Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXVI.

ſanctum dyoniſium eandē virginē manu tenētem ex oraculo diuino ꝯſtant̓ iubentē vt a famulis honoicet̉ in terris ſicut a ſpōſo et dn̄o honorabat̉ in celis. Hec et̄ſione ſct̄imonial̓ auratis veſtibꝰ vtehat̉.alama eſt a ſancto echelmpoldo ep̄o. Que reſpōdiAerax inele iudiciū dei. ſola mortalium oꝑit̉ conſciētia. Nam in ſobꝰ luctuoſis pōt eſſe iactātiaAuappropt̓ puto tam incorrupta mens pōt eſſe ſub iſtis veſtibus.b tuis diſciſſis pellibꝰ. Huiusis ꝟgineuꝫ leuaret̉ altius inuentum eſt totū in cineres ſolutū p̄ter pollicem dextꝝet aluum aluo ſubiecta. Un̄ diſputantibꝰ nōnullis. vni ex hisviderāt dormiēti virgo ipſa aſtitit dicēs. Non miꝝ ſi ꝑtes ille corporis mei putruerūt. vſus habet mortua corꝑa ſic defluereipſa vtpote puella mēbris illis peccaui. ſed iuſte venter corruptus eſt quē libido tetigit īmunis fui crapula et carnali cōpula.De ceteris ſanctis illius tꝑis. Sigibertus. xxxiiij.Nno herici. xiii. leo papagerarduꝫ leucorū ſupra ſe qͥntum ep̄m ſanctitate vitemirabilē ſynodo habita apoſtolicam auctoritatē decreuit in numero ſanctoꝝ ꝯfeſſoꝝ in eccl̓ia ſolēnit̓ habēdū. Annoſequenti leo papa morit̉. qui cuius meriti apud deū fuerit cunctispatuit multis ad ſepulcꝝ eius rome miraculis oſtenſis deusclarificauit. Guillerinus. Eo tꝑe corpus palantis filij expādrirome integrum reꝑtuꝫ eſt hoc epithauio. Filius etꝑandri pallas quē lancea turni. Militis occidit more ſuo iacet. Quos verſus tūc factos crediderim. qͣꝫuis carmētis lr̄as latinas inueniſſeſed vel ab ennio vel ab aliqͦ alio poeta antiqͦ. Ea quideꝫ natura eſtcōditorum corpoꝝ carne tabeſcēte cutis exterior neruos. neruioſſa ꝯtinent. Hiatus vulneris qḋ in medio pectoris turnꝰ feceratquatuor pedibꝰ ſemis mēſuratus ē. Atdēs lucerna ad caput inuenta eſt. quā nullo aſꝑgine liquoris aut flatus violētia extinguere valerēt. quidā ſolertioris ingenij ſtilo ſubtꝰ flamā foramenfecit mox introducto aere ignis euanuit. Corpus muro applicatum vaſtitate ſui magnitudineꝫ meniū vicit. ſed ꝓcedentibꝰ diebꝰſtillicidijs rorulētis infuſum cōmunē mortaliū corruptiōem agnouit cute ſoluta neruiſqꝫ fluentibꝰ. Sigibertus. Anno. xvij. Uictor papa in gallias veniēs glorioſe ab imꝑatore ſuſcipit̉ eo preſente multo poſt imꝑator henricus morit̉. et poſt eum filiꝰ eiushenricus imꝑauit annis. l..xxxv.De initio imperij henrici quarti.Nno henrici primo quifuit ſcꝫ ab incarnatiōe dn̄i. M. lxvij. Ab initio ꝟo md̓iqnti milleſimo. xx. Colonie generali ꝯuētu habito. balus gode fridus mediāte papa victore ad gr̄am regꝭ pacem reducunt̉. om̄s belloꝝ motus ſedant̉. Anno. ij. Fridericusfilius gothelonis ducis ex clerico ſancti lāberti. vij. leuita romaneeccl̓ie. qꝛ exoſus erat imꝑatori henrico odio fratris ſui godefrioſt legatōem ꝯſtātinopolitanā apud caſſinēſes monadi regisoſtea abbas factꝰ. alteratus noīe ſtephani romane eccl̓iechusclvij. p̄ſidet. Padebrūna germanie ciuitas cōbuſta eſt maiorieccleſia. In monaſterio aūt monachoꝝ ſcotꝰ quidam monachuspat̓nus noīe multo tꝑe recluſus etiam hoc incendium ſepe̓ p̄dixerat ꝓpter ꝓpoſitū recluſionis exire nolens ſe comburi paſſus eſt Actor. Hoc ſic refert petrus damianꝰ in quadā vrbe theutonica erat qͥdam ſeruus dei iuxta monaſteriū in cellula cui reuelatūeſt. qꝛ niſi populus pnīam deum cito placaret. infra. xxx. dies tota ciuitas ꝑiret. Promulgata eſt viſio noluerūt ꝯuerti. Ille autēp̄cioſa queqꝫ monaſterij iuſſit auferri vt ſalua eēt. Tandeꝫ a. vij.vrbis regionibꝰ ignis ſubito exoritur. ꝑuenitqꝫ vſqꝫ ad cellaꝫ viridei cunqꝫ rogaret̉ exire noluit. ſed oīs iudicio dei cōmittens ꝯbuſtus eſt ſua cellula. Sigibertus. Anno. iij. henrici. Bn̄dictꝰromane eccl̓ie. clviij. p̄ſidet. In pago brachatenſi iuxta tornatumultitudines colubroꝝ altrinſecus ꝯgregate ꝓdigioſo p̄lio int̓ ſeꝯcurrūt. multis vtriuſqꝫ ꝑtis occiſis victa ꝑs fugiens in cauo arboris ſe abſcondit. Altera ꝑs vincentiū more inſequēs cum ſibilocircūſtrepebat. donec circūiecto ab hominibꝰ igne omnes cremateſunt. Anno. iiij. henricus rex francoꝝ obijt. Helinādus. Nonmulto poſt comētes longos flameos crines ꝑmane ducēs apparuit. de qua quidaꝫ monachus malſb̓ie elmerus noīe. veniſti inqͥtveniſti multis martiribꝰ lugēde. dudum eſt te vidi. ſed nūc multo terribiliorē te intueor patrie huius excidium minanteꝫ. Is eratliteris bn̄ imbutus euo maturus. qui immane̓ audaciam in primaluuetute conatus fuerat. nam pēnas manibꝰ eius et pedibꝰ neſcioqua arte innexuit. vt dedali more volaret fabulā vero amplexuscollectaqꝫ ē ſummo turris aura. ſpacio ſtadij vniꝰ plus volauitSꝫ venti turbinis violentia ſimul temerarij facti ꝯſcīe tremulus cecidit. Poſt hoc ꝑpetuo debilis crura effractus. Ipſe ꝟo fefebat cām fuiſſe ruine ſue caudam ſuā in poſteriori ꝑte oblitus

fuerat aptare. Sigibertus. Poſt henricū regnauit filius eiusphilippus in francia ānis. xlix. Eo tꝑe marianus cronographꝰ clatuit qui a ſcotia in gallias veniēs colonie factus monachus primoapud fuldam. poſtea apud maguntiā recluſus eſt..xxxvj.De lanfranco cantuarienſi bonis eius initijs.Oc tempore claruit lanfrancus pͥor monaſterij bectenẜ. Ad cuiꝰ eximiā doctri de burgūdia ꝯuolauit. Anſelmꝰ vir poſtea ml̓ta virtute ſcientia adornatus. ei in pͥoratū ſucceſſit ſub viro egregidherluino abbate pͥmo qui ip̄m monaſteriū bectenſe de ꝓprio fundauit ſuo. Ax geſtis eius. Hic lanfrācus papia ciuitate ytalieoriūdus omni ſciētia ſeculari ꝑfecte imbutus alpes trāſgreſſus innorthmāniā venit. in abricacenſi ciuitate aliqͣꝫdiu docuit. Deinde mortalium aurā captare vanitatē eſſe ꝯſiderās ꝯſilium ſalutisarripuit. ſtatuit vt oīa ꝓpter eum relinqueret qui oīa fecit. Cornqꝫ ire vellet rothomagū veſꝑe in ſilua vltra fluuiū rillam incidit inlatrones. qui cūcta que habebat tollētes. ligatis a tergo manibꝰ. etcaputio cappe an̄ oculos eius admoto abduxerūt eum deuia. etint̓ ꝯdenſa ſaltus frutecta dimiſerūt. Talibꝰ anguſtijs ꝯp̄henſusneſcius quid ageret infortuniū ſuū lamentabat̉. Tādem nocturno ſilentio in ſe reu̓ſus ad deum ꝯuerſus ait. Dn̄e deus tantumtp̄us in diſcendo expendi. corpus aīmqꝫ in ſtudijs lr̄aꝝ attriui.et adhuc qūo debeam orare laudare didici. libera me de hacliberatōne. ego ſic vitam corrige̓ inſtituere curabo. vt tibi ſeruire valeam ſciaꝫ. Surgēte aurora audiuit viatores iter carpentes. cepit ab eis vociferando auxiliuꝫ petere. qui accedētes euꝫſoluentes reduxerūt ad viam. Rogauit aūt vt vilius pauꝑiꝰ cenobium qd̓ in regione noſcerēt ſibi demōſtrarēt. Nolebat ei adire locum vbi literati eēt. qui eum honori reuerētie haberēt. Igitur de cōſilio eoꝝ bectum adijt. vbi venerabilis abbas herluinuseiuſdē cenobij fundator ac nuꝑ ex grandeuo milite in clericummotus cuꝫ gaudio ſuſcepit. Qui monachus effectus in diſcendis officijs curā maximā impendebat. vt ſciret landes deo ꝑſolueſic̄ vouerat. Sic tres annos vixit ſolitariꝰ gaudēs neſciebat̉fere ab oībꝰ ignotus oīm vilitate extremitate in cenobio ꝯtemptus. vt fert̉ lectōem nolebat in eccleſia lege̓. niſi pͥus cantor eaꝫaudiſſet. Quadā etiam die dum ad menſaꝫ legeret quiddā int̓ legenduꝫ dixit ſicut dicere debuit. qd̓ p̄ſidenti placuit aliter dicere iuſſit. velut ſi dixiſſet docere media ꝓducta vt eſt. iubet breuiari. Non em̄ pͥor ille litteratus erat. ſed vir ſapiēs ſciens magisobedientiam xp̄o deberi qͣꝫ donato dimiſit qd̓ bene ꝓnūciauerat̉et dixit qd̓ recte videbat̉ dicere. Cuꝫ aūt rumor fama viri longe lateqꝫ crebruiſſet. clerici accurrunt illo de licentia abbatis ſuiſcolam tenente. Laici quoqꝫ potētes nobiles multa eiꝰ amore eidem eccleſie ꝯtulerunt..xxxvij.De geſtis ipſius poſt archiep̄atum ſuſceptuꝫ.Ic poſt ex abbate cadome. factus cantuariēſis archiep̄us multa. bona in eccleventū eſſet ad horā qua corpus domini manibꝰ accepit. dyaconꝰſijs anglie fecit. Quadā die dum miſſam celebraret etqui ſibi miniſtrauit a demone ꝑuaſus. arripuit eum manibꝰ ſcapulas. Uenerabilis autē antiſtes in nullo turbatus reflexa manudextera capillos eum tenuit ante pedes ſuos adduxit. Percelebrata aūt miſſa in domū infirmoꝝ illuꝫ ꝑduci iuſſit vbi per aliqͦdies in inſania ꝑmanſit. Dicebat aūt de quibuſdam eiuſdem locifratribꝰ quedā nephanda. Tūc nomīauerunt quēdam dicētesde eo haberet quid diceret. At ille cepit affirmare nunqͣꝫ auderet in pn̄tiam ſuam venire. qd̓ cum frat̓ audiret. timuit ne aliqͥdſibi ꝑperam geſtum improperaret. Tūc ſapiētes frēs conſilium eidederunt. vt cum archiep̄o loquēs puram ꝯfeſſionē faceret. et ſicfiducialiter eius abſolutione benedictione ad demoniacū iretQd̓ cum feciſſet dicebant demoniaco qui aderāt. Ecce adeſt cuiminabaris. Dic ſi quid de eo noſti. At ille in eum toruo oculo reſpectans ait cachinnās. Pro hoc malo omni quis te ſic rebulliuiet candidauit. Nihilqꝫ amplius dixit. vnde dat̉ intelligi virtuscōfeſſionis abſolutionis aufert dyabolo memoriam peccati. autcerte poteſtateꝫ accuſandi. Poſt aliquot aūt dies deo miſerantēet lanfranco cum fratruꝫ orationibꝰ adiuuāte. liberatus eſt ab illapeſte. Cum autem ipſi lanfranco relatum eſſet abbas anſelmusvna nocte poſt matutinas ad lectum ſuum veniens anulum in eoaureum inueniſſet. referenti ſibi reſpondit. Certiſſime ſcias illumpoſt me futurum archiep̄m. ita factum eſt. Ad hunc lanfrancuꝫmiſit berengarius thuronenſis literas qui aſſerebat euchariſtiamquā in altari ſumimus eſſe reuera corpus ſanguinem chriſtiHarum portior cum inueniſſet eum in normānia quibuſdamclericis eas tradidit. vnde de ipſo lanfranco orta eſt ſuſpicio quaſifoueret ac faueret que aberengario dicerent̉. Igit̉ cum eas a qͦdā