Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXIIII.

diuerſorū floꝝ et odoram genera fragrabāt. int̓ candentia lilia ac rōſarum rubfloreſa vidit infantiū agmina vtriuſqꝫ ſexus. niueīsdibꝰ lacapitibꝰ ouātes. Inter quos vidit venerabilem vanſerieſſionēſem pontificemquē crebrius in domo ſua accerſierat. ſibi obuiam venientem dicentem. Ecce tibi locus p̄paratꝰ eſt. ſed qꝛ ſororibꝰ adhuc neceſſaria es. beata maria filium ſuuꝫ dep̄cata eſt vt a ſuꝑis celerius illucreuertaris. iteꝝ auis illa eam apprehēdit. datoqꝫ in ore eius halitua ſuꝑis remiſſo. aūt quadā nocte ſoporem caꝑet. angelus domini in ſpecie ſancti moalberti tercio ei apparuit. qui cinguluꝫ eiꝰ derenibꝰ abſtractū ſecum detulit. qd̓ vlterius comꝑuit. Ipſe aūtnimio candore refulgens. ſic eam affatus eſt. O dulciſſima filiapara te vt brauiū accipias. exituꝫ tuum p̄ſtolare. qꝛ et ego ex victoria tua cupio brauiuꝫ acciꝑe. Centeſima em̄ die laboris tui fructuꝫ multo feruore recipias. Precepitqꝫ ei angelus dn̄i. vt perſingulos dies noctes infra illuꝫ centenariū numeꝝ expleret pſalterium. illa aūt quāto certior de ꝓmiſſo. tāta alacrior de obſequionatale celebrat̉. x. kl̓. octobrisDe ſancto yſidoro hyſpalenſi archiep̄o et ſcpͥtis eius. .xxxj.Sigibertus.O quoqꝫ tempore in hipanijs yſidorus hyſpalenſis. tum ſanctitate. doctrina claruit. Actor. Hic ſanctus yſidorus hyſpalenẜep̄us ſcripſit multa vtilia. Ex quibꝰ ſunt hec que ſubiecta ſunt. ſoum vel ſinonimoꝝ li. ij. Snīarum li. iij. Ethimologiarumli. xx. De origine officioꝝ li. ij. Ad florentianā ſororē ſuaꝫ ꝯtra iudeos li. ij. Ad oroſiuꝫ ep̄m de ſignificatione ve. no. te.. ij. Allegoriaruꝫ in gen̄.. j. In exodo.. j. In leuitico.. j. In libro numeri.. j.In deuteronomio.. j. In ioſue..In libro iudicum.. j. In librogum.. j. De corꝑe ſanguine dn̄i tractatus vnus. et plura aliaExtat apud nos liber decretoꝝ apl̓icorū. quē primus compilauityſidorus. ſcꝫ epiſtolas decretales romanoꝝ pontificum. canoneſqꝫ ꝯcilioruꝫ que ſucceſſiones tempoꝝ diuerſis locis orbem abep̄is catholicis celebrata ſunt in vnū grande volumen cōpingenscꝫ volumine ſiue ex eius ꝑtibꝰ .i. epiſtolis pontificalibꝰ etal catholicoꝝ doctoꝝ opuſculis manifeſtum eſt yuoatiani decreta fuiſſe exerpta.Dicta eiuſdem de temptationibꝰ carnis..xxxij.N libro quideꝫ ſoliloquiIlorum ꝯtra temptatōnes carnis ſic armat lectorem.Yſidorus in ſoliloquijs.. j. Patienter ab vno ferendum eſt qd̓ multis accidit. Secutus es carnē. in carne flagellaris.Tua ꝯtra te ducunt̉ arma telis tuis vulneraris. que etem̄ peccaſti. hec torqueris. heu difficile eſt prauam ꝯſuetudinem vincere. Aſſidua ꝯſuetudo in naturā vertit̉. aſſiduo vſu vicium innaturat̉. Quero a lapſu reſurgere. valeo vſui repugnare. trahorponi amore. retrahor male ꝯſuetudinis lege. qͣꝫuis cuꝫ dolore. malo vſui reſiſte. Propone tibi aduerſus carnis ardores futuri ſupij ignes. Memoria ardoris gehenne. ardoreꝫ excludat luxurie Idem in li. ij. Corrumpi poteſt corpus. niſi pͥus corruptusfuerit animus. caſtitas etem̄ hominē celo ꝯiungit. angelorum comitem facit. Saturitati libido ſemꝑ eſt aſtricta. At ꝯtra ieiunio libido reſtigitur. luxuria ſuꝑatur. Uenis vino repletis. luxuria inalat. Pocula em̄ ſunt luxurie inſtrumēta. igni adienite. incendiū magis creſcit. Si vis em̄ a fornicatōne eſſe tutus. eſto corꝑe viſione a muliere diſcretus. Circa ſerpentē enimlieris diu illeſus. An̄ ignem ꝯſiſtens ſi ꝓximus pericūsn̄ eris. Ferreus ſis aliqn̄ diſſolueris ocio etiā deditosuria ſurripit..xxxiij.militate patientia.Uantuꝫ humilitatē incliiat̉ cor ad infima. tantū ꝓficit in excelſo. Primꝰ huminere. voluntarie ꝓficere. Ueritas mētem fugit quā humilem nonlitatis gradus eſt libent̓ veritatē audire. memorit̓ retinuenit. Deſcende vt aſcendas. hūiliare vt exalteris. ne exaltatushumilieris. Eſto ꝑuus in oculis tuis. vt ſis magnus in oculis dei.tanto em̄ eris apud deum p̄cioſior quāto fueris an oculos tuos deſpectior. Humilitas caſum neſcit. Equalis eſto in omnibꝰ. mētemniec gaudio nec merore cōmutes. nullus te caſus imparatum inueniat.illus ſit caſus quē non p̄meditatio tua p̄ueniat. Propone tibi nihil eſſe qḋ poſſit accidere. p̄cogitatio moleſtias futuras attenuat. improuiſa aūt mala grauit̓ feriūt. Diſcē mala ferre potius qͣꝫ referre. Qd̓ tibi in alio diſplicet. in te ipſo diſpliceat.Para tibi ꝯtra verbū aſpeꝝ tolerantie clipeū. ꝯtra lingue gladiūpatiētie ſcutū. ꝯuiciū retorq̄as. ꝯtumeliā ne repetas. tene ſilenrij patientiā. tacendo citiꝰ vinces. aperi tranqͥllo corde dolorē iniu

rie. vulnus qͣꝫuis graue ſit aꝑtum euaporat. valde aūt aīm comedit. vulnꝰ incluſum. Inuidia ſibimet pͥmū nocet pͥmū actoreꝫ ſuūmordet. eſt em̄ aīme tinea ſenſum comedit pectꝰ vrit. mente arficit. cor quaſi peſtis depaſcit. Nec fauor te ſeducat. nec vituꝑatiofrangat. laudem appetit.ꝯtumeliam ſentit..xxxiiijna honeſta eiusuerſatione.Rofeſſione tuam habitu inceſſu demonſtra. ſit in geſtu grauitas in inceſſu honeſtas. nihil laſciuie. nihil de decoris. nihil petulantie.nihil inſolentie. nihil leuitatis in inceſſu tuo appareat. Mores hominis lingua pandit. qualis em̄ ſermo on̄dit̉ talis aīmus ꝯprobat̉. alienā vitā laceres. de malo alieno os tuuꝫ inqͥnes.detrahas peccanti ſed condole. Qd̓ in alijs detrahis. in te potiusꝑtimeſce. Detrahentes quoqꝫ audias. pari em̄ reatu detrahentes audientes tenent̉. int̓ fideles computant̉ qui qd̓ vouer̄t impleuerūt qꝛ fidem ꝓmiſſionis ſoluūt. in malis ꝓmiſſis reſcinde fidem. in turpi voto muta decretū. impia eſt ꝓmiſſio ſcēlere implet̉. Nulla pena grauior qͣꝫ mala ꝯſcientia. mēs em̄ maleꝯſcia ꝓprijs ſtimulis agitat̉. Grauas cogitatōnes tuas manifeſtavicium em̄ ꝓditum cito curat̉. in bonis dilatio nocet. Sepe natura moribꝰ īmutat̉. ꝯſuetudine ſuꝑat̉ iugis vſus ī naturā ſe vertitomnia vſui cedūt. Qd̓ cum difficultate ceꝑis vſum volūtate ꝑficies. Bonū qḋ didiceris doce. ſcīaꝫ quā aure ꝯcipis ore effūde. Sapientia em̄ dando fit largior. retinēdo minorat̉. in diſputationē tolle certamē. tolle ꝑtinacē vincēdi defenſionem. Cito cedivīcenti. plus dilige audire qͣꝫ dicere. in pͥncipio audi. nouiſſimꝰ loquere. pͥmus taceas. poſtremū dicas. finis plus habꝫ honoris.in omni re finis intēdit̉. Extrema q̄runt̉. melior eſt finis orōis qͣꝫpͥncipiū. ſolum factor ſꝫ et ꝯſcius peccati tenet̉ obnoxius. Timor ſeruat diuturnā fideꝫ. vbi em̄ timor ē ſequit̉ audacia. talē te redde ſubditis vt magis ameris qͣꝫ timearis fidem etem̄ mētꝰtollit. affectꝰ reſtituit. impia iuſticia eſt. fragilitatē hūane ignoſcere. lex tua te ꝯſtringit. iudiciū qd̓ alijs ponis ipſe portabis. Caue honores quos ſine culpa tene̓ potes. Sublimitas honoruꝫmagnitudo ſceleꝝ eſt. ī maiori gradu ſine dubio maior erit pena. Potētes em̄ potent̓ tormēta patient̉. quāto itaqꝫ maior honor. tāto maiora ꝑicula. Alta arbor vētis foris agitat̉. rami eiuscitius in ruinā ꝯſtringunt̉. Excelſe turres grauiori caſu ꝓcumbūtet altiſſimi mōtes crebris fulminibꝰ feriunt̉. Cito patꝫ inſidijs glorioſus. Gl̓ia em̄ inuidiā parit. inuidia ꝟo ꝑicula. qͣꝫuis quis ſeculgloria fulgeat. qͣꝫuis cultū p̄cioſo redimitꝰ emineat. ſemꝑ tn̄ eſt inpena. ſemꝑ in anguſtia. In ſericis ſtratis cubat. ſed turbidus. ī pluma iacet. ſꝫ pallidus. in lectis aureis ſed turbatꝰ. Tale erit opꝰ tuiqualis intentio tua fuerit. Qui tedio dat mercēdeꝫ ꝑdit. Fauferas alteri. vnde alteri tribuas..xxxv.De dagoberto rege francoꝝ.Sigibertus.Ortuo rege francoruꝫ lothario regnauit filiꝰ eius dagobertꝰ āno imꝑij heraclijxx .ſ. ab in carnatione dn̄i. dc. xxxij. regnauit ānis. xiiij. Et hiſtoria francoꝝ. Hic dagobertꝰ tria regna ī mōarchiā ſuſcepit. Quiſcꝫ et ipſe dagobertꝰ fuit nutritor orphanoꝝ benigniſſimꝰ in frācos. in iudicio iuſtus. eccl̓ijs largus. pͥmꝰ elemoſynaꝝ copiā eccleſias ſanctoꝝ de fiſco palatij erogari iuſſit ī cūcto ſuo regno. Rumor eius in bonos. ſil̓qꝫ metꝰ timor in oēs regiones circūitumꝑuenit. Pacē in regno ſuo ſtatuit ac velut pacificꝰ ſalomontus regnū francoꝝ obtinuit.gibertꝰ. Ipſe dagobertꝰ aliqn̄iraꝫ pr̄is ſui lotharij regis veritꝰ. qꝛ ꝯſiliariū eius ceſuꝫ detonſuꝫdehoneſtauerat. ꝑiſius ad eccl̓iaꝫ ſancti dyoniſij ꝯfugit. Et quiainde nullo extrahi potuit. locū illum ſemꝑ cordi habuit.De miraculo dedicationis eccl̓ie beate dyoniſij. .xxxvj.Ex hiſtoria eiuſdem.Aſtate aūt die dedicatioAlnis eiuſdē eccl̓ie. vj. kl̓. marcij. nocte diē ipſaꝫ p̄ueniebat. ppl̓is ex more ab eccl̓ia ſecluſis. qͣtenꝰ die craſtina liberior ep̄isp̄paretur ingreſſus res ꝯtigit digna mēoratū et tēpoꝝ futuroꝝetatibꝰ fideli innoteſcat relatu. an ianitoꝝ ignorātia incertū hēmꝰan induſtria ꝯtigerit. leproſus qͥdam excubitoribꝰ tn̄ incognitꝰin eccl̓ia p̄dictoꝝ martiꝝ fide plenꝰ ꝑnoctauit ſacrūqꝫ locū vigiliarum gr̄a ſolꝰ occupauit. Reliqͥ ſiquidē vt dictū eſt ppl̓i. ipſius eocleſie cuſtodes forinſecꝰ excubabāt. In ip̄o at̄ noctis ꝯticinio tātīiubar totaꝫ illā eccl̓iam illuſtrauit. vt multoꝝ cereoꝝ ſplendor illiiubari cederet. vtpote quā ſol diuinꝰ ſuo iubare illuſtraſſet. innem ducebat leproſus noctē illā. claritate ineffabili obſtiet ſi qͥd ſubſequeret̉ lucē illam ſolertiſſimus expectare cepit. Ecciribꝰ beatꝭaūt repēte dn̄s ih̓s pontificū pōtifex illis