moſinis ⁊ hoſpitalitati deditus. vt nullo vnqͣꝫ die ſine paupere vehoſpite comederet cū vno die vſqꝫ ad veſperaꝫ vrbē circūiſſet. vtpauperē vel hoſpitē inueniret. inuenit viꝝ ſeniorē in veſte alba cuꝫduobꝰ ſocijs ſtantē in medio ciuitatis. et inuitans eū ad hoſpitiū hͦrn̄ſum accepit ab eo. Nō poteras o homo dei cum veſtro ſimeonehāc vrbē ſaluare. ne ſubuerteret̉. Et hoc ſudariū qd̓ in manu tenebat excuſſit ſuꝑ vnā medietatē vrb̓. ſtatimqꝫ ipſa medietas cū habitaculis ⁊ habitatoribꝰ ē ſb̓uerſa. Et volēs adhuc excutere ſudarium ſuꝑ aliā medietatē vrb̓ vix ab illis duobꝰ ſocijs ſuis ml̓ta p̄ceflexus ē. vt ꝑceret reſidue vrb̓ medietati. Sicqꝫ viꝝ qͥ hͦ aſpiciebatattōnitū ꝯſolatꝰ ex ſaluatiōe domꝰ ſue. diſceſſit et vltra n̄ cō paruit.De ſomnio guntrāni regis et regno fredegūdis ⁊ landrici. .ij.Nno quoqꝫ mauricii. iii.untrannꝰ frācoꝝ rex in venēdo feſſus. dū in gremio armigeri ſui dormiret iuxͣ riuū aq̄ vidit armiger̄ ex eiꝰ oraparuū aīal exire. Cui volēti tranſire riuū nec valēti. armiger gladiotrās riuū poſito viā ei eūdi et redeūdi ꝑauit. Quo iteꝝ in os eiꝰ intrāte rex exꝑrectus ē. ⁊ ſtupefactꝰ dixit ſe ꝑ ſomniū ꝑ pontē ferreuꝫtrāſiſſe. et ſb̓ quodā mōte multos theſauros vidiſſe. vbi cū rex perrexiſſet ẜm fidem ſomnij. ml̓tos theſauros inuenit eoſqꝫ acceptosſancte eccl̓ie vſibꝰ delegauit. Anno eiuſdē. iiij. hilpericꝰ rex frācioꝝiiſſu ſue vxoris fredegundis perimit̉. lothariꝰ filiꝰ eiꝰ infans. iiij.menſiū ī regno ſublimatꝰ regnauit annis. xliiij. ¶ Hiſtoria frācoꝝItaqꝫ fredegūdis viro ſuo hilꝑico ingenioſe ꝑempto. ipſa cum lothario rege ꝑuulo ſuo ⁊ lādrico quē maiorē domꝰ palatij elegeruntin regno reſedit. franci quoqꝫ p̄dictū lothariuꝫ regē ſuꝑ ſe in regnoſtatuunt.De pugna frācoꝝ ꝯtra hildebertum regē auſtraſioꝝ.Udiens vero hildebertꝰrex auſtraſioꝝ filiꝰ ſigiberti oīa hec. hoſtē collegit. Naꝫdefuncto guntranno patruele ſuo. regnū burgudie ipſeacceꝑat. Igit̉ burgūdiones et auſtraſij ⁊ ſuꝑiores frāci ſil̓ cōmotomag exercitu ꝑ cāpanias digreſſi. pagū ſueſſionicū cūgundebaldo⁊ po intrione deuaſtāt. Hec audiēs fredegūdis cū landrico ⁊ reliqͥsfrācoꝝ ducibꝰ hoſtē ꝯgregat. ⁊ ad bruniacū villā veniēs multa dona ⁊ mumera frācis dedit. eoſqꝫ ad pugnandū cōtra inimicos ſuosincitauit. Cū aūt cognouiſſꝫ ꝙ multꝰ eēt exercitꝰ auſtraſioꝝ. coadunatis frācis qͥ cū ea erāt ꝯſiliū dedit eis dicēs. De nocte ꝯſurgamꝰꝯͣ eos cū lucernis. qͣs portāt an̄ nos p̄cedētes. et ſil̓ ramos ſiluaꝝ inmanibꝰ noſtris feramꝰ. cū tintinabulis ſupͣ eqͦs ligatis. vt eoꝝ vigiles ⁊ cuſtodes equoꝝ nos cogͦſcere nequeāt. ⁊ illuceſcēte initio dieſuꝑ eos ineamꝰ. ⁊ forſitā eos deuincemꝰ. Placuitqꝫ hͦ ꝯſiliū. Cumaūt denunciatū fuiſſet placitū qͣ die ad p̄liandū in loco nuncupatotrūcia in pago ſueſſionico ꝯuenire deberent. illa ſicut ꝯſiliū dederatde nocte ꝯſurgēs cū armoꝝ apparatu. cū ramis in manibꝰ. vel reliqͣq̄ ſuꝑius diximꝰ. aſcēſis eqͥs lothariū paruulū regē ī brachio vehitans vſqꝫ ad trunciā ꝑuener̄t. Cū aūt cuſtodes hoſtiū auſtraſioꝝramos ſiluaꝝ qͣſi in mōtibꝰ in agmīe francoꝝ cernerēt. ⁊ tinnitū tintinabuloꝝ audirēt. dixit vir ad ſociū ſuū. Nōne heſterna die in illo⁊ in illo loco campeſtria erāt. qūo nūc ſiluas cernimꝰ. At ille irridēseū dixit. Gerte hac nocte inebriatꝰ fuiſti. et modo deliras. Nūquidaudis tintinabula eqͦꝝ noſtroꝝ iuxͣ ipſam ſiluā paſcētiū. Dū hͨ agerent̉ ⁊ aurora diei initiū daret. irruerūt frāci cū ſtrepitu turbaꝝ ſuꝑauſtraſios ⁊ burgūdiones dormiētes. ⁊ interfecerūt maximā ꝑtē exercitꝰ eoꝝ a maiore vſqꝫ ad minorē. Gundebaldꝰ quoqꝫ ⁊ wpintrioꝑ fugā delapſi vix euaſerūt. landricꝰ quoqꝫ inſecutꝰ ē ppintrionē. ſꝫille curſu velociſſimi eqͥ euaſit. At vero fredegūdis cū reliqͦ exercituvſqꝫ ad remos acceſſit. at tota cāpania ſuccēſa cū multꝭ ſpolijs reuerſa ē ſueſſionis ciuitatē. Eo tꝑe hildebertꝰ rex auſtraſioꝝ hēbatduos filos ſenior vocabat̉ theodobertꝰ ex ꝯcubīa iunior ꝟo ex regina natꝰ erat noīe theodericꝰ quē cū auia ſua brunichilde in burgundiā ī regnū guntrāni regꝭ magni direxit. Eo tꝑe mortuꝰ ē hildebertꝰ rex iunior. regnauitqꝫ annis. xx. Theodobertꝰ aūt filiꝰ eiusī regnū pr̄is ſui ſucceſſit .i. ī auſtri. theodericꝰ ꝟo in burgundia. Eotꝑe mortua ē fredegūdis regina plena dieꝝ. ⁊ in baſilica ſancti vincentij martiris eſt ſepulta.De ſtimulatōe brunichildis ⁊ theoderici ꝯͣ ſct̄m columbanum.Heodericus ergo quia infra regni ſui termīos ſanctū colūbanū hr̄et gratulabat̉.. Ad quē vir dei ſepiſſime cū veniret cepit increpare enmcur ꝯcubinaꝝ adulterꝭ miſceret̉. ⁊ nō potiꝰ ad regalem ꝓlē ꝓcreandam legitimo ꝯiugij ſolamine frueret̉. Cunqꝫ ad eius imperiū rexobtemperās ſe ab omnibꝰ illicitis ſegregari rn̄deret. eius auia brunichildis ꝯtra virū dei ſtimulata eſt. verebat̉ enim ne ſi rex abiectisꝯcubinis reginam auie p̄feciſſet dignitatꝭ ſue ⁊ honoris modū am-

putaret. Quadam igitur die dum ad eam veniret. illa theodęricifilios adulterinos ad eum adduxit. Quo ſciſcitante quid ſibi vellētait. Regis filij ſunt. tu eos tua bn̄dictōe robora. At ille. Nequaqͣꝫillos regnaturos ſcias. qꝛ d̓ lupanaribꝰ emerſerūt. Tunc illa fureparuulos abire iuſſit. Egredienſqꝫ vir dei aulam regiam. dū limitētranſiliret. fragor ſubito eſt exortus. qui totā domū quātiēs. om̄ibꝰterrorem incuſſit. nec tn̄ miſere femīe furorē compeſcuit. Tunc monaſterij p̄poſitis ꝑ nuncios imperat. vt nll̓i eoꝝ extra terminos itepandat̉. nec receptacula monachis eius vel quelibet ſubſidia tribuantur. Cernens vir dei regios animos ꝯtra ſe ꝑmotos. ad eoꝝ frangendam pertinaciā ꝓperans apud piſam villam publicā. vbi tuncrex erat occidēte ſole ꝑuenit. Qd̓ cum regi nunciatū eſſet. iuſſit regio cultu opportuna ſubſidia parari. deiqꝫ famulo dirigi. Qui cuꝫvidiſſet dapes et pocnla cultū regio admiſtrata. q̄ſiuit quid ſibi dehis agere vellent. Qui dixerūt. Libi ſunt hec a rege directa. Abominatus ea ſanctus dixit. Munera impioruꝫ reprobat altiſſimusHec dignū eſt vt ora famuloꝝ dei cibis eius polluant̉. qui non ſolum in ſuis. verū etiā in alioꝝ habitaculis dei faml̓is aditū denegatHis dictis vaſcula oīa in fruſta dirupta ſunt vinaqꝫ et ſicera ſolodiffuſa. ceteraqꝫ ſeꝑatim diſꝑſa. pauefacti miniſtri. rei geſte cauſaꝫregi nunciant. ⁊ ille pauefactus. cū auia ſua dilucula ad viꝝ dei ꝓperat. de cōmiſſo veniā p̄cant̉. Seqꝫ poſtmodū emendare pollicent̉.His pacatus ꝓmiſſis ad monaſterium redijt.De exilio eiuſdē ⁊ d̓ dānatis e carce̓ liberatꝭ ꝑ eū..v.Ec pollicita demonii iuranō diu ſeruata violant̉. ſolitoqꝫ a rege adulteria perpeIltrant̉. Quo audito. vir dei literas ad regem verbis plenas ⁊ cōminatorias direxit. vn̄ rurſum ꝑmota brunichildis animiregis ꝯtra eum excitauit. Epiſcopos etiā ſollicitare aggreſſa eſt vteius religioni detraherent. ac ſtatutū regule quam monachis ſuiindiderat. vituperādo macularent. Abactus itaqꝫ rex luxouiū venit. ꝯqueſtus eſt cū eo. cur a ꝓuincialiū moribꝰ diſcederet. ⁊ intra ſepta ſecretiora omnibꝰ chriſtianis aditus nō pateret. Cui beatꝰ cōlumbanus. vt erat audax et aīo ingens ait. Si in hūc locum veniſtvt habitacula ſeruoꝝ dei deſtruas. ⁊ regularem diſciplinā maculesſcito regnū tuū funditus ruituꝝ ⁊ cum omni ꝓpagine regia dimerſuꝝ. Qd̓ poſtea rei ꝓbauit euentus. His gͦ dictis territus foras refectorium qd̓ ingreſſus fuerat celer repedauit. Cūqꝫ viri dei durisincrepationibꝰ vrgeret̉. ait. Martirij coronā me tibi ſperas illatuꝝſed nō ſum tāte dementie. vt hoc tātū ſcelus perpetrē. Quinpotiꝰplacet. vt qui alioꝝ moribꝰ regulari tuo ꝓpoſito diſcordas via quaveniſti repedare ſtudeas. Ad hoc ille ſe dicit de cenobij ſeptis nonegreſſuꝝ. niſi violent̓ abſtraheret̉. Diſceſſit gͦ rex. ⁊ virum ꝓceremnoīe bandulſum reliquit. qui virū dei a monaſterio pellens. penesneſoncionenſe oppidū ad exulandū ꝑduxit. Ibi gͦ cōmorans. audiuit carcerem in loco illo plenū eſſe damnatoꝝ. Illuc ꝓperās. et nll̓oobſtante ingreſſus verbū dei damnatis ꝓpoſuit. Qui cum ſpōderent ſe ſi liberarent̉ emendaturos. et penitentiā acturos ille ſupradicto miniſtro ſuo domoali p̄cepit vt ferꝝ quo compedes erant innexi. apprehenderet ⁊ traheret. Qd̓ cū faceret. velut frutex putrefacta ꝑ partes cōminuit̉. Tūc egredi dānatos ex carcere iuſſit. peractoqꝫ euāgelici cultus officio pedes lauit ⁊ lintheo abſterſit. Deinde imperauit vt eccleſiā peterent. ⁊ cōmiſſum ſcelus fletibꝰ abluerent. Properantes ergo eccleſie fores obſeratas reperiūt. Tribunus aut cum vidiſſet carcerē vacuū. ipſe et milites damnatoꝝ calces inſequiceperunt. Qui poſt tergum eos appropinquare videntes. ⁊ obſeratas eccleſie fores. gemīa vallati anguſtia viꝝ dei vterūantur compellāt. Ille ſurſuꝫ caput attollit. p̄caturqꝫ deū. vt ſua ꝟtute ereptos ex ferro nō ſinat denuo tradi ſatellitū nexui. nec morata dei bonitas. fores firmit̓ obſeratas reſerauit. ⁊ in anguſtijs poſitis aditū pādit. Pernici curſu intrāt eccleſiā fores vero poſt eoruꝫintroitū in ocl̓is militū abſqꝫ hūana manu obſerāt̉. ac ſi cuſtos more clauigero ꝑnicit̓ eas reſeraſſet ⁊ obſeraſſet. Nec qͥſqͣꝫ poſtea dānatis inferre iniuriā auſus eſt. qͦs diuina ꝟtus eruiſſet.De iterato eiuſdem exilio.Oſt hec vir dei cernēs ꝙnullis cuſtodijs angeret̉. videbāt .n. oēs in eo dei virtutes flagrare. ⁊ ideo oēs ab eiꝰ iniurijs ſegregabāt̉. ne culpaꝝ focij forēt. aſcēdit dn̄ica die in cacumē montis illiꝰ. Cūqꝫ nullum videret qui iter ad monaſterium reuertendi ꝓhiberet ꝑ mediavrbem cū ſuis ad monaſteriū regreſſus eſt. Quo audito rex et auiaeius atrotioribꝰ aculeis ire ſtimulati iubēt cohorti militū. vt virumdei rurſum vi abſtrahāt. ⁊ ad priſtinū exiliū reuocent. Qui cum tribuno veniētes. ſeptaqꝫ monaſterij ꝑuagātes eū ꝑquirūt. ille ī atrioeccleſie ſedebat. librumqꝫ legebat. vbi cum ſepe veniſſent. ⁊ ꝓpe eūtranſiſſent ita vt nōnulli in eu pedibꝰ offenderent. obcecati luminibus. ipſum nequaqͣꝫ videbant. Eratqꝫ ſpectaculū pulcerrimū. 4