Liber.XXIIII.
peatū ppillebrodū illiꝰ gētis ep̄m. ꝯſulēs ſi debe̓t baptizari. Cui illarn̄dit. Quomō mihi credet qͥ ſancto fratri nr̄o pplfrāno nō credit. Ego inqͥt hac nocte vidi eū cathena ignea ligatuꝫ. vn̄ conſtateū iam eternā damnatōeꝫ ſubijſſe Nūqꝫ iret adnū pͥncipis nūciatur eū iam eſſe mortuū. ⁊ ſtatim remeauit ad ſua.ſeditōne rathodi friſonum ducis.cxlvj.Uomodo aūt rathbodꝰille deceptꝰ fuerit a dyabolo p̄dictꝰ ouo narrabat dicēs/Xlte aureo cū gēmis. ⁊ veſte cū auro texta. in quē cū rathbodusqꝛ apparuiſſꝫ ei in angelū trāſfiguratꝰ caput optū dyaintēderet dixit ad eū dyabolꝰ. Uiroꝝ fortiſſime qͥs te ita ſeduxit.vi a cultura deoꝝ velis recede̓. noli hoc face̓. ſꝫ mane ī his que didiciſti ⁊ venies ad domos aureas. qͣs tibi eternalit̓ in ꝓxīo ſuꝫ datuxus. Cras gͦ accerſi polfrānū doctorē xp̄ianoꝝ. ⁊ ab eo q̄re qnaꝫ ſitilla māſio eterne claritatis quā tibi pollicet̉. Quā cū demonſtrareneqͥuerit. vtriuſqꝫ ꝑtis mittant̉ legati ⁊ ego ero dux itineris ⁊ demōſtrabo illis domū aureā. ⁊ māſionē pulcerrimā quā tibi ꝓmittorilās rathbodꝰ. narrauit cūcta ſācto polfrāno. Qui dixit. Iliuſorē dyabolū ſibi velle illud e. Reſpōdit dux ſe futurū xp̄ianū ſiilla pulcra māſio nō demōſtraret̉ ſibi a deo ſuo. Mittit̉ gͦ ſtatim qͥdam friſo ex ꝑte ducis ⁊ qͥdaꝫ dyaconꝰ ex ꝑte ſācti volfrāni. qui cūpaululū ab oppido ꝓceſſiſſent obuiū habuerūt quēdā itineris comitē qͥ dixit eis. ꝓꝑate cito. nā mōſtrabo vobis pulcerrimā māſionē rathbodo duci ꝑ̄ꝑatā. Illi aūt ꝑgētes viā latiſſimā ⁊ loca ignota. viderūt quādā viā diuerſgeneribꝰ mamoꝝ polito oꝑe decoratā. Uiderūtqꝫ alōge domū qͣſi aureā. ⁊ ꝑuenerūt ad plateā quean̄ domū erat qͣſi auro ⁊ gēmis ſtrata. Intrāteſqꝫ in domū. viderūtdomū eē mire pulcritudīs ⁊ incredibilis ſplēdoris. ⁊ in ea thronuꝫmire magnitudīs. Aūc ductor itineris ait illis. Hec ē māſio p̄ꝑata rathhodo duci. Ad hͦ dyaconꝰ obſtupeſcēs ait. Si a deo factaſūt iſta ꝑpetuo maneāt. ſi a dyabolo cito diſꝑeant. Et cū ſignaretſe ſigno ſācte crucis. ductor ille trāſijt in dyabolū ⁊ domꝰ aurea inlutū. Remāſitqꝫ dyaconꝰ ⁊ friſo ī medio locoꝝ paluſtrinꝫ qͥ plenaerāt lōgiſſimis virgultis ruſcis. Triduoqꝫ īmēſi itineris cōficiētesiter. reuerſi ſūt ad oppidū ⁊ ducē mortuū inuenerūt. narrauerūtqꝫque viderāt ſct̄o polfrāno. Friſo aūt baptizatꝰ eſt. qͥ dicebat̉ ingomarꝰ vel cunīgus qͥ ⁊ ſecutꝰ ē ſāctū volfrānū ad monaſteriū fontenelle. Fuit apd̓ friſones ſāctꝰ polfrānꝰ ꝑ ānos. v. ⁊ poſtea reuerſusē ad fōtenellā monaſteriū. vbi ⁊ monachicū aſſumpſit habitū. ordinato ep̄o ī vrbe ſenonica guerico venerādo. Ip̄e ꝟo ſāctꝰ apd̓fontenellā pluribꝰ ānis ſine lecto fuit. cilicio tectꝰ ſub cuculla. nūqͣꝫdiuitibꝰ honoris vel timoris gr̄a ſiqua deliqͥſſent reticebat. ſꝫ aſꝑainuectōe eos corripiebat. miſſaꝫ cātabat nō elata ī altū voce. ſꝫ ꝓfuſis lacrimis ex imo pectore. Obijt apud fōtenellā. xiij. kl̓. aprilis.dccxSepultꝰ eſt iuxta beatū mꝑandregiſilū.¶ Draculoſa ſtrage ſaracenorum apud ꝯſiantinopolim ⁊ degibertus..cxlvij.Nno leonis ſecūdo ꝯſtatipolitani inſtātia orādi ⁊ ꝯſtātia p̄liādi fortit̓ reſiſtūt⁊ſaracenis. Saraceni fame. frigore. bello. peſtilentia ſineiūero pereūt. ¶ Actor. Fert̉ aūt eos miraculoſe hͦ mō ꝑiſſe apudſtātinolim ī monaſterio ſācte dei genitricis iuxta palatiū ī mari ꝓpe ſāctā ſophiā erat imago beate marie q̄ tenebat infantē ī brachio quā depinxit ī tabella ſāctꝰ lucas cū adhuc viue̓t ſācta mariaHec imago vocat̉ odigitria id eſt deductrix. qꝛ duobꝰ cecis apparuit ſācta maria ⁊ deduxit eos ad ſuā eccl̓iaꝫ. ⁊ illumīauit eos. cumiſta imagine faciūt ꝓceſſionē om̄i die martis ꝑ totā ciuitatē. Cūvt ſupͣ dictū ē obſeſſa eēt ciuitas. ⁊ ciues ieiunauerūt ⁊ orarēt ſimilā ciuis admonuit afferri illā imaginē. ⁊ ab oībꝰ or̄one ad illā fieri hͦ mō. Sācta dei genitrix q̄ totiēs nos liberaſti. libera nos mō de inimicis filij tui. ⁊ ſi vis vt imaginē tuā nō mergamꝰ īmari. merge illos. Et cū hͦ dixiſſent. ille ſecrete imaginē tenuit ſubvndas. ⁊ ſtatim ꝓcella ſurrexit ⁊ oēs naues ſaracenoꝝ. aut merſitaut fregit. ¶ Helinādꝰ. Hoc tꝑe in britānia cuidā heremite mōſtrata e mirabilis q̄dā viſio ꝑ āgelū. de ſācto ioſeph decurione nobili. qͥ corpꝰ dn̄i depoſuit de cruce. ⁊ de catino illo vel ꝑapſide in qͦdn̄s cenauit cū diſcipulis ſuis. de qͦ ab eodē heremita deſcripta eſthiſtoria q̄ dicit̉ de gradali. Gradalis aūt vel gradale gallice̓ dicit̉ſcūtella lata ⁊ aliquātulū ꝓfūda in qͣ p̄cioſe dapes cū ſuo iure diuitibꝰ ſpponi. gradatim vnꝰ morſellus poſt aliū in diuerſis ordinibꝰ. ⁊ dicit̉ vulgari noīe gr̄āal. qꝛ grata ⁊ acceptabilis ē in ea cōmēdēti. tum ꝓpt̓ ꝯtinēs. qꝛ forte argētea ē vel de alia p̄cioſa materia. tum ꝓpt̓ ꝯtentū .i. ordinē multiplicē dapū p̄cioſaꝝ. Hāc hiſtoriam latine ſcriptā inuenire nō potui. ſed tm̄ gallicę ſcripta habeta qͥbuſdā ꝓceribꝰ. nec facile vt aiūt inuenri pōt. ¶ Sigibertꝰ. Annō ſcd̓o leonis ꝯſtantinꝰ filius eiuſdeꝫ imꝑatoris. dum baptizat̉ ap̄riarcha germano. cacās in ſacro lauacro. magnū dat p̄ſagium. ꝙ
futurus eſſet eccleſie dei in ſcandalū.De ꝯfuſiōe ⁊ ſubiectōe wiſigothoꝝ ⁊ de qͥbuſdaꝫ alijs. cxlviij.Ano leonis. iii. ſaraceniib obſidione ꝯſtātinopol̓ ꝯfuſi deſiſtūt. ip̄is cū nauibꝰſuis ꝑtim mario igne ꝯſūptis ꝑtim dimerſis ꝑti igneegrandīs tēpeſtate vaſtatis. ⁊ ex tāta copia nauium vix. v. reſiduis.potētia dei cūctis īnotuit ppl̓is. infra ciuitatem ꝟo. ccc. milia hoīmpeſtilētia ꝑierūt. haumar ꝑſequēs xp̄ianos. multos eoꝝ xp̄i martires fecit. ſaraceni ex affrica duce abdirama filio mubanie amirei inhiſpania trāſfretāt. eāqꝫ ſibi vēdicāt. ita regnū wiſigothoꝝ ⁊ ſueuoꝝ ē deſtructū. ⁊ redactū ſub ſaracenis ānis plꝰ minꝰ. cccxlvj. euolutis exqͦ a ſcithia expulſi ſūt ab hunis ex qͦ vero cedētibꝰ moādalis⁊ deuictis ſueuis ceperūt regnare ī hiſpanijs ānis circit̓. cclvj. euolutis. Regnū ꝟo tercie ꝑtis hiſpaniaꝝ qd̓ dicit̉ galliciēſiū qd̓ nectūc wpiſigothi nec poſtea ſaraceni potuerūt ſubige̓ adhuc viget incolumē ⁊ dei ꝓtegēte fide manet inexpugnabile. Poſt beatū volfrānū eccl̓ie ſenonēſi p̄fuit guericꝰ vir ſct̄itate ⁊ doctrīa p̄fulgidusmultiſqꝫ miraculis gl̓ioſus. cui ſucceſſit ſāctꝰ elbo eiuſdē guerici nepos. hic cū parētibꝰ olim orbatꝰ eēt eiqꝫ caſtrū tornodoꝝ hereditario iure ꝯpete̓t ſenonis latēt̓ fugit. ibiqꝫ ī monaſterio ſct̄i petri viui diu xp̄o ſub abbatis imperio militauit. Cuius loci poſtmoduꝫabbas factꝰ. ⁊ inde ad pōtificatū ꝓmotꝰ. tā ſignis effulſit qͣꝫ meritis. Anno leonis. iiij. luit prādꝰ lōgobardoꝝ rex. audiēs ꝙ ſaracenidepopulata ſardinia illa etiā loca fedaſſent. vbi oſſa beati auguſtini ob vaſtatōeꝫ barbaroꝝ olī ab ippone trāſlata ⁊ recōdita fuerāt.legatos ſuos illuc direxit. qͥ dato auro magno. p̄cioſas illas reliqͥas ſecū deuexerūt. ⁊ ad vrbē genuēſeꝫ regreſſi ſūt vbi p̄fatꝰ rex occurrēs cū gaudio. corpꝰ almificū deuote adorauit. ⁊ reuerēter excepit. viſis nimiꝝ miracl̓is ad declarādū ſct̄i meritū ibi patratis. Sane rex ⁊ ſui inde ꝓgreſſi cū p̄cioſiſſimo illo theſauro iuerūt ad quādā villā ī triclonēſi ep̄io ſitā. verū tn̄ cū inde corpꝰ ſct̄iſſimū tolle̓ voluiſſent. ita ſtetit īmobile. vt nulla vis. nulla poſſꝫ illd̓ ars humanamoue̓. Qd̓ videns rex. votū vouit. ꝙ ſi beatꝰ ꝯfeſſor ex illo loco ſetolli ꝑmitte̓t ⁊ trāſduci. papiā villaꝫ cū oībꝰ appēdicijs ſuis ꝯcede̓tſeruiētibꝰ ipſiꝰ ꝑpetuo poſſidēdā. Uoto facto atqꝫ firmato. corpꝰſct̄iſſimū ineſtīabili facilitate ſuſtollit̉. ⁊ ticinum vſqꝫ tranſuectumclero ꝑiter ac ppl̓o ꝯcurrēte honorifice ⁊ gaudēter excipit̉. ⁊ ī baſilica bt̄i petri quā p̄fatꝰ rex ꝯſtituēs celū aureū dixerat. digniſſimecollocat̉. Ꝙ aūt ī p̄dicta eccl̓ia corꝑis eꝰ p̄cioſus theſaurꝰ recōditꝰſit. ſtupēdo ⁊ euidēti miracl̓o eluceſcit. Siqͥdē ī cripta eccl̓ie ī qͣ iacet puteꝰ ē qui aliqͦt ānis ī die feſti ſuꝑundās. totā criptā ſuꝑeffluxit in ſignū. qꝛ ſic aqͣ illa ſordes diluit ſic̄ ſordes hereſeon ab eccl̓iaaffluēs eiꝰ doctrīa deterſit. Anno leonis. v. leo īꝑator ſepe ⁊ multūlaborauit. vt gregoriꝰ papa ꝑimeret̉. ſꝫ fruſtra ital̓ ⁊ lōgobardis ꝓdefendēdo papa iſtant̓ īꝑatori reſiſtētibꝰ. In cāpania italie frumētū ꝯbuſtū ⁊ ordeū ⁊ legumīa qͣſi pluuia d̓ celo cecider̄t Anno eiuſdē. vj. karolꝰ ſaxones debellat. Rigobertꝰ ep̄s remēſis a karolo ſuoin baptiſmate filio ab ep̄atu deponit̉ ꝓ eo ꝙ illi ꝯtra raginfreduꝫeūti. vrbē remēſeꝫ p̄ timore ragifredi aꝑire noluit. Rucheriꝰ qͦꝫ aurelianē ẜ ep̄s ꝓ ſil̓i cā ep̄atu pͥuatꝰ. ⁊ apd̓ ſarciniū vicū hiſpanie exulatꝰ. in cenobio ſācti crudonis in ſāctitate ē ꝯſūmatꝰ..cxlix.Adhuc de qͥbuſdā euentibꝰ illiꝰ tꝑis.Qno eiuſdē. vu. iudeꝰ quidā maleficꝰ ꝓmittēs githeū. xl. ānis pͥncipatuꝝ ſu adet¶vt ī toto regno ſuo dei ⁊ ſct̄oꝝ imagines deponi edicat.Qui ſpe diu regnādi ſeductꝰ. edictū ꝗdē ꝓponit. ip̄e tn̄ mox obit.pꝰ quē eluclid pͥncipat̉ ſaracenis ānis. xx. Anno eiuſdē. viij. leo īꝑator a qͦdā beſer refuga fidei ſeductꝰ. ꝯtra imagīes xp̄i ⁊ ſct̄oꝝ eiusbellū īducit. eaſqꝫ vbiqꝫ deponi ⁊ incēdi edicit. ꝓ qͦ errore euꝫ gregoriꝰ papa ſcriptis. multū qͥdē ſꝫ īuanū redarguit. Anno leonis. ix.mortuo chilpico. theodoricꝰ a karolo martello ſurrogat̉ in regno.regͣuitqꝫ ānis. xv. Sub hͦ tꝑe idem karolꝰ bellicoſiſſimꝰ pͥnceps. armis ſb̓iugat ſaxōes. deuīcēſqꝫ laufridū alemanoꝝ ducē. alemaniaꝫſibi efficit vectigalē. ſueuos qͣꝫ ⁊ baiocritas debellat ⁊ eūdonē ducē aqͥtanie bello victuꝫ fugat ⁊ aqͥtaniā gͣuit̉ deuaſtat. Eudo verodux vidēs ſe karolo īferiorē. ꝑ oīa ſaracenos ꝯͣ eū īuitat ab hiſpania. Eudo qͦꝫ karolo recōciliatꝰ. caſtra ſaracenoꝝ dirupit. ⁊ reliqͥas eoꝝ ꝯtriuit. Nec ml̓topꝰ idē eūdo rebellat. Sꝫ karolꝰ rebellātēin gaſconia debellat. eūqꝫ pͥncipatū ⁊ vita pͥuat. Cū filijs qͦꝫ eꝰ pōarfero ⁊ mp̄aldo dimicat. eoſqꝫ deuīcit ⁊ aqͥtaniā ſib̓i ſb̓dit. lugdanuꝫetiā aliaſqꝫ cītates capit burgūdiāqꝫ ſb̓igit. Cū gͦ ml̓ titudo hoſtium. ⁊ aſſiduitas belloꝝ incūbe̓t. res eccl̓iaſticas .i. decīas ſuis militibꝰ ꝯceſſit habēdas. ꝓ qͣ re aīa ip̄iꝰ poſtmodū ī ſupplicijs īferni a ſācto eūcherio aurelianēſi ep̄o viſa eſt detineri. ¶ Sigibertꝰ. Annoeiuſdē. x. ꝯſtātinopolitani ꝯͣ leonē īꝑatorē ꝓ depoſitōe imaginū d̓ialāt̉. aliqͥ etiā ꝓ hͦ martirizāt̉. Anno eiuſdē vndecīo gregoriꝰturpapa. qꝛ leonē īꝑatorē īcorrigibilē vidit. romā ⁊ ytaliā ⁊ heſꝑiā to-