Liber.XXVI.
ſucceſſione domi cuſtoditā reddidit. Ibi dux godefridus electuseſt in regem filiꝰ euſtachij comitis bononienẜ. qui ꝑ maternū genus ad magni karoli ſpectabat lineā. Mater eius ida. Godefricꝭaūt ide filius imꝑatori heinrico militauit cōtra ip̄m hildebrannūet in oppugnādo romā ꝑteꝫ muri q̄ ſibi obtigerat primus irrupit.poſtea pre nimio labore ⁊ nimia ſiti vinū nimiū hauriēs febrē qͣrtanam nactus eſt. Audita autē fama vie hieroſolimitane illuc ſeiturū vouit ſi deus redderet ei ſanitatē. Quo voto emiſſo. mox vires eius peītus refloruerūt. In antiochena obſidione turcū quēdam ſingularem pugnam poſcētem. medium a lateribꝰ gladio lotharingio diſſecuit. cuius deſecta medietate iam in armis palpitāte reliquā tulit equus cui inſederat adeo firme turcus ille militando ſeu tyrocinande inſederat equo ſuo. Idem godefridus alterūcōgreſſū vibrato in caput enſe a vertice vſqꝫ ad inguina diſciditet ex eodē ictu ſellā ⁊ ſpinā equipe ītꝰ diſcidit. In eadem obſidione militē quēdam ſuū pabulatū ꝓgreſſū a leone inuaſū et clipeoſe defendentē tandē occiſum adeo indoluit. vt venabulo ferā trāſfoderit. que ſaucia et dolore acrius ſeuiens in eū irruit ita ꝙ ex ferro qd̓ extabat ex vulnere tibiā eius ſautianit. qui mox gladio beſtiam euiſcerauit.De interitu īpij regis anglie guilleri ⁊ de ſignis p̄cedētibꝰ. ciiij.BelinandusAno domini. M. c. qui fuit annꝰ vltimꝰ vite regis guilleri anglie viſibiliter dyabolus apparuit homībꝰ in ſaltibꝰ et deuijs trāſeuntesallocutus. Preterea in pago beruheſare in villa anfrede cōtinuis. xv. diebꝰ fons ſanguinē tamubertim manauit vt vicinū vadūinficeret. Anẜhelmus aūt cantuar̄. ep̄us cum quo om̄is parit̓ religio exulauit. venit hoc anno marcenniacū. Cunqꝫ ibi loquereturcum hugone abbate cluniacenſi. reſpōdit abbas ꝓxima nocte regem guillerū ante deū ductū et adiudicatū damnatōni. Ideꝫ rexpridie qͣꝫ periret. vidit ꝑ quieteꝫ ſe fleubothomi ictu ſanguinememittere. radiūqꝫ cruoris in celū vſqꝫ ꝓtendi. ita vt lucē obnubilaret et diem interpolaret. Eadem nocte monachꝰ quidā tranſmarinus vidit ꝑ ſomniū ꝙ idem rex in eccleſiā quādaꝫ intrauerat ſuperbe et inſolenter (vt ſolebat) circūſtātes deſpiciēs. Tunc crucifixum mordicꝰ apprehēdens brachia illi corroſit. crura pene truncauit. Crucifixū diu toleraſſe ſed tandeꝫ regem ita pede depuliſſevt ſupinus caderet. Ex cuiꝰ iacētis ore tāta flama effuſa eſt. vt fumeorū voluminū orbes etiā ſydera lamberēt. Hoc ſomniū cuꝫ eiquidā retuliſſet. Reſpōdit monachus. eſt et cauſa nūmorū mōachaliter ſomniatate ei. c. ſolidos. Eadeꝫ die ꝑcuſſus eſt ī ſaltupenitus eius ſagitta quā iecerat galtherꝰ turianusʳ miles quidaꝫde frācia qui ceruū volebat ꝑcutere qͥ ꝓpe regeꝫ ſtabat. Obijt annō dn̄P. c. regni ſui. xiij. xliiij. nonas auguſti. Nullū ſuo tempore cōuentū eccleſiaſticū fieri ꝑmiſit. ſacros honores ſui iuris eē dictitabat. Eo die quo mortuus ē tres ep̄atꝰ et. xij. abbatias vacantes in manu ſua tenebat. ¶ Ex cronicis. Anno p̄notato godefridus dux lotharienſiū ⁊ princeps hieroſolimitanoꝝ obijt. eiqꝫbalderoinus frater eius in principatu ſuccedit.aldeppino rege hieroſolimitano. Sigibertꝰ .cv.Ex vero balderpinus cotonatus eſt apd̓ bethleem. Anno dn̄i. M. cj. vix tuncerat ī tota militia xp̄ianoꝝ. cccc. milites et tot peditesqͥ hieruſalē ⁊ ramulā ⁊ cayphā ⁊ ioppen cuſtodirēt. Illo anno ſacratꝰ ignis ī vigilia paſche tardauit vſqꝫ in mane reſurrectōnisdn̄ice. Accēſa aūt dinitꝰ vna lampade ſepulcri mox ꝑ oēm eccleſiam cetere lāpades dīnitus accenſe ſunt. Poſtea cepit baldeppinꝰ ceſareā paleſtīe. ibi captꝰ ē admiratꝰ vrbis et ep̄s eoꝝ. Ibi turcus in collo pugno xp̄iani ꝑcuſſus bizanceos euomuit. Mares eīintra gingiuas femīe intra pudēda bizanceos abſconderāt. Subegit idē rex pꝰ ea tiberyadē. ſidonē. accaronē. ⁊ cūctas vrbes maritimas. Boamūdꝰ at̄ īſidijs cuiuſdā admirādi turcoꝝ captꝰ ⁊ detetus. ſꝫ ꝑ gr̄aꝫ d̓i liberatꝰ. argēteos ꝯpedes qͥbꝰ illigatꝰ fuerat antiochiā ſecū detulit. Nō ml̓to poſt gallias veīt offerēs cathenasſct̄o leonhardo. Uxorē duxit filiā regis frācoꝝ. ꝓ ſuſpicatōe noxie potōnis cutellū hēbat ꝑatū qͥ ante ora comedētis infixꝰ ſudore ꝓdebat manubrij. Si aliqͥd tecto illatū eſſet veneficij. Pꝰ hūctancredꝰ nepos ſuꝰ p̄fuit antiochie. cui ſucceſſit rogerius filius richardi.De clerico ꝑ quandā viſionē ad ordinē ciſterciēſiū ꝯu̓ſo. cvj.Nno domini. M. ciiii.quidā clericꝰ de vendoꝑa cū ſtuderet ī ſcolis apd̓ lu¶ gdunū vidit in viſiōe noctis quādā vallē ſub qͦdā mōte ſuꝑ quā ciuitas ꝗ̄daꝫ pulcerrīa ſita erat. cuiꝰ aſpectꝰ nimiū delectabat intuentes. ita vt quiſ qͥs eam videret. de aſpectu illius ſati-
ari nō poſſet ⁊ modis om̄ibꝰ laboraret qūo ad illam ꝑuenire valeret. Interea vidit fluuiū quendā ſub pede mōtis. immo circa pedem currētem. quē dum circūiret querēs artē qūo illū trāſmearetvidit ſuꝑ ripā flumīs. xij. pauꝑes ſiue. xiiij. lauātes in flumīe tunicas ſuas. inter quos erat quidā veſte cādidiſſima indutus. multūalijs diſſimilis qͥ adiuuabat illos ī tuīcarū ſuaꝝ ablutōe. qui poſtqͣꝫ adiuuerat vnū ibat adiuuare aliū. Tunc clericꝰ qui hoc videbat acceſſit ad illū qui ceteros adiuuabat et dixit. Que gēs eſtisvos. Qui ait. Iſti pauꝑes homīes ſunt pnīam agētes. ⁊ ſe a peccatis ſuis lauantes. et ego filius dei hieſus xp̄c ſine cuius auxilionec iſti nec alij poſſunt benefacere. Ciuitas hec pulcra quā videsꝑadiſus ē. vbi ego maneo. et qn̄ quiſqꝫ tunicā ſuam lauerit .i. penitentiam ꝑegerit in illā ītrabit. Tuip̄e ſatis diu q̄ſiſti viā qua iturad illā. ſed nulla alia via qͣꝫ iſta ducit ad eā. His dictis clericus aſomno euigilauit et mirari cepit de viſione. Cunqꝫ nō multo poſtrediſſet a ſcola ī patriā ſuā narrauit ep̄o cabilonenſi cui familiariserat viſionem hanc. Qua audita ep̄s ſuaſit ei vt ſeculū relinq̄ret⁊ religionem intraret. cōmendās ei ſuꝑ om̄es ordīes nouellū illuꝫordinē ciſtercienſem. Ille venit ciſterciū et inuenit locū incultuꝫ etdeſertū et fratres inter beſtias cōuerſantes. Ad portā ꝟo mōaſterij que de vimine facta erat pēdebat malleus ferreus. cuius ſonitu ad portam portariꝰ appellabat̉ ab intrare volētibꝰ. Hoc ſonitu portarius vocatꝰ venit ad eū foras. et inclinās ſalutauit eum.Quem clericꝰ intuēs. ſtatim recognouit ſe eundē vidiſſe int̓ eosqui tuīcas ſuas in flumīe lauabāt. Rogauitqꝫ eum vt adduceretad ſe abbatē. Abbas igit̉ et totus cōuetus veīt ad eū et recognouit clericus om̄es ſe vidiſſe tunicas ſuas in flumīe lauātes. ſtatīqꝫcecidit ad abbatis pedes. rogās eum lacrimis vt ſuſciꝑet̉. qͥ ſuſceptus nō multo poſtfactus eſt prior.De clade fuldēſi ⁊ ppulſtano wigorniēſi epiſcopo. .cvij.Guillerinus.O tempore in cenobiofuldēſi exitial̓ luēs graſſata priꝰ abbatē corripuit. moxml̓tos mōachoꝝ extīxit. ſuꝑſtites prīo ſibi qͥſqꝫ time̓or̄ones ⁊ elemoſynas largiores face̓ ſed ꝓceſſu tꝑis vt eſt naͣ oīmpedetētim metu dempto omitte̓ ceperūt. p̄ſertim cellerariꝰ qͥ palāclamitabat nō poſſe penū tot expēſis ſuffice̓ ſꝑaſſe ſe ſꝑ aliqd̓ alleuiamētū ꝓ tot elatōibꝰ funerū nihil vltra ſpei eē ſi qd̓ viui nequiſſent mortui cōſumerēt. Ita ꝙ cū quadā nocte ꝓpt̓ neceſſaria diuſoporē diſtuliſſet. Tandē elaq̄atis morarū nexibꝰ ī dormitoriumꝑgebat. et ecce vidit in capitulo abbatē ⁊ oēs qͥ obierāt illo annoeo qͦ deceſſerāt ordīe ſede̓. Tremēs ⁊ effuge̓ geſtiēs vi retractꝰ eſtincrepitꝰ et more mōaſtico flagellatꝰ audiuit ꝟba abbatis ī hancſnīam. Stultū ē de morte alteriꝰ emolimēto inhiare. cū ſors cuiuſqꝫ ſb̓ eodē pēdeat fato impiū eē cū mōachꝰ oēm vitā ſuā ī eccleſiecōſūpſit obſeqͥo. vt careat ſaltē vnius āni poſt morteꝫ ſtipendio.Scito ergo te citiſſime obiturū. ſed qͥcqͥd ꝓ te fiet ad alioꝝ quibꝰabſtuliſti referet̉ cōmodū. mō ⁊ alios corrige exēplo qͦs corripuiſti ꝟbo. Abijt ille. et nihil ſe vanū vidiſſe recētibꝰ plagis qͣꝫ morteꝓxima demōſtrauit. Ea tēpeſtate polſtanus ppigornienẜ ep̄s cūde ꝑua literarū ſcīa pulſatus. foras cōciliū exiſſet. vt ſtrictiori cōcilio reſpōſuꝫ comeret ſuū r̄moto aīmo a tumultibꝰ ait ad ſociosCredite mihi. dū cātauimꝰ horā ſextaꝫ. Socijs aūt referētibꝰ vtprius ꝓpt̓ qd̓ venerāt expedirēt. qꝛ ſatis ſuꝑqꝫ ſuffice̓t cātibꝰ tp̄sregē ⁊ ꝓceres. ſi hͦ audierint riſui ſe hr̄e opīaturos ait. Credite mihi. priꝰ faciemꝰ dei ſeruitiū. ⁊ poſt agitabimꝰ hoīm litigiū. Horaigit̉ cātata vt nulla tergiuerſatōe excogitata. nullo ꝯmētato ſplēdore viri. cōfeſtī aulā intrae̓ p̄rexit. ſuis eū retinere tēptātibꝰ ꝑſuaderi n̄ potuit qͥnpotiꝰ ill̓ cāe ſue timētibꝰ ꝓcerto ait. noueritis meviſibilit̓ h̓ vide̓ bt̄os archiep̄os dunſtanū cātuariēſē ⁊ oſualdumeboracēſē qͥ hodie ſuis me p̄cibꝰ tuētes falſiloqͦꝝ acumē hebetabūt. Itaqꝫ data bn̄dictōe mōacho mīme facūdie viro ſenorthmānice līgue ſciolorē ꝑorans obtiuuit.De hildeb̓to ep̄o cenomanēſi ⁊ ſcpͥtꝭ eiꝰ. Helinādꝰ. cviijCorebat hoc tēpore hildebertꝰ cenomanēẜ ep̄s berēgarij turonē ẜ diſcipulꝰ.Irverſificator ⁊ dictator egregiꝰ qͥ epitaphiū eiuſdē berengarij magnifice ſcripſit ī verſibꝰ. lij. qͥ de roma cōpoſuit hͦ diſticon. Urbs felix ſi vl̓ dn̄is vrbs illa caret. Ul̓ dn̄is eſſet t̓pe care̓fide. ¶ Actor. Idē hildebertꝰ tribulatōes ⁊ vīcula ꝓ xp̄o ſuſtinuit̉. Nā vt ip̄e refert in qͣdaꝫ epl̓a generali ad oēs eccl̓ie filioscū ī turre cenomanēſi comes rotrocꝰ ī vincul̓ teneret̉ ad eū metumortꝭ trepidū ep̄s ip̄e vocatꝰ acceſſit. Cui ꝯfeſſus comes domuſue diſpoſuit teſtam̄tū fecit. ⁊ eccīe diſtribuit. qd̓ vt illibatū ꝑmane̓t ab ep̄o p̄cibꝰ īpetͣuit. qͣtēꝰ mr̄eꝫ eiꝰ adiret. ⁊ de teſtō teſtīoniūꝑhibe̓t. īhibēs ne qͥs illd̓ minue̓ p̄ſume̓t. ne qͥs anihilae̓ tēptaret.Pergētē igit̉ ein mater comitis ī paſche ſuſcepit teſtō applau