Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

L.

De illo appollinis oraculo nothis elitos .i. noſce teip̄m.eix.De cognitōe exterioris hominis.cx.De cognitōe interioris homīs qͣꝫtuꝫ ad ſpēm naturalē.cxj.De cognitōne eiuſdē qͣꝫtū ad ſpeciē arbitrariā.cxvDe ſeptē ſil̓itudinibꝰ aīe ad deū primo de tribꝰ pͥmis.cxiij.De quatuor vltimis.cxiiij.De cognitōe humani corporis.cxvAdhuc de miſeria eiuſdeꝫ.cxvj.Adhuc de cognitōe homīs aīabꝰ ptꝰ mortē apparētibꝰ. cxvij.Exemplū ad hoc de familia hellequini.cxviiItem aliud exemplum ad idem.cxix.Adhuc de eodem.cxx.De ꝯſtituendo rege primo moribꝰ eius.cxxjDe ſapientia vel ſtudio eius.cxxijDe humilitate eius pietate.cxxiijDe ipſius equitate.cxxiiij.De pͥmio regalis iuſticie in ipſo herede.cxxv.De quatuor pͥncipibꝰ neceſſarijs corꝑe reipublice.cxxvj.De reuerentia dei cultu ſui.cxxvijDe officialium diſciplina.cxxviij.De publicis exactoribꝰ eoꝝ violentia.cxxix.e equitate iudicij.cxxxDe militum electōne eoꝝ officio.cxxxj. obēdire debeant principi ſed magis deo.cxxxij.De mutuo affectu principis ſubditoꝝ.cxxxiij.Planctus amici lapſi a ſtatu monachali.cxxxiiij.Reprehenſio eiuſdem. viciū ip̄ius labētis fuit ordinis a quo cecidit.cxxxv.cxxxvj.Inductio exemploꝝ ad ordinem tolerandum.cxxxvij. ip̄e ordo ſit portabilis oībꝰ infirmis fortibꝰ.cxxxviij.Admonitio lapſi vt reſurgat.cxxxix.De ꝯſideratōne que penitentiā ꝓuoeat.cxlDe mala ꝯſuetudine abolenda.cxlj.De fomentis libidini ſubtrahendis. primo de ocio ſegnicie. ſomno. carne. femina.cxiDe vino ꝓſperitate.cxliiDe ludo carmine. forma. puero.cxliiij. ab his omnibꝰ refugiū ſit vita clauſtralis.cxlv. poſt votū vite clauſtralis nulla iam pateat alia.cxlvjDe differentia voti ſolēnis ſimplicicxlvij. tꝑe ſancti bn̄dicti mutabant habitū ſecularē nouicij. cxlviij. De imperio friderici primi magiſtro petro lōbardo et magiſtro petro comeſtore. Excronicis.Nno dn̄i ſicut dictum eſt. M. cliii.Mūdi vero quīti milleſimo. cxvj. Fridericꝰ imꝑat nepos cōradi deceſſoris eiꝰ. Imꝑauit aūt ānis. xxxvij. Huius tꝑibꝰ rex ludoppicꝰ francoꝝ regnabat pater regis philippi. Sub quo .ſ.Iludoppico floruit magiſter petrꝰ lombardꝰ pariſiēſis ep̄s. Actor. Hic librū ſentētiaꝝ qui nūc in ſcolis theologie publice legit̉. laborioſuꝫ certe opꝰ ex multoꝝ ſanctorum patrū dictis vtiliter ꝯpilauit. ſed maiores gloſas pſalterijepiſtolaꝝ pauli ſil̓r ex multoꝝ dictis collegit ordīauit. eētinter frācie magiſtros opinatiſſimꝰ. gloſaturā epl̓aꝝ pſalterij abanſelmo gloſulas interlineares marginaleſqꝫ diſtinctaꝫ poſt agileberto ꝯtinuatīe ꝓductaꝫ latius aꝑtius explicuit. multaqꝫ dedictis ſanctoꝝ addidit. Idē etiā quoſdā ẜmones vtiles cōpoſuit.Circa idē tp̄us eſtimo floruiſſe magiſtrū petꝝ comeſtorē ſcolaſti hiſtoriā ꝯpoſuit .ſ. hiſtoriā ſacre ſcripture breuit̓ vtiliter ꝓſequēs. difficultates ī pleriſqꝫ locis prudēter exponēs. Inſuꝑ incidētia ex hiſtorijs ioſephi iudei quorūdā gentiliū locisgruis inſerēs. Nōnulla etiā alia opuſcula edidit. hos ſequentesverſus in laudē beate virginis elegāter ꝯpoſuit. Uerſus.Si fieri poſſet harene pulnis vnde.Undarum gutte roſa gemme lilia flame.Ethera celicole nix grando ſexus vterqꝫ.Uentorum penne volucrum pecudum genus omne.Siluarum rami frondes auium quoqꝫ penne.Ros gramen ſtelle piſces angues ariſte.Et lapides montes ꝯualles terra dracones.Lingue cuncta forent mīme depromere poſſent.Que ſis vel quanta virgo regina maria.Que tua ſit pietas nec litera nec claudit etas.

De quibuſdē incidētibꝰ illiꝰ tꝑis. Cronographus.Qno igitur imperii friderici primi rex francoꝝ ludoppicꝰ mīmo exercitu normānie fines agreſſus caſtꝝ vernon in dedicionē recepitIterū dux normānie in anglia ꝯtra regē ſtephanū fortiter agens.tandē eo pacē facit. Ita vt viuēte rege poſt euꝫ ſcd̓us in angliamortuo ſuccedat. Ciues metenſis vicinis militibꝰ ꝯgrediūt̉. vincunt̉. ꝑeunt ex eis pluſqͣꝫ duo milia. Rex hieroſolimoꝝ regni integritate potitus aſcalone paleſtine caput poſt longā obſidionem ſine graui dāno multa ſuoꝝ ꝓfligatōe tandē cepit. Fert̉ aūtquia plures ex militibꝰ templi ciuitatē ſe poſſe caꝑe putabantingreſſi. moxqꝫ trucidati a paganis fuiſſent. ceteri obſeſſores antecrucē dn̄i ſe ꝓſtrauerūt. diuinū adiutoriū multis ſupplicātibꝰimplorauerūt. mox exaudiri meruerūt. ciuitatēſes diuia virtute exterriti. ſe non poſſe vltra reſiſtere ſenſiſſent. vrbē xp̄ianistradiderūt ſuis abire ꝑmiſſi. Uir aūt religioſus mpaltherꝰ laudunenſis ep̄us multaꝝ fundator abbatiaꝝ migrauit ad dn̄m.mōſtrati ſepelit̉. vbi quondam xp̄o pauꝑtatis habitū ſumpſitCui ſuccedit galtherꝰ laudunēſis decanꝰ. In burgūdia em̄ eodemtꝑe fit terre motꝰ ter in nocte vna. multaqꝫ ruūt edificia. Anno aūtſequēti rex francoꝝ ludoppicꝰ henricū ducē normānie ad pacē recepit. qui in breui rege ſtephano mortuo angliā intrat. regni integritate potitꝰ pacē antiquā reformat. Eodē anno pͥnceps vtilis acſtrenuꝰ et actibꝰ clarus rex ſicilie rogerꝰ poſt in ſignes de ſaracenisvictorias atqꝫ terras occupatas obijt. nec inferiorē ſe guillerinumregni ac victoriaꝝ ſucceſſorē reliqͥt. Robertꝰ aūt de botua vir om̄iplenꝰ nequitia. nepotū ſuoꝝ caſtra ingreſſus doloſe tyrānidē exercet in terra. Qui ſpū etiā ſelotipie ſuccēſus. quēdaꝫ hoīem ſuū ſatis fidelē alio viro alia muliere intra domūculā iubet ꝯburendos includi. illi vero inſtar antiquoꝝ triū pueroꝝ domo ardente etflama ſuꝑ capita eoꝝ in modū lucide nubis volitāti illeſi ꝑmanſerūt. Quos foras egreſſos ꝑſequeret̉ iniquꝰ ille. mīſter cui dominus ſuꝰ hoc facinꝰ iniūxerat euaginato gladio vnum ex eis ferirevoluiſſet repente quadā inuiſibilis ꝑſona retro per comā capitis app̄hendit. equo cui ſedebat in terra p̄cipitē dedit. Unde mox ad ſanctū iacobuꝫ ſe iturū eſſe ſpōpōdit. Sed illi qͦs ꝓpriaꝯſeruauit innocētia gratiā dei in vacuū recipiētes vitā ſuam inmelius mutauerūt. Obijt papa anaſtaſiꝰ ep̄s albanenſis nicolaꝰanglicus. papa fit adrianꝰ. Luna paſſa eſt eclipſim. xj. kl̓. inlij ī poſterioribꝰ ꝑtibꝰ gemīoꝝ. Hoc etiā anno ludopicus rex francoꝝ filiam imꝑatoris hiſpanie feminā moribꝰ p̄cipuā accepit aurelianisin vxorem. Ibiqꝫ nuptijs quaſi ſolēniter celebratis ab hugone ſenonenſi archiep̄o vncta eſt in reginā.De adriano papa theobaldo cantuarienſi..iij.elinandus.Uic adriano pape famiiaris fuit iohānes ſaleſberiēſis. ip̄e anglicꝰ natōe quide eodē adriano talia refert. Audiui adrianū papā diIcentē romano pontifice nemo miſerabilior eſt. ꝯditione eiꝰ nullamiſerior. Fatebat̉ em̄ in eadē ſede tātas miſerias ſe inueniſſe. vt facta collatōe p̄ſentiū tota p̄ſens amaritudo iocūditas felicitas fuerit. Spinoſaꝫ em̄ dicebat cathedrā romani pōtificis intātū acutiſſimis vſqꝫ qͣqꝫ ꝯſertū aculeis. tāteqꝫ molis. vt robuſtiſſimos premat. terat. ꝯminuat hūeros. corona frigiuꝫ clara merito videriqm̄ ignea ſunt. ſeqꝫ nūqͣꝫ a natali anglie malle exiſſe. aut in clauſtrobeati rufi apud valētiā ꝑpetuo latuiſſe qͣꝫ tantas intraſſe āguſtiasmiſi qꝛ diuine diſpēſatōi reluctari auderet. Hoc etiā ſepiſſimemihi adiecit. de gradu ī gradū a clauſtrali clerico oīa officiain ſūmū pōtificē aſcēdiſſet. nihil vnqͣꝫ felicitatis aut traquille quietis vite priori adiectū eſt ab aſcēſu. vt verbis eꝰ vtar. In incudeinqͥt malleo ſemꝑ dilatauit me dn̄s. Sed nūc oneri qḋ infirmitati mee impoſuit. ſi placet ſupponat dextefā qm̄ mihi īportabile eſt.Nōne miſeria dignꝰ ē qui tāta pugnat miſeria. Hic ditiſſimꝰelectꝰ ē. ſequēti die pauꝑ erit infinitis fere creditoribꝰ tenebit̉ obligatꝰ. Ambire ad ſūmū pōtificiū ſine frat̓ no ſanguīe ad illud etiā aſcēdere romulo ſuccede̓ ī parricidijs. petro in ouibꝰpaſcēdis. Bene dicit̉ nūcupatiue qͣꝫ etiā ſubſtātiue ſūmꝰpōtifex ẜuꝰ ẜuoꝝ. Seruiat em̄ ẜuis auaricie .i. romanis neceſſe eſt.adeo vt niſi ſeruierit fiat aut expōtifex aut exromanꝰ. Florebattꝑe theobaldꝰ cantuariēſis archiep̄s de beccēſi monaſterio aſſumptus vir oīa laudabilis magnificꝰ. in ſecularibꝰ qͣꝫ ī eccl̓iaſticis negocijs exꝑtiſſimꝰ. Thomas archid yaconꝰ cantuariēſis īduſtriā archiep̄i theobaldi factꝰ ē regis henrici cancellariꝰ. Annodn̄i. M. clvj. ſignū crucis apparuit ī luna. Albericꝰ miles beluacenſis fide xp̄i paſſus ē martiriū. In ꝑtibꝰ ſaxionie ſct̄imonialis elizabeth mirabiles viſiones vidit. Inter qͣs etiā angelꝰ familiaris eilibꝝ dicit̉ viariū dei ānūciauit. etiā diē trāſlatōis ſacroſācti cor-