Liber.XXIIII.
ſct̄i ſilueſtri religioſe ſtuduu̓ſari. Sꝫ cū ml̓ti frācoꝝ nobiles romā veniētes ip̄m ſalutāviſitaret. vide̓t.ociū qͦ maxīe delectabat̉ ob viſitātiū frnt̓rilū deſerēs mōtē caſſinū expetijt. vbi ⁊cuit. ¶ Sigiberitꝰ q̄re̓ corꝑailianiviſū recepit. eaqꝫre ſactꝰ bonefaciꝰ n̄ē relata. caſtrumppirtꝭburgad honorē kiliani martirꝭ. qͥ ad p̄dicādū ibi a papa canone ep̄s ordinatꝰ fuerat. ibiqꝫ mortis ⁊ qͥetis locū a deo acceꝑat.ep̄al̓ ſedis dignitate īſigniri decreuit. ⁊ pͥmū ibi ep̄ꝫ ſāctū burchardn̄ ordīauit. Anno. vij. ī calabria ⁊ ſicilia fit peſtilētia ⁊ mortalitashoīm nimia. In veſtibꝰ hoīm ⁊ ī velis eccl̓iaꝝ apparēt crucicule qͣſioleo deſigͣte. Anno. viij. cachis lōgobardoꝝ rex dū rupto fede̓ romā inqͥetare nitit̉. a zacharia papa n̄ ſolū a malo repͥmit̉. ſꝫ etiā eꝰ īſtīctu cū vxore ⁊ filijs romā veniēs. mōachꝰ efficit̉. Cui hayſtulſꝰfr̄ eiꝰ ſb̓ſtitutꝰ regͣuit ānis. vij. Anno. ix. hildricꝰ rex frācoꝝ ī monachū īEx cronicis. Pipinꝰ eī frācoꝝ pͥnceps. legatos miſit ad zachariāipā. ꝯſulēs qͣs potiꝰ rex eē vel dici debe̓t. qui mai pace labores ſuſtine̓t. an qͥ ocio deditꝰ ſolo noīe regiotētꝰ eēt. Cui papa remādauit illū debe̓ appellari regē ꝗ auge̓t rēpublicā. Qua rnſiōe frāci aīati hildrico rege ī mōaſterio retruſo.⁊ mōachico tegmīe palliato pipinū regē ꝯſtituūt anno .ſ. dn̄i. dccl.In hͦ itaqꝫ ꝓgenies clodouei defecit a regno. ſuccedēte pipīo cꝰ īoſteritas ꝑ ml̓ta pꝰ tꝑa regnuꝫ frācoꝝ obtinuit ⁊ adhuc inauſtraſioꝝ īꝑatoribꝰ enite ſcit. Huiꝰqꝫ fr̄ r̄migiꝰ rothomagēſis archiep̄s ml̓ta laude celebris ē habitꝰ ¶ Sigibertꝰ. Pipinꝰ gͦ princeps autoritate apl̓ica ⁊ frācoꝝ electōe a ſct̄o bonefacio magūciearchiep̄o ī regē vngit̉ ⁊ ꝯſecrat̉. ⁊ regͣt ānis. xviij. pꝰ annos circiteroctuagitaocto poſtqͣꝫ maiores domꝰ ceper̄t pͥncipari ſuꝑ r̄ges frācoꝝ. Anno. x. pipinꝰ rex ꝯͣ ſaxones pugͣt. Idē pipinꝰ rex galliaꝝ eccleſias cātibꝰ romane autoritatis ſuo ſtudio meliorauit.ualiter apud floriacum impedita eſt diuinitus relatō corporis ſancti benedicti. Hugo vbi ſupra.clvNterea vero monachi cenobij caſſiniēſis auctore karolomāno romā vener̄t. rotātes zachariā papā. vt lr̄as pipīo regi frācoꝝ dirige̓t̉qͣtinꝰ corpꝰ bt̄i bn̄dicti qd̓ floricāſes mōachi furti ſibi vēdicauerātſuo r̄ſtituat loco. Quibꝰ papa ānuēs ꝑ eūdē karolomānū ep̄is frācie ſcpͥſit. vt corpꝰ ad tumulū ſuū referret̉. Qd̓ vt frībꝰ īnotuit floriacēſibꝰ. triduanū ieiuniū celebrātes. his ꝟb̓ bt̄m bn̄dictū orabātan̄ eiꝰ ſepulcꝝ. O vnica ſpes nr̄a pꝰ deū. ne de̓linqͣs nos orphanosqͥ huc n̄ nr̄is meritis ſꝫ ꝓ ml̓taꝝ aīaꝝ ſalute veīſi. Credēs ſuꝑ pauimētū plue̓ p̄nimia lacrimaꝝ īnūdatōe. ⁊ cū iā ī his ſingultibꝰ ⁊ lacrimis totū expēdiſſent triduū. ecce mēorati ep̄i aſſunt mādata retis īple̓ cupiētes moxqꝫ r̄ſerari ſibi fores eccl̓ie iubēt. Tūc tēplū ſāte marie īgreſſi. an̄qͣꝫ ad ſct̄i bn̄dicti appropīqͣſſent tumulū. ī deſoinē ſūt ꝯu̓ſi. ⁊ tāta cecitate ꝑcuſſi. vt nec inuicē ſe relatōeꝫ ⁊ fiſce̓ qͥrēt. Cū aūt ſe diuīa vltōe cecatos eē ſenſiſſent. ceper̄t errae̓. qͦ ad reſtes cāpanaꝝ īꝑegiſſent. qͣs vi magͣ cepeecclō ei alit̓ poterāt his qͥ foris remāſerāt infortuniū ſuūrūt īexciti ſono frēs. de iā dicta apl̓i petri ꝓceſſerūt eccleſia. exiſtimātes triſte ſpectaculū ſe viſuros. Explorādi gr̄a qͥdāex eis iuer̄t. ⁊ mox ꝑ eccl̓iaꝫ illos errare dep̄hēdētes egreſſi ſunt dicētes. Quia piꝰ pr̄ bn̄dictꝰ exaudiuit nos. ⁊ ſuſcepit lacrimas nr̄asvenite ⁊ videte magͣlia dei. Cūqꝫ ꝑit̓ ītroiſſent. inuener̄t eos cecosclamātes ⁊ dicētes. Ue nob̓ qꝛ ſct̄i pr̄is bn̄dicti reqͥeꝫ temerare venimꝰ. ⁊ iō cecitatē īcurrimꝰ. Uos aūt ẜui dei mitiꝰ agite nobiſcū etnolite nob̓ ſcd̓m p̄ſūptōeꝫ nr̄aꝫ redde̓ talionē. ſꝫ orate ꝓ nob̓ deū.vt aꝑiat ocl̓os nr̄os. noſqꝫ vob̓ ꝓmittimꝰ. nūqͣꝫ talia p̄ſumpturosAd hͦ ꝟba frēs ſolotenꝰ fuſi orabāt attētiꝰ. vt diuīa pietas eis lumē redde̓ digͣret̉ ⁊ cū orarēt. aꝑti ſūt ocl̓i eoꝝ. Reu̓ſiqꝫ ad regem.narrauer̄t q̄ fuerāt paſſi. addētes ꝙ n̄ debe̓t gallia tā ſct̄is oſſibꝰ vi¶ Qualiter ſtephanꝰ papa pipini regis auxiliū expetijt contralōgobardos.igibertus..clvj.Nno ꝯſtantini. xi. hayſtulpho lōgobardoꝝ rege ꝯͣ romāos adeo exardeſcēte vttributuꝫ exige̓t ab vniuſcuiuſqꝫ capite ſtephanꝰ papaad expetēdū pipini regis auxiliū cogit̉ ī frāciā veīre. Cui īueniēdoin vna noctiū apꝑuit magnū ſignū ī celo. globꝰ .ſ. igneꝰ a ꝑte auſtrali. declinās a gallie finibꝰ in ꝑtes lōgobardoꝝ. Mittit̉ etiā karolomānꝰ mōachꝰ ab hayſtulpho ad frēm ſuū pipinū regē. ad ꝑturbādā apl̓icā petitōeꝫ. ¶ Ex cronicis. Porro pipinꝰ rex vbi p̄fatumpapā veniētē audiuit. ꝑ ſpaciū triū miliū de cqͣ ſuo deſcēdēs cū humilitate magͣ vice ſtratoris t̓re ꝓſtratꝰ. vna cū ꝯiuge ſua ⁊ filijs eūvſqꝫ ad palatiū ſuū deduxit. Ibiqꝫ dū intra oratoriū ꝑit̓ ꝯſiderētſacrimabilit̓ ip̄m papa dep̄catꝰ ē vt ꝑ pacis federa cāꝫ bt̄i petri ac
reipublice romanoꝝ diſpie̓t. Qui iureiurādo mandatis eiꝰ oībꝰtotis ſe niſibꝰ obedire ꝓmiſit qd̓ ⁊ fecit. Porro idē papa dū apd̓in cenobio ſct̄i dyoniſij ꝑ viſionē miraloraret̉ gͣuit̉idē altare ī honorē ſct̄oꝝ petri ⁊ paubilē ſanitati reddificatū ē. cenobiū fiacer. ī catuli ab iſecrat̉ridē qͦꝫdn̄o monaſteriū mirabilit̓ ꝯſecrāte. p̄ſentibꝰ pariēſi terio. ip.pa ſtephano ac rege pipīo. ¶ Sigibertꝰ. Pipinꝰ a ſtephano papa cū filijs ſuis karolomāno ⁊ karolo ī rege vngit̉ ⁊ ꝑ eū generatōeoꝝ ī he̓ditatē regal̓ ſucceſſiōis imꝑpetuū bn̄dicit̉ ⁊ oīs alienigenaab eiꝰ euaſiōe apl̓ico anathemate int̓dicit̉. Anſelmꝰ etiā vir illuſtrꝭcꝰ ſoror erat vxor hayſtulfi regis. tranſfert corpꝰ ſct̄i ſilueſtri papead cenobiū monātulā a ſe fūdatū. Anno. xij. pipīꝰ rex ytaliā aggredit̉. exercitꝰ hayſtulfi a frācis vincit̉. Hayſtulſꝰ pacē face̓ cū romanis ad nutū frācoꝝ ꝯpellit̉. Rarolomānꝰ mōachꝰ oſſa ſct̄i bn̄dictiabbatis ab eccl̓ia floriacēſi. vbi olī trāſlata fuerāt tolle̓ nitit̉. vt eaad caſtꝝ caſſinū referret. ſꝫ miracl̓is vt p̄dictū ē a deo on̄ẜ. ⁊ frācisobſiſtētibꝰ ab īcepto ꝓhibet̉ ¶ Hoc tꝑe t̓remotꝰ terribil̓ factꝰ eſtqͦ vrbes alie qͥdē ex toto. alie ex ꝑte ſubuſe ſūt. alie at̄ a mōtanis adſubiecta cāpeſtria cū muris ⁊ habitatōnibꝰ ſuis ītegre ⁊ ſalue. pluſqͣꝫ. vj. miliaria trāſmigͣuer̄t. In meſopotamia etiā t̓ra dirupta ē vſqꝫ ad duo miliaria aliaqꝫ t̓ra nimis alba ⁊ arenoſa de ꝓfūdo aſcendit. Et ex ea animal mulinū aſcēdit incōtamīatū. humana voce loquēs. ꝓnūciās incurſionē gētis ab heremo aduerſus arabes. Anno. xiij. karolomānꝰ monachꝰ ppiēne morit̉.ſct̄o bonefacio magūtīo ⁊ epl̓a eiꝰ ad regē angloꝝ. .clvij.Anctꝰ bonefaciꝰ maguncie archiep̄s. cū ſocijs ſuis ī friſia ab inimicis fidei martirizat̉. ⁊ ī fulda cenobio qd̓ ip̄e ī thorīgia fūdauerat. honorifice tumulat̉ ¶ Helinādꝰ. Hic bonefaciꝰ natōne anglꝰ hmōiepl̓aꝫ ſcpͥſit echelbaldo regi āgloꝝ. Dn̄o cariſſimo echelbaldo bonefaciꝰ archiep̄s. legatꝰ germanicꝰ romane eccl̓ie ꝑpetuā ī xp̄o caritatis ſalutē. Audiuimꝰ ꝙ elem ꝯſynis intētꝰ. furta ⁊ rapinā ꝓhibes⁊ pacē diligis. ⁊ defenſor pauꝑuꝫ ⁊ viduaꝝ es. ⁊ inde deo gr̄as agimꝰ. Ꝙ ꝟo legitimū mr̄imoniū ſꝑnis. ſi ꝓ caſtitate face̓s eēt laudabile. ſꝫ qꝛ ī luxuria ⁊ adulterio ⁊ cū ſct̄imonialibꝰ voluptaris. ē vituperabile ⁊ dānabile. Quapropt̓ fili cariſſime penite̓ ⁊ mēorare. qͣꝫturpe ſit vt tu qͥ dono dei dn̄aris. ad iniuriā eiꝰ ſis libidīs ẜuꝰ. Audiuimꝰ p̄terea ꝙ optīates penes oēs gētis mercioꝝ tuo exēplo legitimas vxores deſerāt. ⁊ adulteras ⁊ ſct̄imoīales ꝯſtuperēt. Qd̓cū ſit ab honeſtate ꝑegrinū doceat vos aliene gētis īſtitutio. Nā īantiqͣ ſaxonia vbi nulla ē xp̄i cognitō. ſꝫ ꝟgo ī pat̓no domo vel maritata ſb̓ ꝯiuge. fuerit adulterata. manu ꝓpria ſtrāgulatā cremāt ⁊ſuꝑfoſſaꝫ ſepultē corruptorē ſuſpēdūt aut cīgulo tenꝰ veſtibꝰ abſciſis. flagellāt eā caſte matrone ⁊ cultellis pūgūt. ⁊ de villa in villāmiſſe occurrūt noue flagellātes donec interimāt. voinidi qͦꝫ qḋ ē fediſſimū genꝰ hoīm hūc hn̄t morē. vt marito mortuo mulier ſe ī rogū cremati ꝑit̓ arſura p̄cipitet. Si gͦ gētes deū igͦrātes zelū caſtīonie hn̄t qͥd tibi ꝯueīt fili cariſſime q̄ xp̄ianꝰ es ⁊ rex. ꝑce gͦ aīe tue. ꝑce ml̓titudī ppl̓i tuo ꝑeūtis exēplo. de qͦꝝ aīabꝰ rōne redditurꝰ es.Recogita q̄ſo qͣꝫ t̓ribilē vīdictā deꝰ ī āteriores reges exercuerit. eiꝰculpe quā ī te arguimꝰ ꝯſcios. Nā celredū p̄deceſſorē tuū. ſtup̄torē ſct̄imoīaliū ⁊ eccl̓iaſticoꝝ pͥuilegioꝝ fractorē ſplēdide cū ſuis cōmitibꝰ epulātē. ſpūs arripuit malignꝰ. ⁊ ſine ꝯfeſſione ⁊ viatico. cūdyabolo ẜmocināti. ⁊ legē d̓i deteſtāti. aīaꝫ extorſit. Hoſrēdū qͦꝫregē deiroꝝ ⁊ bernicioꝝ earūdē culpaꝝ reū ita effrenē egit vt r̄gnu⁊ iuuenilē etatē ꝯtēptibili morte amitte̓t. Obteſtamur ⁊ obſecramꝰ te. vt recorderis qͣꝫ fugitiua ſit p̄ſens vita. ⁊ d̓lectatō ſpurce carnis. ꝑ quā et̓ni cruciatꝰ emūt̉. ⁊ qͣꝫ ignonūoſū ſit. vt breuis vite hꝰmala exēpla īꝑpetuū poſteris relīqͣs. ¶ Actor. Ex his ꝑpēdi pōtbt̄i viri prudētia. ⁊ libertas ſpūs ī pct̄a regū ⁊ pͥncipū publice arguēdo ꝑ quā cū p̄ſentis vite ſct̄imoīa ad coronā ⁊ gl̓iaꝫ martirij felicit̓ ꝑueīt. Huic bonefacō ſucceſſit lullꝰ. de qͦ loquit̉ vita ſct̄i goaris ⁊ hi ꝟſus. Antiſtes lullꝰ. qͦ nō eſt ſāctior vllus. Pollēs diuinatribuēte deo medicīa. Occurrit morbis. vt totꝰ p̄dicat orbis.De turānide ꝯſtātini ꝯͣ eccl̓iaꝫ ⁊ alijs qͥbuſdā. .clviij.Sigibertus.Qno imperii ſui. xiiii. ꝯſtātinꝰ ſinodū ep̄oꝝ tricētorū trigīta ꝯſtātīopoli ꝯgregat.In qͣ edicto ꝓmulgato d̓ imagībꝰ d̓i ⁊ ſct̄oꝝ eꝰ deponēdis. eccl̓iaꝫdei nimis ſcādalizat. ⁊ ꝯͣ orthodoxos tyrānizat. Hayſtulſꝰ rex rupto pacꝭ fede̓ obſidet. ⁊ pipīꝰ italiā repetēs eū papie īcluſū obſidꝫ⁊ īuitū ad fedꝰ pacꝭ repetēdū ꝯpellit. ⁊ ſct̄o petro q̄cūqꝫ erāt ſui iuris r̄ſtitui fecit. Fulradꝰ abbas ſct̄i dyoniſij ꝑiſienſis. corpꝰ ſct̄i nirimartirꝭ a roma ꝑiſiꝰ trāſtulit. ¶ Ex cronicꝭ. Per hos dies pipinꝰfortit̉ ſaxonū muitōes irrūpit. ⁊ pꝰ ml̓tā ſtragē eos ſb̓ tributo redigit. Deinde auerniacū pagū d̓populādo p̄mit ⁊ ml̓ta caſtella ipſāqꝫ vrbē capit. ⁊ blādinū vritē cū ml̓tis adducit. Bituricas