm̄ qd̓ ⁊ fecit. Hic dum poſtea moue̓t ceteros vt in bono ꝓpoſito pſiſterēt. narrabat dicens.Erā aliqn̄ in gaſtimēto iacēs in lecto pleno paleis ī ſolario quodā⁊ cū vellē repauſare ſentiebā neſcio quid qd̓ ſe mouebat ſub renibus meis. Dixi qͦꝫ hec magiſtro meo. ſꝫ illa motio nō qͥeuit. Quadā aūt die inſpirate mihi dn̄o cepi euerte̓ paleā lecti mei. Et euerſa palea cū nihil inuenirē leuaui vnū de aſſeribꝰ ſolarij ſub qͦ inuenivnū pedulē. ⁊ in eodē magnā maſſaꝫ denarioꝝ qͦs cū inueniſſeꝫ. relictis illis cucurri ad magiſtrū noſtꝝ ⁊ ꝯfeſſus iū qͥd inueniſſeꝫ. Ille iuſſit mihi vt afferē illos ad ſe. Qd̓ cū feciſſeꝫ oēs iuſſit ꝯgregari fratres. qͥ oēs excōmunicauerūt illū qui hͦ fecerat. Qd̓ cū audiſſet carpētariꝰ qͥdā dixit ſe hͦ feciſſe. ⁊ petijt veniā humilit̓ correctōnē ꝓmittēs. Magiſter aūt indulſit ei. ⁊ iniūxit ei pnīaꝫ. ſꝫ denariosmale acqͥſitos retine̓ noluit. īmo diuiſit eos pauꝑibꝰ ⁊ egenis.iſitu eiꝰ ad ordinē ciſtercienſem.xij.Oſt hec idem frater chriſtianꝰ audiēs famā de ordīe ciſterciēſi. cepit admonereſocios ſuos vt ad illū trāſirēt. At illi noluerūt. ſꝫ ſtatuerūt inter ſe. vt qͥ vellēt de ip̄is ad ordinē ciſterciēſeꝫ trāſire. trāſirētEt eundē xp̄ianū miſerūt ad abbatiā de elemoſyna. cū qͦ iuit priorſuꝰ cū vno ſocio. Poſt ānū qͦꝫ ꝓbatōis expletū. ſpūs maligni ſepeapparebāt eidē xp̄iano ī viſiōe noctis. minātes ei ꝙ expellerēt illuꝫde domo illa. ⁊ ī vanū illū laborare dicebāt. qꝛ nō duraret ī ordineillo. At ille r̄currebat ad or̄onē. Et dū hͦ bellū habe̓t cū demonibꝰqͣdā die fct̄a ē ad eū q̄dā vox a capite lecti ſui dicēs. Memor eſtohꝰ ꝟſiculi de pſalterio. Deꝰ ī nomīe tuo ſaluū me fac̄ ⁊ ī ꝟtute tuaiu. me. Qd̓ audiēs ille retinuit. ⁊ ad oēs tēptatōes dyaboli ſꝑ poſtea de illo ꝟſiculo tāqͣꝫ clipeo ſe muniuit. Cū aūt demōes viderūteū habe̓ fiduciā ī iſto ꝟſu dicebāt. Stulte. hͦ nos te docuimꝰ. hͦ volumꝰ vt dicas. Tūc ille ī dubio poſitꝰ vtꝝ hͦ dice̓ debe̓t. an nō quiaſimplex erat ⁊ illiteratꝰ. q̄ſiuit a clericis qd̓ hec vox ſignificaret. Aqͥbꝰ cū audiſſet hͦ eē pͥncipiū cuiuſdā pſalmi. totū illū pſalmū ꝑ gͣtiam dei didicit. ⁊ ī hac pugna diu fuit ꝯͣ demōes. Quadā nocte dūfrēs ī hyeme pꝰ vigilias ſederēt ⁊ legerēt ad lumē ī̄capitulo ille remāſit ī clauſtro orās. Et cū oraret dixit ad eū vox de celo. Illi boni hoīes qͦs vides ī capitulo. ſūt martires dei. Eodē āno vidit ideꝫxp̄ianꝰ oēm ꝯuentū circūdari a demonibꝰ qͥ tāte ml̓titudīs erāt. vttegere viderēt̉ quicqͥd erat int̓ t̓rā ⁊ celū. Qd̓ cū ille vide̓t ⁊ diceret. Dn̄e deꝰ quid hoc pōt eſſe. ⁊ quis poterit euadere ꝑicula iſta.audiuit vocē dicētē ſibi. Qui humilitatē habere potuerit ab oībꝰhis laqueis liberabit̉. Nō multo poſt venit quedā claritas de celo