Liber.XXIIII.
rolumbano benedicendū obtulerūt. cuius benedictōne perceptatradit̉ puer euſtaſio ꝓbate religionis viro ſacris lr̄is erudiēduscum alijs nobiliū filijs. qͥ poſtea p̄ſules fuerūt. chalnoaldo ſcilꝫ ⁊pꝑalberto filijs hauguerici patrui eiꝰ. fratribꝰ ſcilicꝫ ſancte phareQuoꝝ alter luduno clauato. alter ꝟo meldenſis vrbis eſt ordinatus ep̄s. Achario qͦꝫ qͥ virmādoꝝ ⁊ nouiomēſis ⁊ thornacēſisantiſtes fuit rignachario qͥ auguſtudinēſis pontifex ⁊ audomaroqͥ taruuanēſis. Porro beato colūbano a theodorico rege de monaſterio ſuo ꝯſilio peſſime brunichildis expulſo. ⁊ beato euſtaſioin locum eiꝰ ſubſtituto. eo tꝑe prudenti fratrū ꝯſenſu decretū eſt.vt ꝓbus agilus ad eaꝫ dirigeret̉. q̄ maxime ea cā beato colū banoinfeſta erat. qꝛ feminaꝝ acceſſum a monaſterio ꝓpellabat ⁊ ſibi q̄regina erat idem ꝯtradixerat. Itaqꝫ ꝑgens agilus. cū nōdū lōgeeſſet a monaſterio ſuꝑuenit cū impetu nepos mpādaleni ducis cūſatellitibꝰ. qui ſub obtētu venantiū accepta religione obſeruabātexitus monaſterij more latronū. Is extēſo brachio niſus eſt ꝑcutere viꝝ mitiſſimū. At ille ſubducto terrore vexillum crucis oppoſuit. Hoxqꝫ brachiuꝫ illius obriguit. ⁊ ſicut extēſum fuerat adeoinflexibile māſit. vt nemo valeret gladiū d̓ pugno eiꝰ educere. necetiam ipſe pedem de loco mouere. Obſtupefactis omnibꝰ. infelixille qͥ digne torquebat̉ ſingultibꝰ lachrymoſis. vt ſui ruboris ſeudoloris ſaltē miſereret̉. capite ſubmiſſo petebat. Un̄ ⁊ ſanctꝰ agilus cōmotus. in ſolamen fidei oratōeꝫ ſumpſit. deinde vt aridumbrachium tetigit. ꝯtinuo pͥſtinus vigor redijt. Caro tn̄ palme capulū ſicut inheſerat ſecuta eſt. et ſanguis per vngulas emanauit.Porro ſicut a domito tūc qͥdā monacho. ſꝫ poſtea veſoncionenſięp̄o didici qͥ tunc adoleſcēs huic facto intererat. ſaliua cū oratōe⁊ ſigno crucis eandē palmā beatus agilus ꝑunxit. ⁊ ilico caro cuꝫpelle ſanitati reſtituta eſt. ac ſi nūqͣꝫ corrupta fuiſſꝫ. Preſumptoraūt huiꝰ ſceleris penitudine correptus relicta militari toga. chriſtiamictu ſeſe veſtiuit ⁊ in dicto monaſterio ſub ꝓfeſſione mōaſticadeo militauit. Fama igit̉ huiꝰ miraculi p̄ueniēs. regia iam impleuerat menia. ⁊ p̄clarus agilus eoꝝ ꝯſpectibꝰ ſe p̄bet. ſupplicatōesfratꝝ ingerens. Tum ambo repente rex ſcꝫ ⁊ regina ꝯtriti. humccoram vijs illius ꝓcūbunt. ⁊ indulgentiā ſuꝑ temeritate quāſanctis viris ingeſſerant petūt.riraculis ⁊ ꝓmotōne ipſius in abbatem.Oſt hec lotharius ī ſoliotriū regnoꝝ ſublimatus. decreuit ſynodica diffinitiōeviros ꝑitos dirigere. qͥ vicinas gentes ab errore reuocarent. Ex multoꝝ igit̉ ep̄oꝝ ⁊ ſacerdotū cētu. ad opus prefatuꝫeligit̉ prudentiſſimꝰ agilus. ſimul ⁊ abbas euſtaſius. Qui egreſſimultos ad fidē chriſti ꝯuertunt. In ipſo itinere ſanctꝰ agilus miraculis claruit. Nā ⁊ demonia cū verbo curauit. ⁊ ſadabergā virginem lumībꝰ orbatā. oleo bn̄dicto oculos eius ꝑungens ⁊ crucisſigno muniens illuminauit. ſibi qͦꝫ ipſi cuꝫ validiſſima febre igneaꝑfuſus eſſet. ita vt pene ſpm̄ exalaret. ſanitateꝫ a dn̄o impetrauitpcil̓ppleta nāqꝫ oratōe. feſſa mēbra ⁊ eſtuantia ſopor occupauit. Ac ſemiuigilās aſtare ſibi p̄claꝝ iuuenē vidit. qͥ poſuit manum dexterā ſuꝑ pectꝰ eius. ⁊ ait. Agile care meus queꝫ ab vteromatrꝭ cuſtodiui incorruptū ⁊ cuſtodiā donec euo pleno te recipiāAge qd̓ agis. me donāte. depulſoqꝫ lāguore ſurge. Porro beatꝰandoenus adhuc in palatio degens. ⁊ beati eligij ꝯſilio vtens. cūardentiſſimo ſtudio monaſteriū ꝓprijs ſumptibꝰ in remotis locisꝯſtruere ſatagaret. factū eſt vt quadā die ꝑagrās heremi ꝯfinia.ſuꝑ torrentē quē veteres incole reſbacē dixerunt deueniret. ibiqꝫū ſubter pomoꝝ arborē ſubſiſteret. facto igit̉ in ea velociꝰpauAlilo. ſilentiū imꝑat. ſignificās feſſa mēbra quieti velle ꝯceecreoſſet oratōi incūbere. diutiꝰ gͦ dū ꝓſtratꝰ oraſſetī aere nubē ſplendidā. radijs choruſcis figurā crucis p̄tendentē. Ex cuius claritate ꝑ tres noctes tantū lumē ꝯtinuatiꝫ emicuit. vt illic videres oīa clare ſicut in meridie. ꝑ tres etiaꝫ dies rosibidē in modū crucis a mane vſqꝫ ad veſꝑam viſus eſt donec triduano expleto ieiunio. vna cū btō pharone ep̄o eccl̓ie fundam̄tacaret. Factū eſt gͦ vt vbi orans ſubter arborē pomiferā iacuerat.ibi in ſcemate crucis tēplū dn̄o edificaret. Cōꝑtaqꝫ beati agili fama impetrauit a reē vt eū allatē mōaſterio nouo a ſe edificatop̄ficeret. Qui ⁊ ſuſcepto regimīe erat int̓ frēs qͣſi vnꝰ ex illis. ꝟtuis choruſcāspeculū factꝰ eſt. nō ſolū ſibi cōmiſſis ſꝫ etiā10. Erat em̄ in ieiunijs frequēs. in oratōibꝰ aſſiduus. in elemonis largus. hoſpitalitatis amator p̄cipuuspitalitatē ⁊ felici tranſitu eiuſdē.Uadā itaqꝫ die duꝫ veſpere circūiens officinas monaſterij fuerat em̄ eatenꝰdoxiū qd̓ illiꝰ ordinatōe ſanctꝰ andoenꝰ ibidē ꝯſtituerat. qͥ ml̓tisnobiliū hoſpituꝫ obſequijs occupatꝰ ꝑgeret ad xenorebꝰ ⁊ opimisp̄aſteriū ditauerat. qudiuit ad portā
monaſterij velut plangentis homīs exilem voceꝫ. aꝑtaqꝫ feneſtraq̄ porte inherebat. cernite fores iacere pauꝑeꝫ vlceribꝰ plenūlinū quipetentē ſe hoſpitio recipi. Cōuerſuſqꝫ ad fratreſolus tūc ſecū erat ait. Ecce quō alijs vtilitatibꝰ occupati tata negleximus. ꝑge igit̉ velocius. ⁊ para ei refectiōo abeunte ipſeaꝑto oſtio. ait ad pauperē. Ueni frater. En faciemꝰ tibi ꝓut cōpetit. Quo rn̄dente ſe p̄ doloribꝰ vlceꝝ ambulare non poſſe. ſuiseū humeris imponēs. detulit ī domū abſqꝫ vllo pōdere poſuitqꝫſuꝑ ſedile iuxta focū hyems em̄ erat. Accipiēſqꝫ vrceū ⁊ lintea cūſuꝑ manus eius vellet aquā infundere. ilico diſparuit. Magnacfragrātia iocūdi odoris eandē domū qͣſi aromatū repleuit. Huhoſpitalitati dyabolus inuidēs. ei poſt matutinas ex more orātiin ſpecie īmaniſſimi dracōis apparuit. erecto capite virꝰ aduerſuseum emittens. at ille ⁊ crucis myſterio tuto ſe muniēs oīa diſꝑdidit. Idē cū qͥbuſdā ſibi iunctis fratribꝰ meſſores viſitaſſet. ſubitocelo caligante ⁊ tonitruo choruſco terribilit̓ inſonāte. meſſoribuscōmotōnem aeris verentibꝰ. fecit in ꝟtute chriſti ſignuꝫ mirabilediuiſis magnis imbribꝰ. ita vt iuxta eos vndiqꝫ nimia tēpeſtas appareret. ⁊ ſuꝑ eos vniꝰ ſaltē pluuie gutta nō caderet. Deniqꝫ cūeſſet. xc. ⁊. viij. annoruꝫ orauit dn̄m humiliter. vt eum de incolatuvite huiꝰ educeret. ⁊ gregē ſibi cōmiſſuꝫ ꝑpetuo cuſtodiret. Oratione cōpleta. apparuit ei iuuenis p̄clarꝰ ⁊ ait. Agile care meꝰ. expleto biennio te recipiam. age qd̓ agis. Eroqꝫ tecū. nec te deſerā.Expleto itaqꝫ biennio hac eadē nocte media. ſcꝫ quarto kl̓. ſeptēbris. beatꝰ agilus feliciter migrauit ad chriſtū centenariꝰ. Uenerabilis aūt ado qͥ ad eiꝰ trāſitū venerat. totā noctē ducēs ꝑuigilēpoſt matutinas ab oratōne ſurgēs. vna cum duobꝰ frībꝰ audiuitchoros ꝟginū in ſublimi canētes. Hodie ſanctꝰ agilus cū ſūmislaudibꝰ ꝑgit ad p̄miū. hodie cū ſanctis in celo coronatꝰ triūphatfelix valde. qꝛ ab infantia ſeruauit caſtitatē. ⁊ ꝟgo cētenariꝰ aſcēdit ad gloriā. Cum gͦ corpꝰ eiꝰ ſepulture traderet̉. qͥdā ē fratribꝰvalidiſſima febre eſtuans linteū qd̓ panonē tegebat ī fide tetigit.moxqꝫ febris ab eo receſſit. Alter ꝟo qͥ dolore dentiū torquebat̉maxillā peplo qͣi ceruicali impoſuit. Sicqꝫ dolor oīs fugatus eſt.¶ De ſancto remaclo ceteriſqꝫ ſanctis qͥ tūc temporis clarebantin galigibertus..ciiij.Qno conſtatini. viii. rexigibertus de poſteritate ꝓlis deſperās. xij. mōaſteriahincinde ꝯſtruxit dn̄o. in qͥbꝰ ſtabulans ⁊ malmūdanariū eminebāt. cooꝑante ſibi in his maiore domus grimōaldo ⁊traiectenſiū ep̄o remaclo. qͥ remaclus nō multo poſt ꝑteſus ſeculariū tumultū inſtabulās mōachice vite aſſumpſit habituꝫ. Hisdiebꝰ multi vtriuſqꝫ ſexus in gallijs claruerunt. qͥ ad teſtimoniuꝫſanctitatis ſue in edificandis deo monaſterijs oꝑam ſuā impēderunt. Ex his ī noſtra vicinia tūc florebat ſanctꝰ landelinꝰ ꝯfeſſorchriſti. qui ⁊ moroſus. ab auberto cameracēſi ep̄o ex predone adchriſtū retractus ⁊ a beato papa martino ad p̄dicandū ordinatꝰfundator cenobioꝝ lobienſis. alnei. ppaſlaris atqꝫ criſpiniēſis vbicorꝑe reqͥeſcit cum diſcipul̓ ſuis aldeleno et domiciano. Giſlenꝰcellēſis. madelgariꝰ dux. qͥ ⁊ vincentiꝰ altimōtenſis ⁊ ſonegenſiseiuſqꝫ cōiunx m aldetrudis caſtrilocēſis. Soror qͦꝫ ꝑ aldetrudisaldegūdis melbodiēſis. Trudo etiā hiſpanienſis intironē chriſtiadoleſcebat. p̄ter hos ⁊ alij multi de anglia vel ſcotia in gallijs ꝑegrinantes ꝟbū dei ſe minabāt. multūqꝫ fructum deo faciebāt. ſcꝫecco. bertuinꝰ. eloquius. cenobiuꝫ floriacēſe a leodeboldo abbatefundat̉. ⁊ nō multo poſt corpꝰ ſancti bn̄dicti abbatis ab agilulfomonac hō a caſtro caſſino delatū illuc trāſportat̉. corpꝰ ꝟo ſororꝭeiꝰ ſancte ſcolaſtice cinomānis trāſfert̉. Anno ꝯſtantini. x. iudocꝰregis britōnū filius ſpreto regno ⁊ mūdo. ꝑegrinus ⁊ heremita inpago pontino reqͥeuit in chriſto..cv.De ſancto iudoco ⁊ eius ꝑegrinatiōe.Ex geſtis eius.Ic ex regia britonum narſtione. patre ſcꝫ iudicail oriūdus. fratre ſuo iudicail. cuipater regnū pꝰ obitū reliq̄rat in clericū tōſurato. cū ex ipſiꝰ decreto regnū deberet ſuſciꝑe noluit acqͥeſcere. ſed. viij. dieꝝ indutiaspopoſcit. alid̓ ſcꝫ interi magis eligere diſponēs. Quadā igit̉ dievidēs vndecī ꝑegrinos dicētes ſe velle romā ꝑgere baculū tm̄ actabulā arripiēs ſecutꝰ ē eos. qͥ eū attēdātes cl̓icū fecer̄t. diuerſaqͣꝫloca ꝑagētes ī pago pōtino deuote ſuſcepti ſt̓ a duce haymōe. qͥvidēs iudocū iuuenē elegantē. qͦdā ſuꝑne gr̄e mūere dotatū ſil̓ etbōis moribꝰ imbutū. ſecū eū retinuit ⁊ eccl̓iaſticislibꝰ ſublimarifecit qͦuſqꝫ ī eiꝰ capella p̄ſb̓r fieret. in qͣ ſeptē ānis officio ſacerdotali functꝰ eſt. filiūqꝫ eius vrſinū de ſacro fonte ſuſcepit. deniqꝫ ſuꝑno amore cōpunctꝰ haymoneꝫ ſupplicit̓ petijt vt data ſibi lnīaſecretius habitaret vbi ꝓ ſe et ſuis oraret quietius. quo annuenti