Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

fornicationē rediret. tot tātis modis temptatꝰ eſt vt pene a ꝓpoſito recederet. Quas videlicꝫ īpugnatiōes ſancto yſidoro referret. ille rn̄dit. Noli triſtari. quoniā adhuc principia tua hec ſunt. etideo cogitatiōes huiuſmōi vehemēter inſurgūt. antiquā ꝯſuetudnem requirētes. Sicut em̄ canis a macello quo veſci aſſuetꝰ eſtrecedit. qd̓ ſi clauſum fuerit. nec vllus in eo ſteterit a quo aliquioſperet abſcedit. Sic etſi tu ī abſtinētia ꝑſtiteris. caſtrimargie excludens introitū que eſt fornicatiōis incentiuū. fatigatꝰ demon ac victus. cui ciboꝝ fomēta porrigis. vlteriꝰ tibi moleſtꝰ eſſe ceſſabit.Extūc moyſes curam ſui fortit̉ gerēs. ante oīa cibo abſtinuit. nihilpter panē accipiens. maximo tn̄ operi incūbes. Hoc corpuſculum ſuū cōſumpſit. nec ſic tn̄ circa ip̄m vanitas ſomniorū ceſſauit.Rurſus aliū ꝓbatiſſimū virū ſuꝑ hoc ꝯſuluit. Qui reſpōdit. Idcirco adhuc hec pateris. quia nōdum mentē tuā ab huiuſmodi cogitatiōibꝰ ſeꝑaſti. Si ergo volueris te pauliſꝑ vigilijs occupare.or̄onibꝰ puris inſiſtere. facile poteris liberari. Tunc ſtatuit totasnoctes ī medio celle ſue ſtans orare. nec genua flectere. nec oculosclaudere. Qd̓ quidē. vj. annos ibidē impleuit. nec ſic illo malocarere. potuit. Aliud iterū durioris vite genꝰ arripuit. Nam monachorū ſenū. qui ex longinqͥs locis aquā ſibi deferebāt. totis noctibus habitacula circūiens lagenas eoꝝ implebat. nulloqꝫ ſentiēte referebat. Itaqꝫ demon vlteriꝰ eius certamīa ferēs. quadamnocte dum aquā ꝓnus ē puteo tollit. renes eius deſuꝑ graui fuſteꝑcuſſit. eūqꝫ ſemiuiuū reliꝗt. nec quid vel a quo paſſus fuiſſet ſentientē. Poſtero die inuentꝰ atqꝫ ad monaſteriū exhibitꝰ totū an egritudine tali laborauit. Tūc ait illi ſanctꝰ yſidorꝰ. Leſſa moyſes intātū demonēs ꝓuocare. tāqꝫ ꝑtinaciter contra eos ꝯtendereeſt em̄ certꝰ modus vite monaſtice. vltra quem oportꝫ viresnoſtras exercere. At ille reſpōdit. Ego quidē recedā ab hac intentiōe ꝓpoſiti. donec ſomnia vanaſqꝫ cogitatōes a me videā ſeꝑari. Tūc ait illi. In nomīe ih̓u xp̄i iam receſſer̄t a te. ideoqꝫ ad ſancto myſterioꝝ cōmunionē fidēter accede. Scias autē idcirco demon ad tempꝰ fortior te eſſe viſus eſt. ne iactare te poſſes tantātēptationē facile ſuꝑaſſes. Sic igit̉ ad cellam ꝓpriā reuerſus. nihilſe hꝰ mōi ꝑpeſſum vltra fuiſſe dixit. ex illa hora dei famulꝰ ip̄oorauit. Tantā ꝟo gratiā aduerſus demones ꝓmeruit. vt ampliusiꝗs a muſcis qͣꝫ ille a demonibꝰ terreret̉. De ſancto eulogio monacho alexandrino eius elephantioClxxvRoniꝰ nitrie preſbiter referebat eulogiꝰ quidā ſcolaſticꝰ. īmortalitatꝭ deſideIrio captꝰ. huic mūdo renūciauit. rebuſqꝫ ſuis diſperſis.pauca tn̄ quibꝰ (qꝛ ſe oꝑari poterat) vteret̉ ſibi reliqͥt. Cumigit̉ nec multis poſſet in mōaſterio degere nec ſolitudinē patiēt̓ferre. repperit quēdā in platea iacentē elephātiaco morbo ſic repletum. vt ſine manibꝰ pedibꝰ eſſe videret̉. lingua tm̄ a tantis cruciatibꝰ erat īmunis. Tūc eulogiꝰ orans. quādam dn̄o pactionēcelebrās ait. Dn̄e deus ī nomīe tuo ſuſcipiā iſtū. vſqꝫ in diē mortis repēſabo vt ego ſaluari valeā ꝓpter ip̄m. Mox eum ſuperaſinum ad hoſpitiū ſuū trāſuehens annos. xv. ei ſollicite ſeruiebat. ip̄mqꝫ manibꝰ ꝓprijs medicamētis ac cibis balneis curabat. ille grandi patiētia cūcta tolerabat. Sed poſt inſtinctu demonis. beneficioꝝ ip̄ius īmemor. cepit ab eo velle diſcēdere. multiſqꝫ iniurijs obprobrijs increpare dicēs. Augitiue ꝓpriā domuꝫdeuoraſti. furatuſqꝫ es alienā ſubſtantiā. in me ſalutis tue occaſiōꝫrepperiſſe te credis. Eulogiꝰ aūt rogabat dicēs. Noli dn̄e mi talia loqui. ſꝫ dic potiꝰ emēdabo ſi quid te ꝯtriſtaui. at ille furore.Uade inqͥt. adulatiōes tuas iſtas nolo. ꝓijce me in publicū. refrigeratōe tua indigeo. Illo iterū obſecrāte. egrotꝰ ait. Ia fraudulētes irriſiōes tuas fero. nec mihi hec arida parcaqꝫ vita iocūda eſt. carnibꝰ ſaturari volo. Quas ei exhibuiſſet eulogiꝰ. iteꝝclamauit egrotꝰ. potes volūtati mee ſatiſfacere. nec tecū ſolitariꝰ habitare p̄ualeo. ad publicū ire populūqꝫ vide̓ deſidero. Egoinqͥt eulogius multitudinē tibi fratrum adduco. Rurſus ille. Ueinquit mihi miſero. tuam faciem videre nolo. adducis mihi tui ſimiles. ſolius panis deuoratores. cōcutienſqꝫ ſeipſum inquieta voce clamabat. Nolo nolo. ſed ad publicum ire deſidero. o violentiaibi me ꝓijce. vn̄ me ſuſtuliſti. Tanta igit̉ erat eius inſania. ſenſuſqꝫillius in ferinos clamores demon cōuerterat. vt laqueo forte ſe ſuſpendiſſet. ſi manus quibus hoc facere poſſet habuiſſet. Eulogiusigit̉ propter p̄cedentem cum deo pactionem eum ꝓijcere non audens. habuit cum vicinis monachis cōſilium. vt eum in naui ꝑduceret ad ſanctum anthonium.Ex De fine vtriuTaqꝫ blandis verbis ſuperanum adaculū diſcipulorū anthonij ſicIlduxiſſet. altera die ſuꝑluc anthonius. Solebat

aūt illuc veniens vocare machariū. his verbis interrogare. venerunt hūc aliqui fratres. Quo reſpōdente venerūt. De egipto inquit ſunt. an de hieroſolima. Hoc em̄ ſignū dederat. vt ſiqui ſa.tis eiꝰ colloquio digni veniſſent de egipto veniſſe dicerent̉. Cūqꝫdixiſſet fac̄ eis lenticulā. cōmedāt oratiōe ter eis ꝯpleta iubebant̉abſcedere. Spirituales aūt ſancti viri de hieroſolima veniſſe dicebant̉. tota nocte eis ſedens ſaluti eoꝝ ꝓficua loquebat̉. Igitur illa nocte cum fratribꝰ ſedens reuelatiōe ſibi facta de facto eulogij. ꝓprio euꝫ nomīe ter vocauit. vt corā fratribꝰ aduētus ſui cauſam exponeret iuſſit. Qd̓ feciſſet. elephantioſum eijcere ſe voluiſſe diceret. anthoniꝰ ſeuera voce reſpōdit. Tu illum a te ꝓujcies eulogi. ſed ille ꝓijcit qui ſe ſanctū eſſe cognoſcit. Si ꝓijcismeliorē te deꝰ inueniet. eliget colligat deſtitutuꝫ. Cūqꝫ territushis eulogiꝰ tacuiſſet. egrū quoqꝫ cepit anthoniꝰ verberare ſermonibꝰ dicens. Elephantioſe ſceno ac luto horride. nec celo nec terradigne deſinis iniuriā dei vociferari. Neſcis qꝛ xp̄s eſt mīſtrattibi. propter xp̄m em̄ iſte tali ſeruitio ſe ſubiugauit. Poſt hec advtrūqꝫ cōuerſus ait. Nolite filij abinuicē ſeꝑari. ſed redite ad cellā pace. in qua tādiu vixiſtis. ne coronis veſtris fraudemini. qꝛ iamvterqꝫ veſtrū merebit̉ coronari. Et idcirco tēptatio hec accidit vobis. quia ad finē vite ambo veniſtis. Qui cum reintegrata pace rediſſent. intra. xv. dies eulogius obijt. poſt aliud triduuꝫ egrotusanimo vehementer incolumis defecit. Horum ſermonū ait chronius interpres ego fui. quia neſciebat anthoniꝰ linguam grecā. egoꝟo noueram grecam egiptiam. De conuerſione pauliſimplicis. .lxxvij.Aulꝰ ſimplex ruſticꝰ vxorem adulterā relinquēs. ad heremū ꝑgens. anthonijfores pulſauit. eoqꝫ egreſſo. qͥd cuꝑet ſciſcitāti. monachum ſe freri velle reſpōdit. Cui anthoniꝰ ait. Cuꝫ ſis homo ſenex debilis. annoꝝ. lx. potes hic monachꝰ fieri. ſꝫ vade ad leuioramonaſteria. Ego em̄ ſolus hic ſedeo. poſt. v. dies etiā ſummepenuria ſumo cibū. Illo ꝟo aquieſcēte ſꝫ dicēte. quicqͥd me docueris faciā. intra cellā totū triduū ſe recluſit. nec ille tamē de foribꝰ excluſus abſceſſit. Poſt hoc neceſſitate nature ꝯpulſus anthoniꝰ exiuit ait. Recede ſenex. mecū habitare potes. Ait ille. Certe inquit hic viuā moriar. Circūſpiciēs aūt nihil penitꝰ alimēti ſecū portaret. iam quarto die ꝯtinuo ieiunio ꝑmaneret. timensne ex eiꝰ morte ſibi maculā relinqueret. tandē ſuſcepit. ac duriꝰ. laboroſiꝰ ſolito ꝯuerſari cepit. Infuſos itaqꝫ cortices dactiloriobtulit ei dicens. Accipe intere funes ſicut me facere vides. Qui orgias. xv. vſqꝫ ad nonā laborioſiſſime cōfeciſſet. male inqͥt anthoniꝰ intexuiſti. ſolue qd̓ factū eſt rurſum intexe. Itaqꝫ ſeni periiij. dies ieiunio. tam graue pondꝰ impoſuit vt imꝑem tāto labori ſe videret. hac neceſſitate coactus ab eo recederet. Qui tn̄ omīapatiēter ac libēter impleuit. nec vultū triſtē ſecū murmurādoſtrauit. Tūc. A. cōpunctꝰ occidente iam ſole dicit. Uis. o ſenex vtedamꝰ partē panis. P. rn̄dit. vt tibi placet abba. Que rn̄ſio rurſum anthoniū flexit. eo ad nomē cibi ſtatim accurrit. ſed ī volūtate iubentis omīa poſuit. Pone inquit menſam. affer panesQd̓ feciſſet. vnū ſibi de paximatibꝰ. .7. qꝛ ſicci erāt aqua ꝑfudittreſqꝫ portiōes ante illū poſuit. pſalmū ꝟo ꝯſuetū dicēs oratiōesxl. fecit. vt adhuc ſic ꝓbaret. qui rurſus eo patiēter ac libēterorauit. Deniqꝫ ꝓfunda nocte. Anthoniꝰ abſumpto vno paximate. ſenem tardius comedentē donec vnū totū aſſumpſiſſet expectauit. Et tūc ait. Manduca ſenex alterū. qui rn̄dit. Non māducabo niſi idem te facere video. At ille mihi inquit hoc ſatis eſt. qꝛ innachus ſum. Cui. P. Mihi quoqꝫ hoc ſatis eſt. qꝛ monachꝰ eſſedeſidero. Poſt hoc. A. ſurrexit. dictis. xij. pſalmis totidēqꝫ orationibꝰ factꝭ. pauliſꝑ quieuit. Rurſumqꝫ ꝯſurgēs. a medio noctuvſqꝫ in lucē pſallendo orādo vigilauit. Uidens igit̉ ad omniaparatū ſenem. ait illi. Ecce frater ſi huiuſmōi vitam agere. quotidie poteris. mecū manebis. Rn̄dit. P. Si forte plus aliquid iubeas ignoro. nam ea vidi facilemme impleturū eſſe cōfido. Poſt certos mēſes quia iam eiꝰ animā ꝑfectā eſſe ꝯprobauerat. a tercio vequarto lapide cellam ei fecit. ait. Quia monachꝰ effectus es iamſolus manebis. vt etiā demones exꝑiri poſſis. Illic ergo. P. intraannū diuinā gratiā meruit. cōtra egritudines hominū. contraꝯteſtates demonum. De demoniaco eius ſanctā ſimplicitatē curato. Ilxxviij.Um ergo quidā rabidushomo. vexatus a principe legionis demonum. curancperduceret̉ ad ſanctuꝫ. A. reſpondit hoc opus eſſe ſimplicis pault ſuū. ſoīent em̄ miſerrimi ac viliſſimi demonum. a mauidem viris ſolo robore fidei. magni ꝟo demones a ſimplicibus velus fugari. Itaqꝫ cum eis ad paulū pergit: et ait.