eum egrotus acceſſerit qui nō ꝯtinuo recepit ſanitatem..xv.¶ Adhuc de eodem.Liqͣndo ī quodā oppidopatriſ familias cuiuſdā domū ingreſſus. ī ipſo limīe reſtitit dicēs. horribile in atrio domꝰ demoniū ſe videre.Cui cū vt diſcēde̓t imꝑaret q̄ndā e familia qui interiori ꝑte ediuꝫmorabat̉ arripuit. Seuire dentibꝰ miſer cepit. ⁊ obuios quoſcūqꝫlaniare. Cōmota eſt domꝰ. familia turbata. ppl̓us in fugā verſus.Martinꝰ ſe furēti obiecit. ac pͥmū ſtare ei imꝑauit. ſed cuꝫ dentibꝰfremeret. hyantiqꝫ ore morſuꝫ minaret̉. digitos ei martinꝰ in os intulit dicēs. Si habes inqͥt aliquid pt̄atis hos deuora. Tū ꝟo acſi candēs ferꝝ faucibꝰ accepiſſet. lōge reductis dentibꝰ. digitos beati viri vitabat attinge̓. Et cū fuge̓ de obſeſſo corꝑe penis ⁊ cruciatibꝰ cogeret̉. nec tn̄ exire ei ꝑ os liceret. feda relinquēs veſtigia fluxu ventris eſt eiectꝰ. Int̓a cū d̓ metu atꝫ īpetu barbaroꝝ ſubita ciuitatē fama turbaſſꝫ. demoniacū ad ſe exhiberi iubet. imꝑat vt anverus eēt hic nūcius fateret̉. Tūc ꝯfeſſus eſt. xvj. demones fuiſſe.qui rumorē hūc ꝑ ppl̓m diſſeminaſſent. vt ob hͦ ſaltē ex illo martinus oppido fugaret̉. barbaroſqꝫ nihil de irruptiōe cogitare. Apd̓ꝑiſium ꝟo dū portā ciuitatꝭ illius cū alijs tribꝰ ſocijs ſecū euntibꝰintroiret. leproſuꝫ miſerabili facie horrētibꝰ cūctis oſculatꝰ eſt. atꝫbn̄dixit. ſtatimqꝫ ab oī malo emūdatꝰ eſt. Sꝫ nec hoc p̄tereūdumeſt. ꝙ fimbrie veſtimēto eiꝰ cilicioqꝫ detracte. crebras ſuꝑ infirmātibꝰ egere ꝟtutes. Paulinꝰ ꝟo vir magni poſtmodū futurꝰ exempli. cū oculū grauit̓ dolere cepiſſet. ⁊ iaꝫ pupillā eiꝰ craſſior nubesſuꝑducta texiſſet. oculū ei martinꝰ peniculo ꝯtigit. pͥſtināqꝫ ei ſanitatem ſublato oī dolore reſtituit. Ipſe aūt cū caſu qͥdam eēt de cenaculo deuolutus. ⁊ ꝑ ꝯfragoſos ſcale gͣdus decidēs multis vulneribꝰ eēt affectꝰ. cū exanimis iaceret in cellula. ⁊ nō modicis doloribꝰ cruciaret̉. nocte ei angelꝰ viſus eſt vulnera vngere ꝯcuſſi corporis mēbra ꝯtinge̓. at̄qꝫ ita poſtero die reſtitutus eſt ſanitati. vtnihil vnqͣꝫ videret̉ ꝑtuliſſe.E.xvj.De eiuſdem ꝯſtantia ⁊ equitate.Um aūt ad imperatoreꝫmaxīm ferocis ingenij viꝝ ⁊ belloꝝ ciuiliū victoria elatum. plures ē diu̓ſis ꝑtibꝰ ep̄i ꝯfluerēt. ⁊ feda circa pͥncipē oīm adulatio notaret̉. ſeqꝫ degeneri incōſtātia regie clientele.ſacerdotalis dignitas ſubdidiſſet. in ſolo martino apl̓ica auctoritas ꝑmanebat. nā et ſi ꝓ aliqͥbꝰ ſupplicandū regi fuit. imꝑauit potius qͣꝫ rogauit. A ꝯuiuio eiꝰ frequent̓ rogatꝰ abſtinuit dicens. ſeeius mēſe ꝑticipeꝫ eē nō poſſe. qͥ imꝑatores vnū regno alteꝝ vitapͥuaſſet. Poſtremo cū maximꝰ ſe nō ſpōte ſumpſiſſe imꝑiuꝫ affirmaret. ſꝫ impoſitā ſibi a militibꝰ diuino nutu regni neceſſitatē armis defendiſſꝫ. tandē victꝰ vel rōne vel p̄cibꝰ ad ꝯuiuiū venit. ⁊ ſellula iuxta regē poſita ꝯſedit. Ad mediū fere ꝯuiuiū vt moris ē pater ā regi mīſter obtulit. Ille ſct̄o admodū ep̄o potiꝰ dari iubꝫ. expec tans atꝫ ambiēs vt ab illiꝰ dextera poculū ſume̓t. Sꝫ martinꝰvbi ebibit paterā p̄ſbr̄o ſuo tradidit. nll̓m ſcꝫ exiſtimās dignioreꝫqͥ poſt ſe pͥor biberet. nec integꝝ ſibi fore. ſi aut regeꝫ ip̄m. aut eosqui a rege erāt ꝓximi p̄ſb̓ro ꝑ̄tuliſſet. Qd̓ factū imꝑator. oēſqꝫ qͥtūc aderāt ita admirati ſunt. vt hocip̄m eis in quo contempti fuerant placeret. Cōſtat aūt et̄ angelos ad euꝫ plerūqꝫ miſſos. ita vtꝯſerto inuicē apud eū ẜmone loq̄rent̉. Dyabolū ꝟo tā ꝯſpicabilem ⁊ ſubiectū oculis habebat. vt ſiue ſe in ꝓpria ſubſtātia ꝯtine̓t.ſiue in diu̓ſas figuras ſpūales neqͥcias trāſtuliſſet. qͣlibet ab eo ſb̓ymagine videret̉. Qd̓ cū dyabolus ſciret ſe effuge̓ nō poſſe. ꝯuicijs eum frequēter vrgebat. qꝛ inſidijs fallere nō poſſeꝘ demonū inſidias ⁊ pn̄s ⁊ abſens ꝓſpiciebat. xvij.Uodaꝫ aūt tempore cornū bouis in manu eruentū tenēs. cū ingēti fremitu cellulā eiꝰ irrupit. cruētatāqꝫ oſtētās dexterā. ⁊ admiſſo recent̓ ſcelere ꝯgaudēs. vbi eſt inqͥt martine ꝟtus tua. vnuꝫ de tuismō int̓feci. Tūc ille ꝯuocatis fr̄ibꝰ. refert ꝙ dyabolꝰ indicaſſꝫ ſollicitos eē iubet ꝑ cellulas ſinguloꝝ. qͥs na hͦ caſu fuiſſꝫ affectꝰ. Neminē quidē deeſſe de monachis. ſꝫ vnū ruſticū mercēde ꝯductumvt vehiculo ligna deferret iſſe ad ſiluā nūciāt. Iubet igit̉ aliquosire ei obuiā. Itaqꝫ haud lōge a monaſterio iā pene exanimis inuenit̉. extremū tn̄ ſpūm trahēs. indicat fratribꝰ caſū mortis ⁊ vulneoluta artiꝰ lora ꝯſtringe̓t bouem. ſibi exornū inieciſſe. Nec ml̓to poſt vitā reddiditdicio dei dyabolo data fuit hͨ poteſtas. In marile illud erat. ꝙ ⁊ hec ⁊ multa hmōi ſi qͦtiens accidiſſentidebat. ⁊ ſibi nūciata fratribꝰ indicabat. Frequent̓ at̄ille nocēdi artibꝰ ſct̄m viꝝ conabat̉ illude. viſibiliei ſe foadu̓ſus quē ſemꝑ interritꝰ ſe ſiio crucis ⁊ or̄onis auxilio ꝓtegebāteſtabant̉ etiā aliꝗ de fra

tribꝰ audiſſe demonē ꝓteruis martinū vocibꝰ increpāteꝫ cur intramonaſteriū aliqͦs ex fratribꝰ qui cū baptiſmi gr̄am diu̓ſis erroribꝰꝑdidiſſent. ꝯuerſos poſtea recipiſſet exponētē crimīa ſingulorummartinū dyabolo repugnāteꝫ rn̄diſſe ꝯſtant̓. antiqͣ delicta melioris vite ꝯuerſatione purgari. ⁊ ꝑ miſericordiā dn̄i abſoluēdos eſſepeccatis. qͥ peccare deſierint. ꝯtradicēte dyabolo n̄ ꝑtinere ad veniam crimioſos. ⁊ ſemel lapſis nullā a dn̄o p̄ſtari clementiaꝫ. Tūcin hāc vocē fert̉ exclamaſſe martinꝰ. Si tu ipſe o miſerahil̓ ab hominū inſectatōe deſiſteres. ⁊ te factoꝝ tuoꝝ vel hoc tꝑe cū dies iudicij in ꝓximo eſt penite̓t. ego tibi vere ꝯfiſus ī dn̄o xp̄i miſericoriam pollicerer. ⁊ralit̓ dyabolū ſibi purpuratū apparete repulit. ¶. xviiUodā die dyabolus lucepurpurea circūtectꝰ. indutꝰ veſte regia. dyademate exgēmis auroqꝫ redimitꝰ. calceis auro illitꝭ ſereno ore. leta facie. orati martino ī cella aſtitit. qͥ cū pͥmo aſpectu eiꝰ fuiſſꝫ ebetatꝰ diu multūqꝫ ambo ſilentiū tenuer̄t. Tūc pͥor dyabolꝰ. Agnoſce inqͥt martine quē cernis. xp̄s ego ſū deſcēſurꝰ ad t̓ras pͥus memanifeſtare tibi volui. Adhuc cū martinꝰ tace̓t. nec quicqͣꝫ rn̄ſi referret. iterare auſus ē dyabolꝰ ꝓfeſſionis audaciā. Martine quiddubitas crede̓. cū videas. xp̄s ego ſū. Cū ille reuelāte ſibi ſpū vt intellige̓t dyabolū eſſe nō deū. nō ſe inqͥt dn̄s ih̓s purpuratū ⁊ dyademate renitētē ventuꝝ eē p̄dixit. ego xp̄m niſi ī eo habitu ſormaqꝫ qͣ paſſus ē. niſi crucis ſtigmata p̄ferentē videro. veniſſe n̄ credāAd hāc vocē ille ſtatī vt fumꝰ euanuit. ⁊ cellulā tāto fetore ꝯpleuit. vt īdubia īdicia relinqͣret dyabolū ſe fuiſſe. Hoc itaqꝫ geſtuvt ſupͣ retulimꝰ ex ipſiꝰ martini ore cognouimꝰ. ne qͥs forte exiſtimet fabuloſū. Nā cū oliꝫ audita fide eiꝰ vita atꝫ ꝟtutibꝰ.mꝰ deſiderio illiꝰ. gratā nobis ad eūdē videndū ꝑegrinatōꝫ ſuſcepimꝰ. ſil̓qꝫ iā ardebat aīmꝰ vitā illiꝰ ſcribe̓. ꝑtiꝫ ab ip̄o inqͣntūīt̓rogari potuit ſciſcitati ſumꝰ. ꝑtim ab his qͥ int̓fuerāt l̓ ſciebāt cōgnouimꝰ. Quo qͥdē tꝑe credi n̄ pōt. qua me hūilitate. qͣ benignitate ſuſceꝑit. ꝯgͣtulatꝰ pl̓imū ⁊ gauiſus ī vno qͦ tāti eēt habitꝰ a nobis quē ꝑeinatōe ſuſcepta expetiſſemꝰ. Miſeꝝ me. pene nō audeo ꝯfiteri. cū me ſct̄o ꝯuiuio ſuo dignatꝰ eſt adhiberi aquā manibus noſtris ip̄e obtulit. ad veſꝑam pedes lauit: ⁊ialit̓ in incendio temptatōem paſſus eſt..xix.Um ad dyoceſiꝫ quadāē media vtre martinꝰ hyeme veniſſꝫ māſionē ei ī ſecretario eccl̓ieꝓ ſolēni ꝯſuetudine ſic̄ ep̄is viſitare eccl̓ias ſuas morꝭclerici pauer̄t. multūqꝫ ignē ſcabro iā ꝑtenui ſb̓ſiderūt lectū ei plurimo ſtramīe extruxer̄t. Dein̄ cū ſe martinꝰ cubitū collocaſſꝫ inſuetā molliciē ſtrati male blādiētis horreſcit qͥppe qͥ nudā humū vnotm̄ cilicio ſuꝑ lct̄o accubare ꝯſueuerat. itaqꝫ qͣi accepta ꝑmotꝰ īiuria. ſtram̄tū om̄e ꝓiecit. ⁊ caſu ſuꝑ fornacl̓aꝫ ꝑtē paleē illiꝰ quā remouerat aggeſſit. ip̄e at̄ vt erat morꝭ nuda huo laſſitudīe ītinerisvrgēte reqͥeuit. Ad mediā fere noctē. ꝑ int̓ruptū pauimentū igniseſtuās. areſcētes paleas app̄hēdit. Martinꝰ ſomno excitatꝰ. re inopinata ācipiti ꝑicl̓o. ⁊ maxīe vt referebat dyabolo infidiāte atqvrgēte p̄uentꝰ. tardiꝰ qͣꝫ debuit ad or̄onis ꝯfugit auxiliū. Nā erupere foras cupiēs. cū peſſulo qd̓ oſtio obdiderat diu ml̓tumqꝫctatꝰ gͣuiſſimū circa ſe ſēſit incēdiū. ad̓o vt veſtē qͣ īdutꝰ erat ignisꝯſūpſerit. Tādē ī ſe reu̓ſus. n̄ ī fuga. ſꝫ ī dn̄o eē p̄ſidiū. ſcutū fidei ⁊or̄ois arripiēs medijs flamis totꝰ ad dn̄m ꝯu̓ſus īcubuit. Tū ꝟodiuinitꝰ igne ſb̓moto īnoxio ſibi orbe flamaꝝ orabat. monachi at̄qͥ p̄foribꝰ erāt. crepitāte ⁊ colluctāte īcēdij ſono obſeratas īfrīgūtfores. emotoqꝫ igne medijs flamis martinū auſer̄t cū iaꝫ penitꝰ ceꝯſūptꝰ tā diut̉ nō īcēdio putaret̉. Ceteꝝ vt ꝟb̓ meis dn̄s ē teſtismihi ip̄e r̄ferebat. ⁊ n̄ ſine gemitu fatebat̉ ſe ī dyaboli arte d̓ceptūvt excuſſꝰ a ſōno ꝯſiliū n̄ hret. qͦ ꝑ fidē ⁊ or̄onē ꝑicl̓o repugͣret. deniqꝫ tādiu circa ſe ſeuiſſe ignē. qͣꝫdiu erūꝑe ꝑ oſtiū turbatꝰ mēte tēptauit. vbi ꝟo auxiliū crucꝭ. ⁊ orōis arma repetiſſꝫ. medias ceſſiflamas ſeqꝫ n̄ ſēſiſſe orātē. qͣs fugiēs male eēt exꝑtꝰ vrētes. vn̄ ītergat qͥſqͥs hͦ legerit. n̄ tm̄ tēptatū qͥdē illo martinū ꝑicl̓o ſꝫ ꝓbati¶ De vita ſct ictu occiarilij andegauēſis. FUic ſct̄o viro ꝯtēperaneus fuit ī maurilius andegauēſis ep̄us. Hic eī mediolanēſis oppidi indigena exiſtit. ꝑentibꝰ ſplēdidiſſimis. ⁊ ab ip̄is penecunabul̓ a bt̄o martino qͥ illis tꝑibꝰ mediolani ſibi mō aſteriū qcauerat. ſacris lr̄is ⁊ liberalibꝰ ſtudijs īſtitutꝰ. Sꝫ bt̄o martinorianoꝝ ꝑfidia de ciuitate illa expulſus ſanctꝰ iaꝫ maurilius tā amre qͣꝫ magnoꝝ p̄ceptis ꝑentum. qui martinū prius ſequi ꝯcuprant. ibi demoratus eſt. quouſqꝫ a beato ambroſio ipſius ciuitatieepiſcopo officium lectoris accepit. Interea patre eius qui noblitate ac viribus totā pene regebat heſperiā defuncto. relicta ina-