Liber.XXIII.
Ae ſtatim recognouit. eſt aut bidui iter a ponte in quo anulus ꝓiectus fuerat vſqꝫ ad locū in quo p̄ſentatus ē. ¶ Ex geſtis eiuſdem. Ut ergo recognouit anulū iaꝫ fidus gr̄as deo ꝓ ſuoꝝ agēsſolutōne peccatoꝝ vitā poſtmodū in nullo remiſſiꝰ duxit ſed plꝰetiā poſt hoc ieiunijs vigilijs ⁊ or̄oibꝰ ſe coartauit. Anulus ꝗppeille in palatio adhuc habet̉. Mirari poteſt ⁊ in his deus magnifice laudari qūo in pn̄ti effectu ſct̄s vir certificari meruit adhuc caſibꝰ ſubiectus de remiſſiōe peccatoꝝ ſuoꝝ. qd̓ ꝓculdubio nō fieret niſi digniſſimꝰ deo foret. mox at̄ ep̄atū ſuſcepto. tāta tāqꝫ ꝓfuſa magnificētia in elemoſinis pauperū accreuit. vt etiā de longinquis regioībꝰ atꝫ ciuitatibꝰ fama currēte. innumera caterua pauperū ad ſanctū arnulphū pōtificē refocillāda feſtinaret. Erat nāqꝫ iugiter ſollicitꝰ et intētꝰ ī cūctis hoīs actibꝰ. et preſertim ī ſuſceptione monachoꝝ ſeu ꝑegrinantiū deuotiſſimus inuigilabat. itavt quos hoſpitio recepiſſet manibꝰ ꝓprijs pedes ablueret. illoſqꝫveſtitos atꝫ refectos deducēs. mox alios refocillādos ſuſciperet.Porro abſtinētie illius normā narrare quis valeat. maxīe cū interdum poſt triduana ſeu etiā amplius ꝓtracta ieiunia. pane ordeaceo vel limphe poculo victitaret. Indutus nāqꝫ iugiter intrīſecus occulte cilicio. ſicqꝫ exeſis iā membris vigilijs atꝫ ieiunijs geum ingerebat cruciatum.iraculis eius..lxxvj.Unqꝫ in his atꝫ diuerſisbonis actibꝰ iugiter inuigilaret. temꝑe qͦ triduanū ieiunium celebrare vniuerſalis cōſueuit eccl̓ia. vir ſct̄s extraciuitatē cū crucibꝰ atꝫ ꝓmiſcuo ppl̓i gene̓ orādi gr̄a ẜm morēex vrbe ꝓceſſit. Et ecce ex medijs cateruis femīa arrepta a demonio. clamare cepit. Hanc ille cū vidiſſꝫ. vexillo crucis iniecto. moxab aduerſario ereptā ſanauit. Temꝑibꝰ dagoberti regis cū in palatio eſſet. ei quidā leproſus clamare cepit. victū ſeu veſtitū depoſcens. At ille iuſſit eum ſtatim ī hoſpiciū deduci. Cunqꝫ erSa illuꝫẜm morē ſuū ſolitā impenderet pietatē ſciſcitari voluit. qꝛ barbarus erat. ſi ſacra vnda baptiſmatis ablutus fuiſſet. Repente illenequaqͣꝫ ait dn̄e mi. nam et ego infelix abiectus in ppl̓o qͥs mihigratiā baptiſmi tribueret. Accepto ergo a ſct̄o viro baptiſmi ſacramēto. repēte de corꝑe eius lepra diſceſſit. et factꝰ eſt deincepsin vtraqꝫ ſubſtātia ſanus. qͥ prius peccator fuerat et maculoſus.Quidā hō ſceleſtus noīe noddo. q̄daꝫ die aluo refertꝰ vino eſtuans cū cōplicibꝰ ſuis viro ſct̄o derogare auſus eſt non eſſe ſcꝫ cultorem dei. ſed potius hoīem voluptati deditū. ad cuiꝰ ſcꝫ lectumnocturnis horis nō ſolū rex. verūetiā et regina tanqͣꝫ cōſiliū flagitans ꝓperaret. Cū ergo ſtratū vna cū detrahēte ſocio petiſſet. iubente dn̄o caſu accidit. vt om̄ia veſtimēta illoꝝ flama circūdansvallaret. atꝫ ilico exiliētes flamam. ingentibꝰ depoſcebāt vocibusaquā. Sed ⁊ aqua iniecta flamā diuinitꝰ miſſam nō extinguebatArdebāt nequiter circa nates vel genitalia loca camiſie eoꝝ neca ſe veſtimēta ardētia exuere potuerūt. Quid plura. qͥ aliud face̓nō potuerūt exiliētes. et ad īſtar porcoꝝ luto ſeſe vociferātes inuoluūt. ſed magis ac etiā magis genitalia ip̄oꝝ ignis immiſſus cremabat. tūc quidē vt reor impletū eſt ſuꝑ illos qḋ ſcriptū eſt. Detrahentē occulte proximo ſuo hūc ꝑ. nam nō poſt multū tꝑis ī tātis tranſgreſſionibꝰ p̄fatus noddo dep̄henſus eſt. vt et ſcelera illius vna cū vita. qꝛ iuſtū erat regalis gladiꝰ amputaret. ac ne ſolusmoreret̉. filius ip̄ius mox eadē ſententia ꝑcuſſus interijt.De miraculis eius et tranſitu eiuſdē..lxxvij.Um hec et ſimiles qͣꝫplures ꝟtutes ꝑ illū cepiſſent crebreſcere in ppl̓o. moxremotiora a fragoribꝰ vulgi expetijt loca. Interdū calciata nō multū lōge ab vrbe cellula retruſus celū diebꝰ et noctibꝰp̄cibꝰ pulſabat. Caſu contigit vt promptuariū regis ignis voraxvexaret. atꝫ eructuās excellētiſſima flama. domos circūquaqꝫ affines mīaciter lāberet. Repēte exurgēs oīs ciuitas vidētes ſui exitiū in eiulatū atꝫ clamorē eſt ꝯuerſa. Quo audito nos veloci greſſu ad domū viri ſct̄i ꝑuenimꝰ et repꝑimꝰ eundeꝫ. ſic̄ illius iugitermos erat. pſalmodie melos ꝑſonante. ſtatīqꝫ apprehēſa manu illius. ait romaricꝰ. Egredere. ne qḋ abſit te ī hac vrbe ignis iſte cōſumat. Ad hec ille inqͥt. Nequaqͣꝫ dilectiſſime ſꝫ deducite me illioet ponite me vicinū illius. ⁊ ſi ita vult deꝰ vt ardeam. ecce in manueius ſum. Tūc nos tenētes ſct̄as manꝰ eius ad larē ꝑuenimus. etmox iubēte illo in or̄one proſtrati. capitulo dicto. ſurreximꝰ om̄estūc ille eleuās manū ꝯͣ ingētes flamas vexillū crucis iniecit. ⁊ moxmiro in modo tanqͣꝫ celitus ꝑcuſſus nil alibi nocēs. infra ꝑietes inſemetipꝫ totus retorſus ignis interijt. Ilico aūt cuidā e fratribustalis apparuit viſio. Intuēs ī celum. vidit tanqͣꝫ flamā ignis ſignaculum crucis depictū. et ſtatim de celo ex obliquo crucis vox factaeſt dicens. Cernis hoc inqͥt ſium. hac nocte arnulphꝰ ep̄s per
ip̄m totam ciuitatem iſtam ab incendio liberauit. Poſt hoc autēbeatus arnulphus relictis cunctis rebꝰ ſeculi. ſicut nouus helyasad heremū properans. et int̓ beſtias et feras ſilue ꝑuulis māſiunes deo ꝑſonabat. Aſciculis paratis. quotidiana meditatōne lacnō et leproſis proprijstis quoqꝫ aluātulcū monoculiseliſſimam ſeruitutem iugiter impendebat. calciamenta aetrahens atꝫ detergens capita. et pedes eorum crebro aens. necnon et lectos ip̄orum reciprocis diebus ſtudioſiſſime cōpoſitos parabat. Nā et coquine officiū non abhorrensidem epiſcopus ſanctus et coquꝰ ſepe eſuriens ip̄e ſuos cōtubernales paſcebat. Sed et lectum eius vilem. ſpretis dumtaxat molꝫ veſtibus cilicia exornabant.ſlatione corporis eiuſdem..lxxviij.Oſt obitum beati arnulphi ſucceſſor eius goericꝰ ep̄us cōſilio inito coaceruata clericoꝝ ſeu etiā populoꝝ caterua ingēti. arſcitis qͦꝫduobꝰ ep̄is ſecum. vna ꝑgunt ad heremum. Quo in loco excubias cum reuerētia celebrantes. ſancta quoqꝫ mēbra ab vrna lapidis auferentes grabato imponūt. ac cū gaudio remeant ad vrbēDum aūt geſtātes veniunt ad quendā riuum. cuiꝰ riparū tellureſciſſa euntibꝰ cōuallem atqꝫ lubricū pandebat meatū. poſterioresferetrū portantes caſu corruūt. ſed vt reor ip̄ꝫ ſtatim angeli ſuſceperunt. Nam priores euehētes nullo retardātes greſſu grabatoin aere ſublato. gradiunt̉ libere. atꝫ ſurgētes qui lapſi fuerāt iamtranſmeato cōualle ſeſe iungūt ad collegas. Poſt iſtud deniqꝫ inillo itinere mox aliud emicuit ſignum. Quidā homo in pago caluomontēſe nomīe cuncta inceſtuoſus fuit. hunc ille cum ſepius redarguēs nec ad penitētie emēdatōem ꝑducere potuiſſet. ī hac vita impenitētem reliquit. Ueniētes aūt ad termīos terre hominisinceſtuoſi. repente figit̉ greſſus portātium ita vt vlteriꝰ vehendiſacra membra facultatē nō haberēt. Et ecce anguſtia ſacerdotibus et vniuerſo ppl̓o. qm̄ ad manſionē ad quā verterent̉ ignorabant. p̄ſertim cū iam dies declinata eſſet ad veſperū. Tūc et noddo dux qui erat ex euntibꝰ vnus ait. Uidetis qꝛ terraꝫ inceſtuoſihuiꝰ ingredi deſpicit. Eſt at̄ ꝓcul villa mea. ſꝫ nos ante nox īcludet qͣꝫ illuc venire valeamꝰ. Sed et deeſt mihi inibi potus vel apparatus quo hanc multitudīem reficere poſſim. niſi tantūmodoin vno vaſculo modicū quiddā cereuiſie. Quibꝰ auditis. vniuerſus ppl̓us iter retorquēs in tāta velocitate pergūt. vt potiꝰ geruliſemetip̄os portari qͣꝫ portare ſentirēt. atꝫ diei adhuc lucē hn̄tesad eſtiatū locū ꝑueniūt. Tūc noddo ait. nūc gͦ bt̄s arnulphꝰ paſcat nos nocte iſta. qm̄ qd̓ deeſt nobis. ip̄o int̓cedēte pt̄ adeſſe. ſtatim in tāta exuberātia accreuit modicitas illiꝰ potus vt oībꝰ affatīſatiatis adhuc in craſtinū ſuꝑeſſet. Poſt hoc aūt cum magna ꝓſperitate et leticia ad vrbem ꝑueniūt. Et ecce mox omnis ciuitascū crucibꝰ ⁊ cereis obuiā currit ⁊ paſtorē ſuū quē dudū veluti fugacē amiſerāt celo iā regnātē recipiūt. atꝫ ſacrū corpꝰ illiꝰ ī baſilica ſct̄oꝝ apl̓oꝝ cū reuerētia et grādi exultatōe ſepulture recondunt. Mulier quedā noīe iulia lumībꝰ olī cecata. ad ſepulcꝝ eiusacceſſit. vbi cū ꝓſtrata cū fide oraſſet abſqꝫ mora lumē ml̓toꝝ an̄noꝝ tꝑibꝰ deſideratū recepit. Mulier quedaꝫ auſa fuit dn̄ica dieoꝑari. ſꝫ mox dīnitꝰ ꝟberata. vtraqꝫ maū ꝯtracta ē. Ilico an̄ vauas ſct̄e baſilice ſemetip̄am ꝓſternēs ſe ī oroꝫ dedit cuꝫ ſacrimis.ſtatīqꝫ digiti illiꝰ qͥ iā dudū fortit̉ palmis inheſerāt. reſoluto rigore priſtinā receperūt medelā. Huiꝰ ſct̄i natale celebrat̉. xvij. kl̓. ſeptēbris.Sigibertꝰ. Anno qͣꝫ p̄notato clodulphꝰ filiꝰ eiuſdenſct̄i arnulphi pꝰ metēſiū ep̄s ſct̄itatē pr̄is imitat̉. doda qͦꝫ mr̄ ip̄iꝰclodulphi treueris īcluſa xp̄o ancillat̉. Galbado angloꝝ r̄ge mortuo. earcūbertꝰ filiꝰ eiꝰ poſt eū regnauit ānis. xxv. Hic ī anglia primꝰ ydola deoꝝ deſtruxit ⁊ fidē xp̄i dilatauit. ⁊ ieiuniū qͣdrageſimein anglia legalit̓ obſeruari edixit.De īꝑio cōſtātis ⁊ de miraculis ſct̄i oſualdi regis. .lxxix.Qno imperūi ſui. xxx. heIraclius imperator moritur. cōſtantinus filius eius ſubſtituitur. et. iiij. menſe imperij ſui a nouerca ſua martina et pirro patriarcha veneno extinguitur. et martina cum filioſuo heraclona imperium arripit. Uerum heraclonas abſciſo ſibi naſo. et martina mater eius abſciſa lingua exiliantur. ⁊ conſtāsqui ⁊ conſtantinus dicitur filius conſtantini regnauit annis .xxvj.Cepit autem anno domini. dc. xliij. Mundi vero quarti mileſimodc̄. vj. Huius anno primo oſualdus rex nordanībrorum a penda merciorum rege perimitur. ¶ Helinādus. Huius dextra ml̓tarum elemoſynarum largitrix. hodie quoqꝫ cum brachio et culteetn eruis incorrupta iacet. toto reliquo corpore in cineres diſſoluto ex Ecit ata rebellione apenda rege merciorum. cum ip̄e oſualdus ſuper acutam ſiluam in pectore gereret. pro animabus fidelium ſuorum deo ſupplicabat: huius defuncti brachia cū manibꝰ