Liber
XLL.
eſſe voluit. licet electus atꝫ inuitatꝰ et multotiēs et multis ī locisSepultus ē aūt ante altare beatiſſime virgīs marie. ip̄oqꝫ ī tumulo eius pectori ſuppoſito eſt capſula relilias cōtinens beati thadei. quas eodē anno ſibi miſſas a hieroſolima iuſſit ipſe corꝑi ſuoſupponi. ¶ Ex geſtis eius. Hic cuꝫ adhuc puerulꝰ graui capitisdolore vexaret̉ decidit in lectū. Adducta aūt ad euꝫ eſt muliercula quaſi dolorē mitigatura carmībꝰ. Quā cū ille appropinquāteꝫſentiret cū ſuis carmīalibꝰ inſtrumētis quibꝰ homībꝰ de vulgo illudere cōſuęuerat. cū indignatōe magna exclamās a ſe repulit etabiecit. Nec defuit miſericordia dīna bono zelo ſct̄i pueri. ſꝫ cōtinuo ſenſit virtutem. et in ipſo impetu ſpiritus ſurgens ab omndolore liberatū ſe eſſe cognouit. Neqꝫ illud tacēdū qd̓ ab ip̄is iāpuerilibꝰ ānis ſi quos habere poterat numos clamdeſtinas faciēſelemoſynas ⁊ verecūdie ſue morē gerebat. et ꝓ etate immo ſupraetatē pietatis oꝑa ſectabat̉. Obſidebāt aūt benignū iuuenis animū ſodaliū diſſimiles mores. et amicicie ꝓcelloſe ſimilē ſibi efficere geſtiētes cui p̄cipue inuidēs coluber tortuoſus. ſpergebat laq̄os temptationū ac varijs occurſibꝰ calcaneo eiꝰ inſidiabat̉. Cumem̄ aliqn̄ curioſius aſpiciēdo defixos in quādā oculos aliquādiutenuiſſet. cōtinuo ad ſe reuerſus ⁊ de ſeip̄o erubeſcēs apud ſemetip̄m in ſeip̄o vltro ſeueriſſimus exarſit. Stagno quidē gelidaruꝫaquarū qḋ in ꝓximo erat collotenꝰ inſiliens tādiuinibi ꝑmanſit.donec pene exanguis effectus ꝑ virtutē gratie cooꝑantis etiam acalore carnalis cōcupiſcētie totus refriguit. ¶ Actor. Huius ſancti vita et miracula quīqꝫ libris digeſta ſunt a dn̄o guillerino ſermone luculento. de quibꝰ nōnulla ſuꝑius poſui.De opuſculis eiuſdē.SCripſit aūt beatus bern̄hardus ea que ſubiecta ſunt de cōtemptu mūdi ad clericos librū vnū. Meditationū li. j. Exhortatorium depaſſione ⁊ reſurrectōne dn̄i li. j. De diligēdo deū li. j. De graduhumilitatis ⁊ ſuꝑbie li. j. De gr̄a ⁊ libero arbitrio li. j. Ad abbatēcollūbenſem de p̄cepto ⁊ diſpēſatōne li. j. Ad ciſterciēſes et cluniacēſes monachos apologicū li. j. Ad hugonē de ſct̄o victore.li. j. Ad innocentiū papā cōtra hereſes petri abaelardi li. j. Ad eūgeniū papam de cōſideratōe li. v. Ad militē templi de laude militie noue li. j. Suꝑ pſalmū qͥ hītat oml̓. xviij. Suꝑ cāticacāticorū.omel̓. lxxiij. Suꝑ miſſus ē gabriel omel̓. iiij. Suꝑ magnificat tractatū .j. Epl̓as breues ad diuerſos. cc. ⁊ xl. Sermones autē peneinnumerabiles de quibꝰ videlicꝫ ea que ſubiecta ſunt excerpli.¶ De exhortatōne eiꝰ ad cōtemptū mūdi Bernhardus in libro de cōtemptu mūdi.Cce inquit nos relinquimus om̄ia ⁊ ſecū .ſ. t. Bene petre ⁊ optime. et nō ad inſipientiā tibi. Nam ⁊ mūdus trāſit ⁊ cōcupiſcētia eiuset relinq̄re magis expedit qͣꝫ relinqui. Iteꝫ qꝛ exultauit vt gigasad currendā viam. ⁊ currentē ſequi nō poteras oneratus. ſed necinutilis cōmutatio ꝓ eo qͥ ſuꝑ omīa eſt reliqͥſſe. Om̄ia ſane nō tm̄poſſeſſiones. ſed etiā cupiditates. et eas maxime. Plus em̄ mūdiꝯcupiſcētia qͣꝫ ſubſtātia nocet. Et hec fugēdaꝝ diuitiaꝝ cā ē precipua. qꝛ aūt vix aut nunqͣꝫ ſine amore valeant poſſideri. Limoſūſiquidē et glutinoſū cor hūanum facile om̄ibꝰ que frequētat adheret. Age ergo qui relinquere diſponis oīa. te qͦꝫ int̓ relinquēdanūerare memēto. imo maxīe ⁊ prīcipalit̓ abnega teip̄m. ſi deſideras ſequi eū qͥ ꝓpt̓ te exinaniuit ſemetip̄m. Pone illa quīqꝫ iugaboū qꝛ cū illis veīre nō poteris. Sꝫ ⁊ ſi nouiſſime veneris ⁊ pulſaueris. reſpōdebit̉ tibi deintus. ꝙ nō ſit cura deo de bobꝰ et azinis.Quis em̄ dubitet hoīeꝫ iumētis eſſe comꝑatū qui ſibi iuga emitiumentoꝝ. Hic quidē etiā iumētis ſtolidior eſſe cōuincit̉. ꝙ iugoneceſſitatis eoꝝ ip̄e ſe ſponte ſubiecit. Et qd̓ illis ē naͣ huic culpadum tanqͣꝫ ſine rōe degēs ⁊ ip̄e ſb̓ corporeis ſimilit̓ ſenſibꝰ incuruatur. Sꝫ ꝗd eū iuga ſubiſſe cauſamur. Arguamꝰ magis emiſſe.Illud em̄ ſtoliditatis mirāde. hoc extreme clemētie ē. dignꝰ ē em̄oꝑariꝰ mercede ſua. Vt aūt mercedē ꝓ oꝑe tribuat inauditū eſt.Om̄ibꝰ inqͥt meretricibꝰ dant̉ mercedes ⁊cͣ. In eo ergo dediſti etnō accepiſti factū ē in te cōtrariū. Plane ⁊ ī eo qͥ iuga emit ꝯtrarium fit. Quid eī iuga emit et iuga boū. cui iugū xp̄i ſuauem gratisoffert̉. Cuiꝰ etiā his qͥ tulerint copioſa remueratio ē. Sine iugoquidē nō potes eē hō. nimirū qͥ ad laborē natꝰ es. Sꝫ graue iugūſuꝑ om̄es filios ade. vtiqꝫ qͥ ſequūt̉ eū. Suꝑ illos at̄ qͥ xp̄m leueē ⁊ ſuaue. Ceterū. qͣle ē hocip̄m elige̓ potiꝰ quīqꝫ qͣꝫ vnū. Quis eīpt̄ ſeruire quīqꝫ dn̄is. nedū tyrānis ſꝫ p̄donibꝰ. Siquideꝫ oculusip̄am aīam depredat̉ ⁊ diuerſi interdū diuerſa imꝑant forſitan ⁊aduerſa dū ſcꝫ vnuſqͥſqꝫ cōmunē geſtit p̄riꝑe ſeruū et trahit ſuaquēqꝫ voluptas. Uide excuſatōem homīs q̄ iō xp̄m nō ſequit̉ ⁊anuptijs excuſat ſe. qꝛ iuga boū emerit quīqꝫ..iiij.Ꝙ auaricia ⁊ cetera mala ꝓcedūt ex volūtate.
Uid ſi illorū laborem etdolorē cōſideres et iuga nūeres. qͥ varijs vicijs ẜuiunmorū magiſqͣꝫ ſenſibꝰ corpoꝝ. Inueīes em̄ hoīes quimultomagis ī labore hoīm nō ſunt ſꝫ lōge aliena ab hoīe flagella ſuſtinēt. emētes nō mō quinqꝫ. ſꝫ pluſqͣꝫ. lv. Nō plane iuga iumentoꝝ. ſꝫ demonū ꝯtendūt ambitio ⁊ elatio cordis. Altera nidualtera foueā ꝑat. altera volare iubꝫ. altera reꝑe cuꝫ neutrū ꝓfectoſit hoīs. Auaricia qͦꝫ ⁊ appetitꝰ laudis ſibinuicē aduerſant̉. et qd̓hec cōgregat iſta diſpergit. nec minꝰ cōtraria ſunt. q̄ ſimulatio etpuſillanimitas ſuggerūt. Impudētie impatientieqꝫ clamoribꝰ. etvtraqꝫ labor ⁊ dolor. ⁊ afflictio qͦꝫ ſpūs ſūt. Hec at oīa ex vna radice pullulāt ꝓprie volūtatis. Huiꝰ eī ſāguiſſuge ſt̓ due inſatiabiles filie. Siqͥde nec aīmꝰ vaītate. nec corpꝰ aliqn̄ ſatiat̉ voluptate. fuge ſanguiſſugā. ⁊ om̄ia reliquiſti. Hec em̄ om̄ia trahit ad ſePone hāc ⁊ iuguꝫ tam importabile qͣꝫ multiplex abieciſti. Nō ēad illā crudelis dominus. non tyrannus impius ⁊ inhumanus ſicvrgens ſeruulum ⁊ nō parcens. fatigatum inſtigat. amplius ſubditum premit durius. nullū mihi onus importabile. nulla grauior ſarcina. factus ſum in talentum plumbeum. ⁊ reſedit iniquitasſuꝑ illud. Sed audiā vocē ſolatij. quā loquit̉ angelꝰ magni conſilij. Uenite inquit ad me om̄es qui laboratis et o. e. ⁊cͣ. Felices ſane qui ſunt exonerati. ⁊ chriſtum ſequuntur expediti. Quid tu camele gibbum. quid tu pecunioſe loculos proditoris tollis. Nonſic impie non ſic ingredieris. artiſſimum enī foramen acus huiuſmodi ſarcinas impune non admittit.De excuſatōne falſa auaroꝝ ⁊ maxīe clericoꝝ.Ed forte aliqui ſe excuſēt¶ ſio. nūqͣꝫ abrahā yſaac ⁊ iacob tantā in diuitijs gratiāet dicant. Si terrenarū diuitiarū culpabilis eēt poſſeſobtinuiſſent a dn̄o. Quid rn̄debimus nouis imitatoribꝰ ſanctoꝝveterū. Suꝑ altare dn̄i certe vitulos imponent. arietes ⁊ hyrcosimmolēt. qꝛ ⁊ hoc abrahā fecit. ſed hoc inquiūt ſtatutū vltra nonhabent. vbi veritas reuelata ē. Quid ſi ip̄as quoqꝫ ſanctoꝝ diuitias tꝑales. vmbrā futuroꝝ fuiſſe dixerimus. In figura ſiquidemoīa eis cōtigiſſe legimus. Neqꝫ id dicimus tāqꝫ ſaluari quis vel hͦtꝑe nequeat. diuitias poſſidēdo. Habent euāgelia. ꝑfectōis cōſiliū. ⁊ infirmitatis remediū. Nolite theſaurizare vobis theſauros īterra. ꝑfectio ē. Populo autē infirmo dr̄. Facite vobis amicos demamona iniquitatis ⁊cͣ. Hinc ē ꝙ dotatas ⁊ ditatas videmus eccleſias a potentibꝰ ⁊ diuitibꝰ ſeculi. Sed heu ip̄a eorū ꝓuidentiadata ē in occaſionē carnis. ⁊ qͥ ſibi ꝑiter atqꝫ alijs in celo tabernacula eterna ꝑare debuerāt. in terra cōiungūt domū ad domum. etagrū agro. Quis rapuit ab ore apoſtoloꝝ tꝑis huius fiducie verbū. Ecce nos relinqͥmꝰ oīa ⁊cͣ. Ecce vt ppl̓s ſic ſacerdos. Sil̓r volūt diuites fie̓i ſil̓r amicꝭ egerēt ⁊ ip̄i vt ī aliena tab̓nacl̓a r̄ciꝑēt̉. vtpote ꝓpria n̄ hn̄tes. Beati em̄ pauꝑes ſpū. q. i. ē re. ce. ⁊cͣ.De ſingulari ⁊ monſtruoſa vita clericorum.Abent ſingula hominū genera laboris aliquid ⁊ voluptatis. ſed aduertere licꝫ ⁊mirari. quēadmodū clerici id miro inter hec artifitō diſcernētes. ⁊ ab inuicē ſequeſtrātes totū qḋ delectat eligūt ⁊ amplectunt̉. qd̓ moleſtū eſt fugiunt ⁊ declinant. Cum militibꝰ nanqꝫ ſuperbie faſtus amplam familiam et nobiles apparatus equorumfaleras accipitres. aleas et ſimilia queqꝫ frequētant. Aliqui forteet dependētes a collo rubricatas muriū pelles ornatos thalamosbalnea ⁊ omnē molliciē. atqꝫ gloriā veſtiū a mulieribꝰ mutuantur.At vero caute oīno lorice pōdus ⁊ inſomnes in caſtris noctes incertaqꝫ diſcrimīa prelioꝝ. muliebrē quoqꝫ verecūdiā ⁊ diſciplināaūt ſiquid aliud ſexus ille hr̄e laboris cernit̉ declināt. Sudāt agricole. putāt ⁊ fodiūt vinitores. ⁊ qui inter hͨ torpēt ocio. Accedētefructuū tꝑe. ⁊ īnouari ſibi horrea iubēt. ⁊ ꝓmtuaria eoꝝ plena cūillis. vtinā nō p̄ illis. viuūt tritico. bibūt vue ſanguinē meraciſſimūHerbaꝝ viribꝰ ꝑegrinū mutuāt̉ vina ſaporē. ⁊ addit̉ oleū camīoImpinguāt̉ dilatant̉ ex adipe frumēti. Negociatores circūeuntmare et aridam. in labore corꝑis et vite ꝑiculo. ꝑituras ſibi diuitias cōgregātes. Hi ꝟo dulces interea capiūt ſomnos ne dicam īſtratis ſuis laſciuiunt. Erit tamē inuenire in die feſto. graues vaſis aureis ⁊ argenteis miniſtrorū dextras refertas. varijs opibusmanticas. ꝑticas oneratas. et ī ſcrinijs tam multiplices loculos vtſi menſas adhibueris numularios putes. Quid fabros. cementarios ceteroſqꝫ huiuſmodi oꝑarios neceſſe eſt numerare victū ſibimulto labore querūt. Illi mādēt delitijs copijs affluūt ocioſi. Annō merito poeta tales ſubſannet. ne cum forte ſuas repetitū venerit olim grex auiū plumas. moueat cornicula riſū fortiuis nudatacoloribꝰ. Cūqꝫ r̄ſurge̓ ceꝑit hoīes vnuſꝗſqꝫ ī ordīe ſuo vbi putasgene̓atō iſta locabit̉. Si ad milites forte diue̓terīt exufflabūt eos