rium fratruelis vſurpauerit. Cometes ſolito rutilantior apparuit.ſubita ⁊ nimia aqͣꝝ inundātia facta eſt in iunio. ita vt in ſaxonia villa quedā longe a torrētibꝰ et fluminibꝰ remota in momēto cū hoībꝰ⁊ beſtijs ⁊ arboribꝰ ⁊ edificijs cū eccleſia et altari penitus abſorptaſit vt nullū habitatōis ꝑmanſerit veſtigiū. Britōnes rege ſuo ſalomone mortuo ꝓ ꝯtentiōe regnādi inteſtino inter ſe bello collidunt̉.ſicqꝫ inuiti ceſſant a gallie exterminio. ¶ Ex cronicꝭ. Anno imperijkaroli .j. ludouicus rex germanoꝝ frater eius obijt relinquēs tres filios. ſcꝫ iuniorē ludouicū. ⁊ karolū qui nō multo poſt imꝑauit. et karolū magnuꝫ patrē arnulphi imꝑatoris. Porro karolus de mortefratris ſui gauiſus iniuſticiā quā ꝯtra fratre ꝯceꝑat ꝯtra filios fratris ꝑficere ꝑatus. cū. l. milibꝰ hominū et eo amplius regnū eoꝝ aggreſſus coloniā vſqꝫ ꝑuēit. ludouici filijs alias occupatꝭ. Ludouicus aūt iunior miſſa legatiōe ad patruū rogabat ea que pacis ſunt.Qui cū impetrare nō poſſet eū bello virilit̓ excepit. ipſumqꝫ victuꝫcū nimio exercitus damno ac dedecore multo fugere cōpulit. Temporibꝰ huiꝰ karoli calui comitatꝰ flandrē ẜ exordiū ſumpſit. Nō enīflandria tūc erat tāti noīs ⁊ opulētie ſicut nūc cernit̉. ſed a regꝭ francoꝝ foreſtarijs regebat̉. quoꝝ lidericꝰ ⁊ ingerlannꝰ ⁊ audacer ſb̓ pipino ⁊ karolo magno ⁊ ludouico rectores flandrie fuerūt. nec tn̄ cōmites vocati ſunt. Balduinꝰ aūt filiꝰ audraci rapuit iudith filiā karoli calui. ꝓpt̓ qd̓ ab oī eccl̓ia cōſenſu ep̄oꝝ excoīcatus ē ex p̄ceptokaroli. Deinde ex ep̄oꝝ ⁊ optimatū ſuoꝝ ꝯſilio reconciliatꝰ karolꝰbalduino et iudith. dedit eis flandriā ī comitatū p̄petuo poſſidēdāipſis ⁊ heredibꝰ ſuis. ¶ Helinandꝰ libro. xlvj. Hoc tꝑe claruit iohannes ſcotꝰ vir ꝑſpicacis ingenij. ⁊ mellicie facūdie. ꝗ dudū ꝯcreꝑantibꝰ vndiqꝫ belloꝝ fragoribꝰ ī franciā ad karolū caluū trāſieratCiliꝰ rogatu gerarchiā dyoniſij ariapagite de greco in latinū ꝟbūē ꝟbo trāſtulit. Cōpoſuit etiā libꝝ ꝑifiſion merinnoy. id eſt d̓ nature diuiſiōe titulauit. ꝓpt̓ q̄ſtiōes ſoluēdas bn̄ vtilē. ſi tn̄ ei in aliqͥbꝰignoſcat̉. ī qͥbꝰ a latinoꝝ tramite deuiauit dū ī grecos acrit̓ oculosintēdit. Hic ſuccedētibꝰ annis munificētia elfredi allectꝰ venit ī angliā. ⁊ apud monaſteriū malmeſb̓ienſe a pueris qͦs docebat grafijsvt fert̉ ꝑforatus ⁊ martir eſtimatꝰ ē. Huiꝰ epithaphiū hͦ fuit.Claudit̉ in tumulo ſanctus ſophiſta iohannes.Quiditatus erat iam viuens dogmate miro.Martirio tandem chriſti ꝯſcendere regnū.Quo meruit ſancti regnāt ꝑ ſecula cuncti.Scabri ſunt hi verſus ⁊ moderni tꝑis lima carētes. Actor. Hiciohānes ſcotus ph̓us vt dīc lanfrancꝰ ī fide deſipuit. Un̄ liber eiꝰde euchariſtia lectꝰ ē ⁊ damnatꝰ ī ſynodo ꝟtellēſi celebrata ſb̓ papa leonē. ix. Eodē anno qͦ ſe lanfrancꝰ ab errore beringerij purgauit. idē etiā iohānes ſuꝑ gerarchiā dyoniſij cōmentauit.De geſtis karoli calui..xliij.Sigibertus.Arolus caluus imperatorpoſt adeptū imperiū vltra ſe elatꝰ. ꝯſuetudīes francoꝝvilipendēs. grecas gl̓ias ⁊ inſolitos habitꝰ affectabat. ⁊talari dalmatica indutꝰ. ⁊ deſuꝑ baltheo accinctꝰ pendēte vſqꝫ adpedes. capite ꝟo inuoluto velamīe ſerico ⁊ dyademate ſuꝑ impoſito ꝓcedebat. Et cū eēt ſepore timidior ⁊ hoſtes fugere qͣꝫ fugareparatior. fratrē ſuū ludouicū laceſſebat mīatas tātas copias ſe conductuꝝ vt ab equis flumīe exhauſto ipſe ꝑ aridū alpheu germanieregnū intraret. Huic heinricꝰ monachꝰ vitā germāi antioſiodorēẜep̄i heroico metro in vj. libellis luculent̓ exaratā obtulit. ¶ Pelinandꝰ vbi sͣ. Rarolꝰ iſte calueꝰ monaſteriū ſancti cornelij apd̓ ꝯpēdiū fundauit ⁊ ꝑfec̄. Hoc caſtꝝ cogitau̓at ip̄e face̓ ad inſtar ꝯſtātinopol̓. ⁊ d̓ noīe ſuo illd̓ appellauit karpopoliꝫ. Hic indictū diē quēkarolus magnꝰ apud aquilā capellā ſuā inſtituerat aquiſgrani. inſtituit apud villā ſancti dyoniſij. Et qꝛ in eccl̓ia ſancti dyoniſij multa rapuerat q̄ alij dederāt. ſpineā coronā dn̄i et vnū de clauis. et deligno crucis. et alia q̄dā ibi attulit. Sudariū aūt apud compendiuꝫreliqͥt. et hoc inſtituit ipſe tꝑe nicolai pape. Anteqͣꝫ aūt reliquie iſteon̄derent̉ populo. tāta fames ſolebat eē in frācia vt aſinos ⁊ caballos comederēt que per dn̄i miſericordiam poſtea ceſſauit. Sigibertus dicit hunc karolum in reditu a roma mortuū fuiſſe mātue. Alibi legi ego ꝙ romā pergens obijt in itinere ⁊ ſepultus eſt apud lugdunu in monaſterio antonay. Poſt multū temꝑis apparuit ipſe inviſu noctis cuidam monacho ſancti dyoniſij noīe erchengario. et īeadem nocte cuidam clerico ſancti quintini viromaden̄. alfoni noīedicens vtriqꝫ ſe eſſe karolū caluū. ⁊ ex dei iuſſu eis apparuiſſe. vt diceret eis ꝙ deo ⁊ ſancto dyoniſio diſplicebat ꝙ corpus eius nō eētſepultum in eccleſia ſancti dyoniſij. cui tanta munera ꝓ dei honorecōtulerat. Irent ergo ⁊ dicerent ludouico filio ſuo ⁊ ꝓceribꝰ regni.vt eum referrent. ſic ergo relatus eſt tempore ppalteri abbatis ſancti dyoniſij ⁊ ſepultus eſt in eccleſia ſancti dyoniſij ante altare ſancte trinitatis. ¶ Ex cronicis. Iſte karolꝰ in diuerſis per franciā locꝭeccleſias ſanctoꝝ aut edificauit aut reſtaurauit. Apud cōpendium

ſanctoꝝ cornelij ⁊ cypriani reliqͥas attulit. In quaꝝ aduentu reſpōſorium. Ciues apoſtoloꝝ qd̓ vſqꝫ nunc cantat eccleſia compoſuit.¶ Sigibertus. Anno karoli calui primo ingruēte in germania pecoꝝ peſtilētia. dū canes vndiqꝫ collecti cadaueribꝰ incumberent itadiſparuerūt vt nec viui nec mortui reperirentur.De imperio karoli iunioris..xliiij.Ano ſequēti Rarolus imperator romaꝫ ſecūdo ꝓfectus. boſoni germano vxoriſue neptem ſuam filiam ludouici imperatoris vxorē dedit. et data ei ꝓuincia. in regem eum coronauit. vt etiam regibꝰ imperare videret̉. Qui audiens fratrueles ſuos karolomannū ⁊ karolum ꝯtra ſe exercitū adducere. pauore ſolutus reditum parat. ⁊ int̓redeundū a quodam ſedechia iudeo male potionatus mantue morit̉. Filius eius ludouicus. cognaminamēto balbꝰ ſecūdus. poſt diuiſionem regnat in francia annis duobꝰ. Iunior ꝟo karolus filiusludouici. germanoꝝ regis imperiū adeptꝰ ē. annuētibꝰ ſibi ꝗbuſdānobiliū romanoꝝ. Ibhāne aūt papa ſatagēte imperiū trāſferre adludouicū balbū filiū recentꝭ defuncti karoli imꝑatoris. Cepit autēanno dn̄i. dccclxxix. Mundi ꝟo quarti milleſimo. dcccxlij. ⁊ imꝑauit annis. xij. ẜm cronicā. Anno karoli iunioris pͥmo. Iohānes papa iniuriatus a romanis. ita vt etiā in cuſtodia teneret̉ ꝓ eo ꝙ karolo nō fauebat. in franciā veniēs cū rege ludouico balbo. pene annūmoratꝰ eſt. Northmannoꝝ pluſqͣꝫ. v. milia a francꝭ in gallia ceſa ſt̓.hoc temꝑe clarebat milo monachꝰ ſancti amādi. qͥ vitā ſancti amādi metrice cōpoſuit. ⁊ libꝝ de ſobrietate ad karolum caluū ſcripſit.Sub hoc milone adoleſcebat etiā nepos eiꝰ hulbaldus. qͥ in ſeptēliberaliū artiū ꝑitia clarus. egregie p̄ter cetera ī muſica claruit. et demultis ſanctis cantus dulci ⁊ regulari modulatiōe compoſuit.De vaſtatōe gallie ꝑ haſtingū ⁊ rollonē.Helinandus.Aſtingus fugatꝰ ab angliaab elfredo rege vt ſupradictū eſt cum ſuis tranſfretauit⁊ pariſius ⁊ turonis ⁊ multas alias vrbes q̄ ſuꝑ ſecanārim ſite ſunt. ciuibꝰ euacuans. vſqꝫ ad tirrenū mare graſſatuseſt. ¶ Odo cluniacenſis abbas. Hic haſtingus vaſtatis ſuꝑioribꝰꝑtibꝰlie. obſedit turonū. Cuius cū crebro murus pulſaret̉ ariete. currit̉ ad corpus ſancti martini. ⁊ defert̉ iſtud ad locuꝫ debiliorēmortuū pro viuis defenſorem facientes. Mox fugerūt dani. quosturonici perſecuti ſunt vſqꝫ ad ſextum lapidem. Ibi edificata ē eccleſia ſancti martini in loco illo vbi ſanctu corpus ſubſtiterat. Ibidem erant maceriaꝝ ruine antiquaꝝ. vbi dicebat̉ aula fuiſſe valertiniani. in qua ſedens non dignatus eſt aſſurgere martino. donec alflante incendio inuitus ſurrexit. Poſt tria luſtra fuge haſtingi. venit ab eiſdem finibꝰ rollo qui victis britōnibꝰ ⁊ flandrenſibꝰ ⁊ vrbibus eoꝝ ⁊ oppidis ſuccenſis venit cenomannū ⁊ obſedit eā. Et miſit p̄ſides exercitus ſui ad turonū. ſed tunc dei ꝓuidentia karus ⁊ ligeris a deo inundauerāt. vt ad turonū accedere non poſſent. Porro maius monaſteriū nō longe a turonis funditus euerſum ē. Centum ibi ⁊ xvj. monachi gladio ꝑcuſſi. abbas et alij. xxiiij. in cauernislatitantes euaſerunt. qͥ ad hoc reſeruati ſunt. vt patroni ſui corpusꝓſequerēt̉. Abbas tn̄ herbernus de latebris abſtractꝰ. nullis tormentis cogi potuit. vel theſauros eccleſie ꝓdere. vel monachos latitātes. Horū nemo reſiduus fuit quē nō martinus eccl̓ie regimip̄ficeret. Tunc abbas ⁊ illi. xxiiij. recedentibꝰ danis. a canonicis ſcimartini cū reuerētia ſuſcepti ſunt. ⁊ adducti ad vrbē ⁊ ibi aliti. trāſactis ſex menſibꝰ rollo cenomannū cepit. Tunc tranſmiſſum eſt corpus ſancti martini aurelianis. cuius cuſtodes fuerūt herbernus abbas cū. xxiiij. monachis illis. ⁊ xij. canonicis. ⁊ xij. burgēſibꝰ noui caſtri qui illis in omnibꝰ neceſſarijs ꝓuidebant. Poſtea perueneruntad ſanctū benedictū. Deinde audiētes ꝙ rollo iam aurelianis perueniſſet perrexerunt cableiā. Poſtea ꝟo antiſiodoꝝ. vbi innumira miracula facta ſunt ī eccl̓ia ſancti germani. ¶ Guillerinꝰ. Lūqͥaduentātes ꝓ remedioꝝ gr̄a plurima ꝯferrēt. orta eſt lis et ꝯteint̓ turonicos ⁊ antiſiodorēſes ꝓ partitōe pecūie. ad quā litē ſolūdā ponit̉ leproſus int̓ duoꝝ ſanctoꝝ corꝑa. arcet̉ tota nocte hūana cuſtodia. Luceſcēte aurora apparuit ꝑs illa leproſi q̄ ꝓxima furat martino tota curata. altera adhuc remanente leproſa. Regiracorpꝰ ⁊ obuertūt martino latꝰ morbidū. Altero mane repertꝰ eſt totus curatus cedēte germano honori hoſpitis ſui..xlvj.De ſtudijs et actibꝰ elfredi regis et fuga rollonis.O tēpore dani per annos.xiij. gallias infeſtar̄t. donec tādē ab arnulpho imꝑatoreſet britannis multis prelijs victi in angliam refugerunt.In quo ſpacio elfredus totam inſulam preter id quod dani habebant ſibi ſubdiderat. Qui londoniam caput regni merciorū deditcuidam primario cum filia ſua egelfleda. ex qua idē primarius no-