Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Oc anno regnare incepitedgarus filius edmūdi frater edppi iuuenculus annoꝝ.xvj. naſcente dunſtanus fert̉ audiſſe vocem angelicādicentem. Pax anglie qͣꝫdiu puer iſte regnauerit dunſtanus veſter vixerit. Regnauit autē annis. xvj. nullum fere annuꝫ regnauit. nouū monaſterium fundauerit. Regem ſcotoꝝ kinadiū. cambroꝝ. malcolinū. archipiratam. maſceſiū omneſqꝫ reges poalenſiuꝫnumero. v. ad curiam coactos ꝑpetuo ſacramēto ſibi obligauit. qͦsapud vrbem legionū ſibi occurrentes in pompā triumphi per fluuium deduxit vna naui impoſitos. in cuius prora ſedebat ipſe. et illi remigabant. Iama eius exciti venerunt videre ſaxones flandrenſes dani. a quibꝰ didicerunt tunc temꝑis angli inconditā animi ferocitatem. id eſt a ſaxōnibꝰ. a flandrenſibꝰ eneruem corporummollitiem. a danis potatōnem. Florebat tunc in anglia dunſtanusprius abbas glaſconie poſt epiſcopus ppintōnie. mox arthiepiſcopus cantuarie multe ī ſeculo potentie. magneqꝫ apud deum gratiePoſt regem elfredum excitator mirificus. artium liberaliū locoꝝregalium reparator magnificus. Qui vt potationem compatriotaꝝ refrenaret. clauos aureos vl̓ argenteos iuſſit vaſis affigi. vtmetam ſuaꝫ quiſqꝫ cognoſceret non plus ſubſeruiente verecundiavel ipſe appeteret. vel alium appetere cogeret. Huius diſcipulꝰ fuit athelppoldus ex monacho glaſconienſi. abbas abbendonienſispoſt epiſcopus factus pꝑintonienẜ. Qui tot et tanta fecit epiſcopꝰvrbis vnius quot quāta vix poſſe facere videret̉ rex anglie totiꝰ.Hic clericos expulit de pointonia. et poſuit eis monachos. Floruit etiā tunc temꝑis oſppaldus nepos odonis archiepiſcopi an̄dunſtanuꝫ fuerat ex monacho floriacenſi ppingornie epiſcopus. etpoſt eboracenſis archiepiſcopus. Qui monaſteriū ramēſie in quodam paluſtri loco edificauit. clericos a Dingorniā expulit. poſuit eis monachos regl̓ares.De viſione eiuſdē edgari ſuꝑ ſtatu futuro regni. .lxxxiiij.Idem.Dem edgarus rex anglielutus. iacebat ſub malo ſiluatico. tūc ecce canis feminadum quadā die in venatione eſſet feſſus. ſomnoqꝫ reſop̄gnans venatica iuxͣ pedes illius accubans dormitantē excitauitFram ip̄a tacēte catuli aluo incluſi ml̓tiformes et ſonoros latratusedidere. Attonitos rex oculos ad cacumē arboris intendit viditpoma vnū alteꝝ delapſa in fluuiū. quoꝝ colliſione bullis aquatilibus intra ſe criſpantibꝰ voce articulata inſonuit ſic. Mel hiſte. ideſt bene ē tibi. Non multo poſt vndaꝝ cum voluminibꝰ agentibꝰvrceolus ſuꝑ aquam apparuit. et poſt vrceolum vrceus exundansaquam. alter prior vacuus erat. Et qͣꝫuis crebro gurgitꝭ impulſu maior minorem vrgeret. vt ſcꝫ aquas ſuas in illū funderet. nunquā tn̄ obtinere potuit. quin vrceolus vacuus recederet. Iterumqꝫ quaſi ſuꝑbo geſtū victoreꝫ victus impeteret regreſſus rex poſthanc viſionem domū anxius patefecit oīa matri ſue. cui tanquā ſācte femine deus ſolebat multa reuelare. hec dicebat̉ elfiga que taꝫpia dulcis erat. vt etiam reos quos iudicium palam damnaueratocculte redimeret. quālibet precioſaꝫ veſtem ꝯſpecto pauꝑi ſtatimdabat. corpore ſpecioſiſſima artificio manuū prudētiſſima. omnibꝰ operibꝰ bonis intenta. Poſtremo igit̉ mane dixit filio ſuo. latratus catuloꝝ quē matre quieſcente dedere ſignificant poſt obitum tuū quieſcentibꝰ illis qui modo valent et viuūt. nondum natinebulones contra dei eccleſiam latrabunt. autem vnū pomū ſecutum eſt alteꝝ. ita vt ex colliſione ſecundi in primū videret̉ vox ſonuſſie. Mel hiſte. Hoc innuit ex te qui ad inſtar arboris magnetotam inumbras angliam duo ꝓcedent filij. fautores ſecundi extingͣuent primū. Tūc diuerſe partis incentores dicēt pueris vtriuſqꝫMel hiſte. quia mortuus regnabit in celo. viuus in ſeculo. autēvrceus maior minorē implere poterat. ſignificat gentes aquilonales que numeroſiores ſunt qͣꝫ angli angliā poſt mortem tuā impetent qͣꝫuis crebro ꝯpatriotaꝝ aduentu ruinas ſuas impleant.nunqͣꝫ tn̄ hunc angulū mundi poterūt implere. ſed angli noſtri cuꝫmaxime victi videbunt̉ eas expellent.De iuſticia ſanctitate eiuſdem..lxxxv.Ic edgarus rex ita in ſanctitate ſua ſeuerus fuit ibi nullꝰ fuit priuatꝰ latro nullus popularis predo niſi qui mallet ꝓprie vite diſpēdioinfortunas alienas graſſari. quintiam oīs generis feras ſanguinisauidas ex regno exterminare cogitauit. ppidualo regi ppalenſiū indixit vt ſibi aliquot annis tributum. ccc. lupoꝝ ſolueret. Qd̓ cum ille tribꝰ annis feciſſet quarto deſtitit. nullum ſe vlterius poſſe inuenire ꝓfeſſus eſt. Gracillimi corꝑis fuit. ꝟtutis immenſe. ita vt vltroad cōgrediendū laceſſeret quēcūqꝫ audacem hoc maxime timēs nein tali collidio timeret̉. Omni eſtate poſt paſca naues per oīa littora

coadunari p̄cipiebat ad occidentalem inſule partē oriētali claſſe illa remenſa cum occidentali ad borealem. Inde boriali ad orientalem remigare cōſuetus. vt exploraret ne quid pirate turbarēt.Hyeme vere per oēs ꝓuincias equitabat iudicia potētioꝝ exquirens ne ius violarent. Uenit aliqn̄ cum adoleſcēs eſſet in monaſterium qḋ ſitum eſt vultumie. vbi quedam puella nobilibꝰ anglorūorta inter ſanctimoniales in cōmuni habitu nutriebat̉ quā videns ꝯcupiſcens miſit illa que timens pudori ſuo raptū velū a quadam ſanctimoniali capiti ſuo impoſuit. ſic ad rege iuit. quā vidēsille. quā ſubito inquit ſanctimonialis effecta es. et ablato velo renitenti vim intulit. hoc ſciens dunſtanus ꝯtriſtatus valde venit ad regem. Cui venienti rex occurreret. vt ſolebat manū ducerevellet. dunſtanus turbato vultū manū ſuam retraxit ad penitentiam cōmouit. vt ſupradictū eſt. Quodam temꝑe rex venatumprexerat. dunſtanum qui tunc forte ſecū erat miſſam rogauit differre donec rediret. Appropinquāte hora tercia vir dei ſacris indutus veſtibꝰ regēqꝫ expectat. cubitis innixus altari lacrimis deditꝰtunc ſubito ſopore leuiter p̄ſſus rapit̉ in celum immixtus angelisaudiuit eos ſancte trinitati modulatis vocibꝰ canere. Ririele vſon.C hriſteleyſon. Ririeleyſon. Quoꝝ cantū retinens ad ſe reuerſuseſt. interrogat ſi rex adueniſſet. Rndet̉ non. Iteꝝ orat iteꝝ incelū. raptus audit ibi altiſona voce dici. Ite miſſa eſt. Cūqꝫ reſpondet̉. deo gr̄as accurrūt clerici regꝭ regē adeſſe dicētes. qͥbꝰ ille rn̄ditqd̓ miſſam audierat. nec aliā eo die auditurꝰ vel celebraturꝰ erat.Interrogatus quare viſionem aꝑit ſumpto ex hoc ſermone. ꝓhibuit regine vlterius in die dn̄ica venatum ꝑgeret kirieleyſon qd̓ incelo audierat clericos docuit. ī ml̓tis locis hodie angliā cantat̉.De obitu ſct̄i wiberti diſſenſiōe cleri romani. .lxxxvj.Sigibertus. Ano othonis. xxv. ſanctꝰpōibertus fundator gemelacenẜ cenobij apud gorziamvbi deo militabat. ꝓpter amorē ibi feruentis ſancte religionis in chriſto dormiuit. Corpus eius relatū eſt ad cenobium gemelacenſe. Anno ſequenti collecto a tota ytalia epiſcopoꝝ concilioiohānes papa de nepharijs cauſis infamatus. tercio euocatꝰ duꝫſe excuſatum venire cunctat̉. poſt multa tandē eo a cunctis p̄iudicato. leo adhuc laicus electione omniū cōſenſu imperatoris papaſubſtituit̉. Sic leo preſidens apoſtolice ſedi fecit. ordinatiōes. et eaque erant apoſtolica. nec longum romani alterata fide apud imꝑatorem papā recipiunt iohannē. Ille ſynodo collecta leonē depoſuit eius geſta caſſauit. Statutū quoqꝫ eſt publico oīm iudicio ſynodū a leone habitā nec noīandā ſynodū ſꝫ ꝓſtibulum fauēs adulterijs. Quicūqꝫ eo ordinante erant damnati. iuſſi ſunt ſuā ipſorum ꝓſcriptionē p̄ſentare in carta hec ꝯtinente ꝟba. Pater meusnihil ſibi habuit nihil mihi dedit. Et ſic depoſiti remanſerūt in illisgradibꝰ ſi quos habuerāt a leone ordinati. Siqui aūt digni iudicant̉ non accepta prius ꝯſecratiōe ordinant̉. Indicto illis eodēdecreto quo damnatis a ꝯſtantino neophito. Romani igit̉ a iohanne papa pecunia illecti imꝑatorē cum paucis rome morantemſb̓ito aggreſſi. ita ab exercitu imꝑatoris ſunt attriti vt niſi ab imꝑatore a papa leone milites imꝑatoris a cede reuocarent̉ vſqꝫ ad internetionē romani delerent̉. Quibꝰ leonē imꝑatori reconciliatispoſt abſceſſum imꝑatoris leo papa inſidias ſibi parari ſentiens adimꝑatorē fugit. Iohānes papa ſe cum vxore cuiuſdam oblectās adyabolo ī tymꝑe percutit̉ ac ſine viatico dn̄ico morit̉. Romāi ꝟoꝯͣ iuramentū qḋ imꝑatori fecerāt ſe nunqͣꝫ electuros papā ſine eiꝰfilij eius othonis ꝯſenſu papā benedictū ſibi ſtatuerūt. Bn̄dictusromane eccleſie. cxxxij. p̄ſidet. Imꝑator aūt roma obſeſſa romanoscede fame adeo afflixit vt leonē papā ſe retēturos ꝓmitterēt. Sicbn̄dictus reiectus ſolū papatū ſed etiā ſacerdotio a leone exordinat̉. Ex cronicis. Hic etiā in carcereſtrāgulatꝰ eſt ab othoneimꝑatore. Ipſe autem imꝑator anno imꝑij ſui. .xxviij. penthecoſteaqͥſgrani celebrauit. ꝯcurretibꝰ illic a frācia ſororibꝰ ſuis. regina ſcꝫfrancoꝝ geberga mr̄e lothorij regis karoli ducis. happide vrore hugonis ꝑiſioꝝ comitis. ibiqꝫ oīs illa regalis ꝓſapia tāto adinuicem ꝯgratulatōis iubilo affecta eſt. vt in eoꝝ vita vix aliqͥd gaudij leticie huic equiꝑari poſſet. Sigibertus. Poſt benedictuꝫigit̉ leo romane eccleſie. cxxxiij. p̄ſioDe initio ꝓfectu eccl̓ie ſct̄i qͥntini qͥbuſdā alijs. .lxxxvij.Oc tempore eccleſia ſct̄iquintini martiris que eſt ī inſula ſuper fluuiū ſomene ſiIlta. cenobium monachoꝝ paucoꝝ facta eſt. Procedente ꝟo temꝑe creſcente numero fratꝝ aucͣta poſſeſſione reddituuꝫeſſe abbatia cepit. in quo loco adhuc duo putei extant. In vno qͦꝝcaput ipſius martiris. in alio corpus angelo reuelante inuentu fuerat. a venerabili matrona romana noīe euſebia. munere eiuſdeꝫofficij lumē oculoꝝ quo antea priuata fuerat. per eundē martirem