XXV.
Qualiter abbatē quēdā de correptiōis auſteritate redarguit. lxx.De ꝓmotiōe eius in archiep̄m ⁊ ſcriptis eiuſdem.lxxj.Exhortatio eius ad ſecretū ꝯtemplatiōis.lxxij.Inquiſitio diuine potentie miſericordie ⁊ iuſticit.lxxiij.Inquiſitio veritatis eternitatis ⁊ bonitatis.lxxiiij.Inquiſitio ſummi boni in quo ſunt omnia bona.lxxv.uiſitio pleni gaudij qd̓ de illo bono habebit̉.lxxvj.Exploratio miſerie p̄ſentis ⁊ future.lxxvij.Inuocatio filij dei cum memoria paſſionis eius.lxxviij.Inuocatio matris virginis ſimul ⁊ filij.lxxix.Item inuocatio vtriuſqꝫ.lxxx.Planctus ꝓprij lapſus ⁊ pene future.lxxxj.De quibuſdam incidentibꝰ ſub imꝑio henrici.lxxxij.De tranſlatione beati nicolai ⁊ eius miraculis.lxxxiij.De ceteris euentibus illius temporis.lxxxiiij.De guillerino peſtilente rege anglie.lxxxv.De actibus eius nequiſſimis.lxxxvj.De peſtilentijs que temporibꝰ eius acciderunt.lxxxvij.De fulcone comite andegauenſi.lxxxviij.De clerico cui ſodalis damnatus apparuit.lxxxix.De muliere laudunenſi que ab igne euaſit.xc.De concilio claremontenſi ⁊ ſtatutis eius.xcj.De innumerabilibꝰ populis in occidente cruce ſignatis.xcij.De ceteris euentibꝰ illius temporis.xciij.De monachis molernienſibꝰ qͥ ad heremū ciſtercij ꝯuolarūt. xciiij.De cōſtructione abbatie ⁊ initio ordinis.xcvDe cauſa itineris tranſmarini ⁊ ſignis p̄cedentibus.xcvj.De itine̓ tranſmarino ⁊ primo de cōgreſſu ꝯtra thurcos.xcvij.De tranſitu exercitus dei ꝑ loca grecie.xcviQualit̓ antiochia capta ē a xp̄ianis ⁊ poſtea a thurcꝭ obſeſſa. xcix.De inuentione lancee ſaluatoris.De fuga thurcorū ⁊ deſcriptione vrbis antiochie.cj.Qualiter capta eſt hieruſalem a chriſtianiscij.De deſcriptione illius vrbis ⁊ godefrido ibi in regē electo. ciij.De interitu impij regis gͣuillerini ⁊ ſignis p̄cedentibꝰ.ciiij.De baldepino hieroſolimoꝝ regecvDe clerico ꝑ quādā viſionē ad ordinē ciſterciēſem ꝯuerſo. cvj.De clade fuldenſi ⁊ vulſtano ep̄o ppigorniēſi.cxiij.De hildeberto ep̄o cenomanēſi ⁊ ſcriptis eius.Uerſus eiuſdem de exilio ſuo.cix.De miſeria anime degētis in corpore.cx.Dicta eiuſdem de ſeptem actibus anime.De vita corꝑis ⁊ eius appetitu vel tedio.De myſterio hoſtie ſacre.cxiiDe cōfeſſione ſancte trinitatis.cxiiij.Oratio eiuſdem ad chriſtum dominū.cxv.De quibuſdam ꝓdigijs ⁊ morte henrici imꝑatoris.cxvj.De moribꝰ eiuſdem ⁊ aduerſario eiꝰ a muribꝰ deuorato.cxvij.De ꝯuerſione petri alfonſi quōdā iudei ⁊ editiōe libelli ſui. cxviij.De errore iudeoꝝ circa legis intellectum.cxixDe errore eorū circa naturam dei ſimplicem.cxx.Item de erroribꝰ eorū circa diuinitatis īmenſitatem.cxxj.De hoc ꝙ fingunt deum vt infirmū iraſci et quotidie flentem orare pro ip̄oꝝ captiuitate.cxxSuggillatio eorūdem ſuꝑ p̄fato errore.cxxiij.Ꝙ corporalia de deo dicunt̉ in ſcriptura nō ꝓprie ſꝫ tropice. cxxiiij.cxxv.Rationes de deo philoſophice.De creatione mundi.cxxvj.De formatione rerū ꝑ interualla ſex dierum.cxxvij.De quibuſdam fabulis libri tharuth.cxxviijDe quibuſdam alijs fabulis eiuſdem.cxxixItem de ceteris eiuſdem.cxxx.Ꝙ cauſa vltime captiuitatis nō fuit eadem que prioris.cxxxj.Ꝙ vltima fuerit grauior ⁊ diuturnior qͣꝫ prior.cxxxij.De portentis que vltimā captiuitateꝫ preceſſerūt ⁊ de tolerantiadei erga iudeos.cxxxiijQuibꝰ teſtimonijs ꝓbari poſſit ꝙ eius cā xp̄i paſſio fuit. cxxxiiij.Ꝙ iudei male intelligūt articulū de reſurrectiōe mortuoꝝ. cxxxv.Expoſitio ſuꝑ hoc in ꝓphetia ezechielis.cxxxvj.Improbatio p̄fati erroris eorum.cxxxvij.Item ſuggillatio de eodem.cxxxviij.De vacuatione cultus iudeorum.cxxxix.cxlExpoſitio legis ſaracenorū.De premio eius obſeruatorum et pena ꝯtemptorum ẜm machometum.Deſcriptio vite machomēti.Ꝙ non fuit verus ꝓpheta ſed falſus.cxliDiſputatio contra legem ipſiuscxliiij.Adhuc de eodem ⁊ de fallacia eiuſdem.cxlv.
De imperio henrici ſecūdi et bonis initijs ſancti elphegi. .j.Enricus igit̉ duxcōciliatis ſibi animis quorūdā pͥncipū regni vngit̉ ī rezem a ppiligiſo magūtino archiep̄o etꝑauit annis. xxij. Cepit aūt imꝑarenricꝰ anno dn̄i. M. iij. Mūdi .ſ. qͣrſti milleſimo. dcccc. lxvj. hic potētioresregni viros bella ſibi cōcitare volētesceleriter deuicit. ⁊ reges gentiliū in interiori germania cōmorantesqui dicunt̉ voundi tributarios ſibi facit. ¶ Ex geſtis ſancti elpheHoc tꝑe floruit ſanctꝰ elphegꝰ cantuariēſis archiep̄us qͥ quōdā ſplēdidiſſimis natalibꝰ ortꝰ litterali ſcīa imbuendꝰ tͣditꝰ lectis ⁊plectis que ſaluti ſufficiēda videbant̉ totū ph̓ie ſtudiū cōuertit addiligendū deū. Cūqꝫ artioris vite ſemitā arriꝑe vellet ꝑuenit ad locum qui balneū dicit̉. ibiqꝫ habitaculū cōſtruxit. ⁊ incluſum ſe mirabili rigore ſtrinxit. nec mora. nobiles quiqꝫ ad cōſiliū ſpūale eiusꝑquirelū cōfluūt. plureſqꝫ ſub eius diſciplina vitā ſimul ⁊ habitū imitaturi accedūt. Ubi aūt ampliſſima manſiōe ꝑfecta ſobrietatis legem diſcipulis indixit. ⁊ moderari carnales appetitus edocuit. Ip̄e in anguſtiſſimā domūculā ſe ꝯtulit delegato p̄poſito quieis victualia ferret. ſummoꝝ tn̄ negocioꝝ cauſe ad illū deferebant̉.diſcipulo eius qui furtim edebat a demonibꝰ rapto.Leriqꝫ aūt diſcipuloꝝ eiꝰmnonita ſpernētes ꝓfeſſiōis īmemores. nihilqꝫ cōmunēvitā habētes medijs noctibꝰ ꝯſueuerāt furtiuos cibosedere. ebrietati operā dare laſciuire. ⁊ prorſus inhoneſta quātū latens ſinebat audacia ꝑpetrare. Sed ira dei illū qui ī hoc ſcelere capitalis erat. horrēdo ſubitoqꝫ iudicio inuoluēs occidit. Nocte ꝟoq̄ diei ſepulture illiꝰ ſucceſſerat elphego ſacras de more excubiascelebrāte ⁊ ſe dn̄o ſacrificiū offerēte cōtigit infra ambitū monaſterij validas voces audiri quaſi vim inferentiū. vel illatā ſuſtinētiumvir dei ignorās qͥd eſſet cōcite ad monaſteriū tēdit. Attonitiſqꝫ auribꝰ ſonū captās verba diſcernit domū irrupit. Et ecce is qͥ nuperobierat miſere afflictus ſolo iacebat. Suꝑ quē horrēdi aſpectꝰ homines ſtabāt. qͥ thaureis ⁊ ignitis ſerpētibꝰ eū flagellabant. Illoqꝫp̄ doloris anguſtia vlulāte hoc illi improperabāt. Nec tu deo necnos tibi. Eadem q̄ ſepiꝰ repetētes ē loco captiuū extraxerūt. Tūcſanctus recedēs qd̓ reliquū erat noctis flens inſomne duxit. Ortoautē ſole diſcipulos inſimul cōpulit. ⁊ q̄ manifeſtante deo videratretulit. videns alios pſallere. alios flere. omnes trepidare. At hi qͦsmortui ſcelus ſodales habuerat medij ꝓſiliūt. erroreꝫ fatent̉. praue geſta poſtulāt vlciſci ne diuine vltioni remanerēt obnoxij. Requiſiti aūt vbi cōueniēdi ⁊ cōuiuādi locū habuiſſent. illū ei locū deſignāt qͦ defuncti animā ſpūs nequā cruciauerāt. Sic piꝰ deꝰ ꝓpt̓optima viri merita dū vniꝰ ſcelus noluit latere omnia mala voluitdetegere. ⁊ dū vni noluit parcere. omniū morbos voluit ſanare.Qualiter idē ſanctꝰ factꝰ eſt pointoniēſis ep̄us..iij.Nterea mortuo rvētanoep̄o ſanctꝰ dūſtanꝰ cātuariēſis archiep̄s qͥ vniuerſis vrbibꝰ in anglia cōſtitutis. nec nō ⁊ in alijs regionibus anglorum regno ſuppoſitis primꝰ p̄ſidebat. comperto ꝙ de voēt anopontifice eligēdo magna partiū diſſenſio fieret. metuens hoc ſcandalo plurimaꝝ ruinarū fieri animaꝝ orauit dn̄m vt dignaret̉ oſtēdere. quis regēde eccleſie deberet idoneus paſtor ſuccedere. Cūqꝫmonachi ⁊ clerici litem. ⁊ ille p̄cem multiplicaret. ecce affuit andreas apoſtolus tali oraculo vſus. Quid chariſſime cōtriſtaris ⁊ tamlugubres queſtꝰ lachrymādo effarꝭ. Surge ⁊ elphego abbati manū impone. eumqꝫ deſolate eccleſie ſacerdotem cōſtitue. Nec te ꝓhibeat aliquoꝝ potentia. quia nō ab homine ſed a deo hec ꝓceſſitſentētia. Tūc letiſſimꝰ pōtifex effectꝰ palatinis auribꝰ hec expoſuitfactoqꝫ cōuentu oēs in ſententiā tranſierūt clamātes id ſe velle qd̓deꝰ vellet quodqꝫ pōtifex deliberaret. Factꝰ ergo pontifex elphegus tamſtrenue ſe in cūctis agebat vt nemo dubitaret quin is cordi eius moderator ſederet. cuius electione ꝓmotꝰ fuiſſet. ita ſe oīmmoribus cōdonauit vt et omnibꝰ charus eſſet. ⁊ nemo (quod rarūeſt int̓ homines) eius glorie inuideret. Cunqꝫ ſumme miſericordieac beneficentie in omnes eſſet in ſe crudelis ⁊ impiꝰ apparebat. namhiberno tēpore cū terra glaciali frigore rīgeret. ⁊ ꝓfundus ceterosſomnꝰ occuꝑet. ip̄e clā de ſtratu ꝯſueuit ſurge̓. ⁊ extraneū locū petēs. ibi nudis pedibꝰ ac ſimplici veſte indutꝰ. ī or̄one ꝑnoctare zetācū veluti prāſurꝰ ītraret. tā vacuꝰ fere a mēſa ſurrexit qͣꝫ vacuꝰ aeceſſit. ita vt nec ediſſet. necnō ediſſe a ꝯſidētibꝰ r̄dargui poſſet. Oībꝰ