Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XXI.

epiſcopo defuncto quem celeſtinus papa ad ſcotos miſerat. mittitur cum germano patricit hibernijspꝰ ordinat̉. Axilinati ſunt. Prelius aūt et ſeruinus cumīferiorifecit. lxcaptiuos multer virtutes reuaslxv. fundauit. et totidēbꝰ redeit. eccleſitos ꝓprijs ſumpij. milia. cōſecrauit. xij. milia hominuꝫep̄os ordinbaptizauit. vij. reges filios almogith vno die baptizauit. xl. diebꝰet. xl. noctibꝰ in vertice montis helyieiunauit. lxxx. annis in hibernia p̄dicauit. cxx. vixit et ſepulcrū eius inuenit̉. Cōpleto ī helytꝭ dierum et noctiū ieiunio. tres petitōnes hibernienſibꝰ fecit.eo fidem recepiſſent. Primā vt vnuſquiſqꝫ credentiū penitenn ſcꝫ in extremo vite ſue ſtatu ſuſciperet̉. Secūdam ne hiberiris ineternū caneret̉. Terciā ne aliquis hibernienat in aduentu iudicis. Hinc pro honore ſct̄i patricijitur. vij. annis ante iudicit̉In colle hibernienſiū polo benedixit. et pro eo orauit. Ibi aues multicolores innūerahiles ad eum venerunt. vt benediceret eis. Quibꝰ ſignant̉ quiqꝫiꝑ cōuerſi ſunt ad dominū.ſculo hieſu ſibi dato purgatorio ſibi oſtēſo. xxiiij.Erum in primis cum prefatam gētem ad modū beſtialē et terrore tormentorūet amore gaudioꝝ ab errore cōuertere voluiſſet. dicebant ad xp̄m ſe nunqͣꝫ cōuertēdos verbis eius vel miraculis. niſiet tormēta illa malorū et gaudia beatoꝝ intueri poſſꝫvt rebus viſis certiores fierēt qͣꝫ ꝓmiſſis. Cūqꝫ ille etiam tūc ſaluteuli ieiunijs et orationibꝰ deuotior fieret apparuit ei piusdn̄s hieſꝰ viſiter. dans ei textū euāgelioꝝ baculū. Que hucp̄cioſiſqꝫ reliquijs ī hibernia veneratōi habenturijs .i. archiepiſcopatꝰ illius patrie cuiuſlibꝫhec reputant̉. Ip̄e qͦꝫ baculꝰ eo illum dn̄s hieſus dilectopatricio contulit baculus hieſu cognomīat̉. Itaqꝫ dn̄s in locū deſertū deduxit. et quādam foueam rotunſecus obſcurā oſtēdit ei dicēs. Quia quiſqꝫ veraciterveraeandē ingreſſus. vniꝰ diei acnoctis ſpacea faceret. ab on̄eccatis ſuis purgaretur. et illam trāſiens ſolū tomaloꝝ videret. ſed etiāSicqꝫ domino ab oculis eius diſparēte. letus ſtatim ino eccleſiam cōſtruxit. beati patris auguſtini cain eaituit. Foſſam aūt que ē in cimiterio. extra frontem eccleſie muro circūdedit. et ianuas ſeraſqꝫ appoſuit. ne ꝗs eaꝫtemere et ſine licentia ingredi preſumeret. Clauem ꝟo cuſtodiēdam priori eiuſdem eccleſie commendauit. Ipſius autem beatipatris tempore multi penitentia ducti. foſſam ingreſſi ſunt. regredientes et tormenta maxima ſe perpeſſos et ſe vidiſſe teſtatiſunt. Quorum relationes iuſſit beatus patricius in eadem eccleſia notari. Eorum vero atteſtatione. ceperunt alij predicationeꝫbeati patricij ſuſcipere. Et quoniam a peccatis ibidem homolocus ille purgatorium ſancti patricij nomīatur. locusin eccleſie reglis dicitur. Uerum hiſtoria hec a multis reud maxime qd̓ ibi dictum eſt animas a purgatorio liberatas. non ſtatim ad celum euolare. ſed in paradiſo terreſtriͣͣꝫ in loco quietis intermedio temporaliter commanere.et inde ſtatuto tempore ad celi palatia tranſmeare. cum econtrascredatur locus eſſe medius animaruꝫ int̓ purgatorium etceleſtem paradiſum.petronio bononienſi et ſcriptis eius..xxv.Odem tempore fuit panius bononienſisalie eccleſie epiſcopus. vir ſante vite et monachorum ſtudijs ab adoleſcentia ex ci3. Hic ſcripſiſſe putatur vitaſpatrum monachorum egipti.quē velperulum ac normam profeſſionis ſue monachi amplectuntur. Inquit gennadius ſub eius nomine in ordinationeepiſeon et humilitate plenum tractatum. quem linguaendit non ipſius eſſe. ſed vt quidam dicunt patristit̓ hxtiſi.ientiſſimi etimi in ſecularibus litterisij ſe fuiſſe in ipſo tractatu deſignatlo valentiniano regnantibus.C4niij partim metrico. partim proſaico. pauūtur excerpta notaui. Petronius.bi ſola pecunia regnat. aut vbi pauꝑncͣ iudicium nihil eſt niſi publiere rem perditaꝫ recuperare qͣꝫ ī americuim eſt alienis intereſſe ſeoma. aut pendentia carpit. Tanlem ſuaremunt. Diuitis hec magni faciesui tenet et ſicco cōquirit ore famem. Heuheu nos miſerostotus humūtio nil ē. Nil erimꝰ cuncti poſtqͣꝫ

nos auferet orcus. Ergo viuamꝰ dum licꝫ bene. Omnes opertis oculis. bona ſua computant. Cum fortuna manet vultum ſeruatis amici. Cum cecidit turpi vertitis ora fuga. Raram facit mixturam cum ſapientia forma. Ego ſic ſemper et vbiqꝫ vixi vt vltimam quanqꝫ lucem tanqͣꝫ non reddituram conſumem. Quidnon commune eſt. quod natura optimuꝫ fecerit. Neſcio quomōbone mentis eſt ſoror paupertas. Nihil tam arduum eſt qd̓ nonimprobitas extorqueat. Ingenioſa gula eſt. Ad predam ſtrepitumqꝫ lucri ſuffragia vertit. Uenalis populus. venalis cu ria primum. Ipſaqꝫ maieſtas auro corrupta iacebit. Querit ſe naturanec inuenit. Omnibus ergo ſcorta placent fractiqꝫ nerui ſerperegreſſus. Et laxi crines. et tot noua nomina veſtis. Quiſquis habet nummos ſecura nauigat aura. fortunamqꝫ ſuo temꝑat arbitrio. Carmina componit declamat concrepat omnes. Et peragit̉cauſas. fitqꝫ cathone prior. Parua loquor quod vis. nūmos prebentibꝰ opto eueniet clauſum. poſſidet arca iouem. O maxima rerum. Et merito pietas. homini mitiſſima virtus.De ceteris eiuſdē temporibꝰ doctoribꝰ ſcriptoribꝰ. .xxvj.Odeꝫ tēpore fuit celeſtinus qui anteqͣꝫ pelagio cōcurreret īmo adoleſcēs ſcripſit ad parētes ſuos de monaſterio ſuo epiſtolā in modum libelll. in om̄ibꝰ deum deſiderantibꝰ neceſſariā. morales ſiqͥdem in eis dictōnes. nihil vitij poſtmodū proditi ſed totū ad virtutis incitamentū tenuit. Fuit et tunc iulianus ep̄us campanꝰ viracris ingenij in negocio. in diuinis ſcripturis doctus in greca et latina lingua ſcolaſticus. Prius ergo qͣꝫ impietatem pelagij in ſeaperiret. clarus in doctoribꝰ eccleſie fuit. Poſtea ꝟo hereſim pelagij defendere niſus. ſcripſit aduerſus ſanctū auguſtinuꝫ impugnatorem illius. libros. iiij. et iterū libros. viij. Eſt et liber altricatōnis ambarum partium. Hic iulianus in elemoſinis tempore famis et anguſtie indigentibꝰ omnibꝰ prorogatis ſuis. multos nobilium miſeratōnis ſpecie p̄cipueqꝫ religioſoꝝ alliciēs hereſi ſue ſociauit. mortuꝰ ē valentiniano et cōſtantino filio regnātibꝰ. Florebat etiam tunc paulinus nolanus epiſcopus. qui multa compoſuit verſu breui. et ad leeſſum quēdā epitaphij vice cōſolatoriuꝫlibellum ſuꝑ morte xp̄iani et baptizati infantis ſpe xp̄iana vnctūet ad ſeuerū plures epl̓as et ad theodoſium imperatorē ante epiſcopatum pangericum ſuꝑ victoria tyrannorum. eo maximefide et or̄one pluſqͣꝫ armis viceret. Fecit de ſacramēto himnosad ſororem quoqꝫ epiſtolas multas. De contemptu mundi et dediuerſis cauſis diuerſas diſputationes et tractatus edidit. Precipuus tamen omniū eius oꝑuſculoꝝ liber eſt de penitētia laude generali omniū martirū. Claruit temporibꝰ honorij et valentiniani ſolū obſeruatōne et ſct̄itate vite ſꝫ etiā potētia aduerſum demōes. Scripſit eodem temꝑe eutropius p̄ſbiter ad duasſorores ancillas xp̄i. que ob deuotōem pudicicie amorē religionis exheredate fuerāt a parentibꝰ. epl̓as ī modū libelloꝝ cōſolatorias. elegāti et aꝑto ẜmone duas. ſolū rōne ſed etiā teſtimonijs ſcripturarū muītas. Sripſit tūc vigiliꝰ dyaconꝰ ex traditōne patrū monachoꝝ regulā in cenobio ad ꝓfectū fratrū inuentu legit̉. breuiatā. et aꝑto ſermōe totiꝰ monaſtice ꝓfeſſioīs tenentē ī ſe diſciplinā. Scripſit et tūc victoriꝰ maſſiliēſis rethor ī geneſi a prīcipio libri vſqꝫ ad obitū abrahe patriarche. et quatuorp̄iano quidē et pio ſenſu. ſꝫ vtpote ſeculari litteratuediatꝰ. et nulliꝰ magiſterij ī dīnis ſcripturis exercitatꝰ lera occiuioris pōderis ſentētias figurauit. Mortuus ē theodoſio et valentiniano regnātibꝰ.De qͥbuſdā illius tꝑis accidentibꝰ. Sigibertꝰ. .xxvij.Pud perſas hoc tēporexp̄ianitas dilatata eſt: maruthas ep̄s legatōne adCeos fūctus. filiū idigdis regis orādo a demonio lib̓auit quidē maior gl̓ia fidei accreuit ac ꝯtra ab inimicis dei gͣuiorī xp̄ianos ꝑſecutio exarſit. Eudoxia auguſta vxor theodoſij hieroſolimā ex voto ꝓperauit. et inde reliqͥas ꝓthomartiris ſtephani. duas cathenas qͣs angelꝰ de maībꝰ petri apl̓i diſiecit. dei nutu attulit. eiſqꝫ adiūcta cathena et̄ rome petrꝰ iūctꝰ fuit triadeꝫfecit. inde cōſilio romaī p̄ſulis ſolēnitatē ſct̄i petri dr̄ ad vicula rome īſtituit. id maxīe vt ppl̓m reuocaret a gētilis ſuꝑſtitōispōpa. qd̓ adhuc ſolēnizabat ī hac die ciuitas ex ritu gentili victoria octauiani auguſti collata. Dyabolꝰ iudeos in ſpē pſeudoꝓph̓e. moyſen ſe eſie mētiēs ſeduxit. ꝓmittēs ſe ī terrā repromiſioīs eos reducturū. ad mare trāſfretādū adduxit. ibiqꝫ ētos multis mōis ꝑire fecit. Que res multis eoꝝ hͦſilo erutiscredendi in xp̄m cauſa fuit.De obitu ſancti anguſtini yponēſis epiſcopi. .xxviij