Liber.XXVII.

multos ab errore ꝯuertit. Deniqꝫ gelaſius papa cū ī gallias veniſſet et in ꝓnīcia ſancti egidij cauſas ſynodales ageret. ad huncvir dei northbertus nudis vt erat incedens pedibus acceſſit. eiqꝫanimi ſui ꝓpoſitū pandēs. licentiā et autoritatē ſeminādi verbuꝫdei ab eo accepit. Tandē a papa calixto bartholomeo laudunēſiep̄o ſpecialit̓ cōmēdatus. cuꝫ ei eccl̓ia beati martini a p̄dicto ep̄oofferret̉. tū ꝓpt̓ vrbis vicinaꝫ. tum qꝛ eiuſdē eccl̓ie clerici ꝓpoſiti ⁊ vite eius auſteritatē horrebant eque reliquit. ⁊ ab ep̄o diuerẜeiuſdē ꝓuīcie locis religioni ꝯgruentibꝰ ſibi oſtenſis tādem diuinitus in loco p̄monſtratio reſedit. Ibiqꝫ ſolitariꝰ religioſaꝫ vitaꝫagere cepit. Tꝑe quadrageſime ad colligēdos ſocios ſolus egreſſus ante paſea cu. xiij. ſocijs redijt. et cum his in p̄mōſtrato locoſecūdum canonice īſtitutōis normā ad tenorē regule bt̄i auguſtini deo militare cepit. Papa ꝟo calixtus romā ꝓficiſcēs ab om̄iſenatū ⁊ populari turba glorioſe ſuſcipit̉ ⁊ ī ſede apoſtolica confirmat̉. Burdinꝰ pſeudo papa ſucrij poītus dū ꝑegrinos romaꝫeūtes vel redeūtes dep̄daret̉. tandeꝫ vt viliſſimus apoſtata capit̉et in monachum tondetur.De quibuſdā circa premōſtratenſes in initio geſtis. xxix.N premōſtratenſi autēeccleſia cuidā fratri altius de trinitate ineffabili q̄ de¶ eſt cogitanti in matutinis demon aſtitit. ⁊ ei tria geſtāscapita apꝑuit. trinitatē ſe eſſe ꝯteſtans ⁊ ob fidei ſue meritū trinitatis viſione eum eſſe dignū affirmās. Sed frater inimici dolumagnoſcens ꝯuiciando ei a ſe recedere cōpulit. Northberto apudvingellam verbū dei p̄dicante. ⁊ puellā demoniacā corā ſe adductam exorcizante demō irridens. cantica canticoꝝ a pͥncipio vſqꝫad finem ꝑ os puelle edidit. ⁊ ad verbū in romana. deinde in theutonica lingua interp̄tatꝰ eſt. Sꝫ dei ſeruo artius inſiſtente. tandēegreſſus eſt. Northberto aūt ad querēdas ſanctoꝝ reliquias cōloniam veniente ⁊ ſuis in dicto ieiunio orationibꝰ inſtante vna denūero vndecim miliū ꝟginū nomen ſuū ⁊ locum vbi iacebat ſpecialiter deſignans. in craſtino ſolēniter leuata ⁊ cum alijs ſanctoꝝreliquijs ad locū p̄monſtratū eſt ab eo trāſlata. Sequēti ꝟo dieapud ſanctuꝫ gereonē in oratōne ꝑnoctans mane facto in medioeccleſie vbi nulluꝫ apparebat ſepulture veſtigiū effodi precepit. ⁊corpꝰ ſanctigereonis integꝝ abſqꝫ cerebro honorifice ⁊ diligent̉collocatū inuenit ſicut ⁊ de ipſo legebat̉ ꝙ pars capitis ⁊ nō totūcaput abſciſum fuit. Qd̓ cum honore ⁊ reuerentia a clero ⁊ ppl̓oeleuatū eſt. ⁊ inde pars viro dei donata eſt. Inde p̄monſtratū rediens. ⁊ xl. iam clericos cū multis laicis ſecū habēs. ꝓfeſſionē eosfacere ẜm apl̓icā inſtitutōꝫ ⁊ canonicā regnlā beati auguſtini docuit. ⁊ ad voluntariā pauꝑtatem ⁊ ꝓmptaꝫ obedientiā. ceteraqꝫmilitie ſpūalis inſtrumēta eoſdē diligēt̓ inſtituit. Anno p̄notatoin eccleſia viceliacenſi in vigilia trāſitus beate marie magdaleneincertū quo iuſto dei iudicio innūerabiles ꝓmiſcui ſexus et etatisatqꝫ ordinis in ipſo crepuſculo noctis atqꝫ diei eccleſia ſubito cōflagrante ꝯbuſti ſunt. Guill̓s rex henrici regis angloꝝ filiꝰ ī marimerſus apud barbes fluuiū ꝑijt cū multis nobilibꝰ. Antiſiodorēſem eccleſiā hoc tꝑe regebat dn̄s hugo ſancti germani pͥꝰ abbasſancti hugonis cluniacēſis nepos vir ſuaꝝ virtutū inſignibꝰ mēorandus. hoc etiā in tꝑe incepit ordo militie templaris. Anno dn̄iM. c. xxiij. ſanctꝰ geraldus biturēſis ep̄s fide ſanctitate ⁊ doctrīaac miraculis clarus in dn̄o qͥe ſcit.¶ De libello miraculorum ſancti iacobi a gelaſio papa compilaNno domini. M. Cxxiiii.obijt bone memorie papa calixtus. ¶ Actor. Hic eſtvt legit̉ calixtus ſecūdus qͥ libellū ſcripſit d̓ miraculisſancti iacobi. que ſparſim legerat in vnū volumē cōpilando de qͦnōnulla ad edificatōꝫ legentiū h̓ inſerere curaui. ¶ Calixtꝰ papaCū eſſem ſcolaris ⁊ ab infantia beatū iacobū apl̓m diligens. xiiij.annoꝝ ſpacio ꝑambulās terras ⁊ ꝓuincias barbaras q̄ de eo ſcripta inueniebā. paucis ⁊ vilibꝰ cedulis diligent̓ ſcribebā. vt ī vnovolumine cōprehēdere poſſem. O mira fortuna. inter p̄dones cecidi ⁊ raptis oībꝰ ſpolijs meis codex mihi tm̄ remāſit. Ergaſculistruſus fui. ⁊ ꝑdito toto cenſu meo mihi tantūmō codex remanſit.In ꝓfundū aquaꝝ multarū crebro cecidi ꝓximus morti ⁊ mīmecodex infectus euaſit. Domꝰ in qua eram cremabat̉. ⁊ ꝯſumptisrebꝰ meis codex mecum euaſit inuſtus. Cūqꝫ ſtudioſe cogitaremvt codex ille ꝓ quo innumeras paſſus ſum anxietates. quē ⁊ manibꝰ meis ſtudebā ꝑficere deo foret acceptabilis. Nocte raptꝰ inextaſi. ī quadā regīa ſplēdida vidi iunenē pulcerrimū et ſplēdidilaureatū regalit̓. qui in cathedra ſedens mihi inſidēti pedibꝰ ſuisait. Prebe quas in manu habes cirothecas. Cui cum libent̓ obtuliſſem. illo thalamū ingrediente. qͥdā ē ſocijs eiꝰ dixit mihi. Iſteeſt filiꝰ r̄ſummi. qͥ ſicut cirothecas de manibus tuis accepit. ſic

codicem apoſtolicū placide ſuſcipiet poſtqͣꝫ impleueris. Rurſuꝫtrāſlatōis apl̓i ſermonē veneranda die mihi rumināti ⁊ ſcripturāeius inter manꝰ tenenti vna cum beato iacobo in extaſi ipſe appruit dicēs. Scribe q̄ cepiſti. corrige ſcelera prauorū hoſpitū manentiū in itinere apl̓i mei. Nemo igit̉ hūc libꝝ deſpiciat. quicqͥd īeo ſcriptū eſt. eſt autenticuꝫ magnaqꝫ autoritate exp̄ſſum. Itaqꝫmiracula que in hoc codice ꝯtinent̉ diebꝰ feſtis eius in refectorijslegant̉. Idem de hiſtoria karoli a beato turpino remēſi archiepodeſcripta ſtatuimus..xxxj.miraculis ſancti iacobi apoſtoli.Emporibus adefunſi regis in hiſpanie ꝑtibꝰ. xx. viri chriſtiani quoꝝ vnus eratſacerdos a ſaracenis capti ſunt ⁊ ī vrbe ceſarauguſtacarcere tenebroſo diuerſoꝝ geneꝝ nexibꝰ obligati. Qui cuꝫ deoinſpirante admonente p̄ſb̓ro beatū iacobū inuocarent. ī obſcurocarceris ſic eos alloquēs refulſit. Ecce aſſum queꝫ vocaſtis. Tūcora q̄ pre dolore infixa in genibꝰ tenebant̉ erigentes. ad pedes eiꝰꝓciderūt qͥ ſuffuſo eiꝰ ꝟtutis vnguēto. eoꝝ vicula ꝯfregit. ſuaqꝫpotentia captiuoꝝ manibꝰ conſerta de carcere diuinitꝰ erepti adportas ciuitatis eo duce ꝑuener̄t. Que facto crucis ſigno. apl̓icereuerentie egreſſum vltro mīſtrauerūt. Illos igit̉ iam fere ſole illuceſcente ad quoddā caſtellū qd̓ chriſtianoꝝ tutamine tenebat̉ꝑduxit vbi etiā ſe ab eis vocari ꝑ̄cipiens. celos viſibiliter ꝯſcēdit.Tūc cū magno clamore aduocātes. aꝑtis foribꝰ interius ſuſceptiſunt. ¶ Beda p̄ſb̓r. Temporibꝰ beati theodunri ꝯpoſtolanēſisep̄i qͥdā graue peccatū cōmiſit. qd̓ vix ſacerdoti ſuo ⁊ ep̄o auſuseſt ꝯfiteri. Quo audito ep̄s ſtupefactꝰ pnīam ei dare nō audenshoīem illū cum cedula in qua erat peccatū illud ſcriptū ad ſanctūiacobū miſit. Qui cum veniſſet illuc die feſti eiꝰ. cedulā ſuꝑ altāepoſuit. flens ⁊ rogans ſanctū iacōbuꝫ vt meritis ſuis deleret illudpeccatū. Interea ep̄s ad miſſam celebrandā acceſſit. ⁊ cedulā illāvidens cum quereret cur ⁊ a quo poſita eſſet ibi. vir ille ꝓtinꝰ occurrit ⁊ rei ſerie̓ cunctis audienbꝰ flens narrauit. lr̄as illas aꝑiens⁊ nil ibi ſcpͥtū īueniēs pctm̄ illd̓ dimiſſuꝫ cūctis narrātibꝰ ītellexit.Adhuc de eodē. Hubertꝰ ſibuntinꝰ. .xxxij.Nno domini. M. lxxx. triA ginta viri d̓ lotharīgia ſanctū iacobū adeūtes mutueſeruandā vurtutis fidem ſibinuiceꝫ ꝓmiſerūt. Unus tn̄ inter eosfuit qͥ hͦ eis nō ꝓmiſit. Cū itaqꝫ ad vrbē q̄ portaclauſa dr̄ incolumes ꝑueniſſent. vnū ē ſocijs ibi egrotantē ꝓpt̓ pactū qḋ fecerūt ꝑxv. dies vſqꝫ ad portꝰ cifereos cū grādi labore tuler̄t. Cū ille. xv.diete ab expeditis. v. diebꝰ agi poſſet. tūc tā dē grauati infirmū reliq̄rūt. Ille tn̄ ſolus qͥ fidē nō ꝓmiſit cū eo remāſit ad pedē mōtꝭſcimichaelis. Tūc dixit infirmꝰ vt eū ſi poſſet ſuꝑ illū mōtē ferretQuē ille libent̓ detulit. ⁊ die declināte ad veſꝑaꝫ infirmꝰ migͣuit.Qd̓ vidēs viuꝰ valde timuit. ꝓpt̓ īminentē noctis caliginē ⁊ defuncti pn̄tiā. ⁊ gētis barbare feritatē. Sic gͦ oīno deſtitutꝰ ad orationē ſe ꝯtulit. ⁊ ſtatī ſcūs iacobꝰ ei in ſpecie eqͥtis apparēs. cauſaꝫfletꝰ inqͣſiuit. Dn̄e inqͥt qꝛ nox eſt. ⁊ mortuꝰ iſte ſepeliri non pōt.Tūc ille. Trade mihi hūc mortuū. ⁊ tu aſcēde poſt me ſuꝑ equū.Quo facto nocte illa an̄ ſolis ortū. xij. dietas ꝑagētes ad monteꝫgaudij qͥ eſt dimidia leuga citra ſcm̄ iacobū ꝑuener̄t. Ibiqꝫ ſcūsviuū ⁊ mortuū de equo depoſuit. iubēs viuo vt canonicos ſcī iacobi ad ſepeliendū ꝑegrinū mortuū īuitaret. ⁊ ꝑacta ꝑegrinatiōecū inueniret ſocios ī vrbe q̄ dr̄ legio eos de fracto pacto corriꝑet⁊ diceret eis ex ꝑte ſct̄i iacobi ꝙ ꝓpt̓ hͦ eoꝝ ꝑegrinatō nō valeret.Et his dictis diſꝑuit. Ille āt rediēs cū hͦ inuētis ſocijs nūciaſſet.valde mirati ſunt. ⁊ ab ep̄o legionis ciuitatis vt ille ꝯſecutꝰ fueātſib b pnlan ſuſcepeſtt. Iemo papa. Itxij.Item de eodem.Qno dn̄i. M. xc. Quidaꝫtheutonici ſcm̄ iacobū adierūt. ⁊ ī vrbe tholoſa a qͦdāburgēſe hoſpitio ſuſcepti ſt̓. qͦs nocte inebriās. ciphūargenteū ī mātica eoꝝ poſuit. ⁊ māe exeūtes qͣi latrōes īclamitāsreuocauit. At illi dixer̄t vt illū puniret ſuꝑ quē pecuniā ſuā īueniret. Illoſqꝫ diſcutiēs ī mōtica pr̄is ⁊ filij ciphū ſuū reꝑꝑit ⁊ ſic eoset eoꝝ bōa rapiēs ad iudiciū traxit. Cū gͦ iudex vnū tm̄ ex pietate iuberet appēdi ⁊ pr̄ ꝓfilio ⁊ filiꝰ ꝓ pr̄e vellet mori. tādem filiꝰ ſuſpēdit̉. ⁊ pr̄ triſtꝭ ⁊ anxiꝰ ad ſct̄m iacobū ꝓgredit̉. pꝰ. xxxvj. diesreutēs ad corpꝰ filij adhuc pēdētis lamātēdo diuertit. Cūqꝫ euꝫlacrimoſis gemitibꝰ īclamae̓t. ecce filiꝰ ſuſpēſꝰ eū blāde ꝯſolari cepit dicēs. Noli pr̄ dilct̄iſſīe fle̓ ſꝫ gaude qꝛ nūqͣꝫ fuit mͥita bn̄. Nāhucuſqꝫ ſct̄us iacobꝰ me ſuſtētat ⁊ me celeſti dulcedine refocillatQd̓ pr̄ audiēs cucurrit ad vrbē. ⁊ ꝯuocati ppl̓i viuētē ⁊ ſanū deponūt. ⁊ hoſpitē illoꝝ ilico ſuſpēder̄t. āno dn̄i. m. c. Frācꝰ qͥdā moͣtl̓itatē hoīꝫ q̄ eāt ī frācia vitāe d̓ſiderāſ cū vxōe ⁊ filijs ſcm̄ iacobū